Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/9369 K.2025/13620

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... ve davalı SGK vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 25.01.2010-21.12.2010 tarihleri arasında davalı işverene ait besi çiftliğinde hayvanların bakımı, yemlenmesi, gözetimi, korunması ile çiftliğin ve çevresinin bakımından, çiftlikteki eşyaların korunması hasarların ve arızaların onarımı vs. çiftliğin bütün işlerinden sorumlu işçi olarak çalıştığını, işi gereği davalı işverenin çiftliğinde bulunan kulübede kaldığını, 24 saat bekçilik görevi yaptığını, 21.12.2020 tarihinde hayvanların pislik ve atıklarını dışarıya taşımak için kullanılan küçük el arabalarının tekerlerini şişirmekte kullanılan kopresöre muhafaza dolabı yaptığı esnada,

ahşap dolap malzemesini keserken kullandığı fleksin eline kayması sonucu yaralandığını, davalı işveren aleyhine Konya 2. İş Mahkemesinin 2014/314 E. sayılı dosyası ile hizmet tespit davası açıldığını ve davacının davalıya ait iş yerinde 25.01.20 10... .12.2010 tarihleri arasında hizmet akdi ile çalıştığının tespitine karar verildiğini, kararın kesinleştiğini, bu kapsamda davalı Kuruma 16.11.2016 tarihinde iş kazasının bildirildiğini, davalı Kurumun 08.10.2020 tarihli cevabi yazısında “iş kazası provizyonu bulunmadığı, kaza ile sonuç arasında uygun illiyet bağı olmaması,

kazanın işveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle gerçekleşmemesi nedeniyle iş kazası olarak değerlendirilemeyeceğinin bildirildiğini belirterek 21.12.2010 tarihinde meydana gelen kazanın iş kazası olduğunun tespitine aksi yöndeki 08.10.2020 tarihli Kurum işleminin iptaline tahsis talebinin kabulü ile iş kazasına ilişkin diğer işlemlerin ikmaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının iddia ettiği gibi 25.01.2010 - 21.12.2010 tarihleri arasında müvekkilin işçisi olarak çalışmadığını, sadece 15.09.2010 - 21.12.2010 tarihleri arasında müvekkilin işçisi olarak çalıştığını ancak davacı tarafça ikame edilen ve kesinleşen Konya 2. İş Mahkemesi 2014/314 Esas sayılı davada hatalı biçimde davacının çalışmasının gerçeğe aykırı olarak 25.01.2010 - 21.12.2010 tarihleri arası olduğu kararı verildiğini, davacının, işe başladığı günden işten ayrıldığı güne kadar yalnızca çobanlık vazifesi ile görevlendirildiğini,

ayrıca kalacak yerinin bulunmaması sebebi ile müvekkil tarafından kalması için davacıya çoban evi tahsis edildiğini, davacının, bu evde kaldığı süre boyunca çalışmadığını, bu evde istirahat ettiğini, davacının 24 saat bekçilik görevi iddiası soyut, mesnetsiz ve hepsinden çok hayatın doğal akışına aykırı olduğunu, 21.12.2010 tarihinde meydana gelen olayda davacı taraf müvekkilin haberi ve izni olmadan, müvekkile ait depoya izinsiz girerek aldığı flex makinesi kullanarak kendisine ait olan hava pompası için yine kendisine tahta dolap yapmak isterken elinden yaralandığını, müvekkilin 2 adet traktörü,

bir çok tarım makinesi ve eşyasının bulunduğunu, müvekkilin bu eşyalarının tamamının müvekkilin şahsi kullanımında bulunan ve davacının erişiminin olmadığı bir depoda muhafaza edildiğini, müvekkilin kendisine ait ayrı bir kompresör makinesinin de olduğunu, bu makinenin, müvekkilin deposunda muhafaza edildiğini, müvekkilin bu deposunda dolap ihtiyacının da bulunmadığını, davacının içine koymak için flex ile dolap kesmeye çalıştığı şey basit bir hava pompası olduğunu müvekkilin böyle bir pompaya da ihtiyacı bulunmamaktadır.

Ayrıca davacının iddia ettiği el arabasının tekeri şişirilebilen cinsten olmadığını, olayın meydana geldiği yerin davacının iş yeri olmadığını, olayın meydana geldiği saatin de davacının çalışma saati olmadığını, davacının, müvekkile ait hayvanları sabah erken saatlerde otlatmak üzere ahırdan çıkarıp meraya bırakıp, sonra istirahatine başlayarak,

akşam saatlerinde meradan hayvanları toplayıp ahıra geri getirdiğini, olayın meydana geldiği sırada davacının hayvanları meraya götürüp istirahatini yapmak üzere ikametine geri geldiğini, yargılama konusu olayın, davacının istirahat zamanında meydana geldiğini bu nedenle iş kazası olarak sayılamayacağını, belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle zamanaşımı itirazında bulunularak, davacı ...'nın maruz kaldığını iddia ettiği olayla ilgili müvekkil Kurumca tahkikat yapılarak olayın iş kazası sayılabilmesi için gerekli kriterlerden biri olan sağlık hizmet sunucusu bildirimi hususunda MEDULA hastane kayıt kontrolü sonucu iş kazası provizyonu olarak herhangi bir girişin yapılmadığı, işveren ... olayın iş yeri ile ilgisinin bulunmadığını beyan etmesi,

sigortalının savcılığa verdiği ifadesinde işini yaptıktan sonra işverenin görevlendirmesi harici iş yaparken olduğunu beyan etmesi ve iş kazasını destekleyecek herhangi bir bilgi/belge temin edilemediğinden bu hususlar değerlendirilerek 08.10.2019 tarihli 1559 karar numaralı komisyon kararı ile müvekkil Kurumca iş kazası olmadığına dair karar verildiğini, davacı hakkında yürütülen işlemlerde usul ve yasaya aykırılık teşkil edecek bir halin olmadığını, belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Davacının davasının kabulü ile davacı ...'(2 56...56 )nın davalı ...' (5...38 6)in nezdinde hizmet akdiyle çalışırken 21.12.2010 tarihinde geçirilen kazanın iş kazası olduğunun tespitine, "karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... ve davalı Kurum vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalılar vekillerinin başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesi ile Mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacının kaza geçirdiği yerin, davalı tarafından kendisine barınmak amaçlı tesis edilen evin içerisi olduğunu, iş yeri olmadığını, davacının çobanlık yaptığını, davacının çalışma saatlerinin önceki mahkeme kararı ile tespit edilmediğini, davacının kazayı mesai saatlerinde geçirmediği istirahat zamanında geçirdiği, davacının davalıya ait depoya izinsiz girerek aldığı flex makinesi kullanarak kendisine ait olan hava pompası için yine kendisine tahta dolap yapmak isterken elinden yaralandığını, davacının geçirdiği olayın iş kazası olmadığını ileri sürerek yerel Mahkeme ve Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesi ile Sağlık hizmet sunucusu bildirimi hususunda MEDULA hastane kayıt kontrolü sonucu iş kazası provizyonu olarak herhangi bir girişin yapılmadığı, işveren ...’in olayın iş yeri ile ilgisinin bulunmadığını beyan ettiği, sigortalının savcılığa verdiği ifadesinde işini yaptıktan sonra işverenin görevlendirmesi harici iş yaparken olduğunu beyan etmesi nedeniyle olayın iş kazası sayılamayacağını, davacının iddia etmiş olduğu iş kazasının meslek edimini ifa ederken gerçekleşmediği, kendine ait dolap yapımı sırasında ve davacının yaşadığı şahsi evinde bahse konu kazanın gerçekleştiğini ileri sürerek yerel Mahkeme ve Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, iş kazası tespitine ilişkindir.

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. 31.05.2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 13. maddesinin ilgili 1. fıkrası şöyledir: "İş kazası;

a) Sigortalının iş yerinde bulunduğu sırada,

b) (Değişik: 17.04.2008-5754/8 md.) İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle,

c) Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak iş yeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,

d) (Değişik: 17.04.2008-5754/8 md.) Bu Kanun'un 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,

e) Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında, meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hâle getiren olaydır.

3.Dosyadaki kayıt ve belgelerden iş kazası olduğu iddia edilen 21.12.2010 tarihinde davacının davalıya ait besi çiftliğinin içindeki davacının konaklaması için ayrılan bakıcı evinde bulunduğu, her ne kadar Konya 2. İş Mahkemesinin 2014/314 Esas ve 2015/410 Karar sayılı dosyası ile davacının davalı ...'e ait besi çiftliğinde hizmet akdi ile çalıştığının tespitine karar verilmiş ve bu karar Yargıtay incelemesinden geçerek kesinleşmişse de davacının hayvan bakıcısı olarak davalı ...'e ait ahır, ev ve avludan ibaret yerde çalıştığı, çalışma şekline göre iş hayatı ve özel yaşamının iç içe geçtiği,

davacı gerek soruşturma dosyasında savcılıkta verdiği samimi beyanında, gerek hastanedeki beyanında ve gerekse de Kurum denetim müfettişine verdiği beyanında olayın kendisine ait hava kompresörüne kutu yapmak amacıyla işverenin kesim aletini kullandığı sırada elini kestiğini beyan ettiği, bu haliyle olayın davacının yapmakta olduğu iş nedeniyle meydana gelmediğinin anlaşılması karşısında davanın reddine karar verilmesi gerekirken; açıklanan bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, Mahkemece hatalı değerlendirme ile davanın kabulüne karar verilmesi, usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR