Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/9370 K.2025/13092

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili ve davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü;

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 29.04.2009 tarihinde yürürlükte bulunan yönetmeliğe esas kriterlere göre müvekkilinin engellilik oranının tespiti ile Kurumun 24.12.2018 tarihli yazısı ile vergi indiriminden yararlanma hakkının 22.05.2018 tarihi itibariyle iptaline ilişkin Kurum işleminin iptaline, yine müvekkiline davalı Kurumca çıkarılan yersiz ödeme nedeniyle Kuruma borçlu olmadığının tespitine ile müvekkiline 22.05.2018 tarihinden itibaren vergi indirimine dayalı yaşlılık aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkil Kurum işlemlerinin usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile "...1-Davacının davasının kısmen kabulüne, a)Davacının engellilik oranının tespiti yönündeki talebin kabulü ile engellilik oranının %30 olduğunun tespitine, b)Davacının kuruma borçlu olmadığının ve 22.05.2018 tarihinden itibaren vergi indirimine dayalı yaşlılık aylığı bağlanması gereğinin tespitine yönündeki talebinin reddine," dair karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili ve davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile fer'i müdahil Kurum vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; Mahkeme kararının hatalı olduğunu, davacının engellilik oranının %40'ın altında olması nedeni ile Kurum işleminin yerinde olduğunun belirlenmesi neticesinde davanın tümden reddine karar verilmesi gerektiğini, Kurum aleyhine hükmedilen vekalet ücretinin hatalı olduğunu beyan etmektedir. Davacı vekili temyiz dilekçesinde; Adli Tıp Üst Kurulunca eksik inceleme ile maluliyet oranı hatalı tespit edildiğini, Mahkemece de itirazlarının dikkate alınmadığını, ek rapor aldırılmadığını beyan etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, aksi Kurum işlemlerinin iptali ile davalı Kurumca yapılan engellilik nedeniyle yaşlılık aylığının kesilmesi ve yersiz ödendiği gerekçesi ile borç tahakkukuna dair işlemin iptali ve aylığın kesilme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile ödenmesi istemine ilişkindir.

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Davanın yasal dayanağını belirleyen 5510 sayılı Kanun'un geçici 10. maddesinde 2. fıkrasında "Bu Kanunun yürürlük tarihinden önce sigortalı olup bu Kanunun yürürlük tarihinden önce veya sonra engelliliği nedeniyle vergi indiriminden yararlanmaya hak kazanmış durumda olan sigortalılar hakkında, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun mülga 60 ıncı maddesinin (C) bendinin (b) alt bendi ve Geçici 87 nci maddesine göre işlem yapı..." lacağı düzenlenmiştir.

3.506 sayılı Kanunun mülga 60 ıncı maddesinin (C) bendinin (b) alt bendinde sakatlığı nedeniyle vergi indiriminden yararlananlara hangi koşullara göre yaşlılık aylığı bağlanacağı düzenlenmiş: geçici 87. maddesinde ise anılan koşullardan yaş sınırlarının yükseltilmesi nedeniyle kademelendirme hükümleri getirilmiştir. Söz konusu 60. maddenin (C) bendinde belirtilen sakatlık nedeniyle vergi indiriminden kimlerin yararlanabileceği ve yararlanmanın diğer koşulları 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunun'da düzenlenmiştir.

4.Eldeki davada; davacı ...'in ...

Numune Hastanesinden almış olduğu 29.04.2009 tarihli Engelli Sağlık Kurulu raporunda engel oranının %44 olduğu ve raporun sürekli olduğu, buna istinaden 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 31. maddesi kapsamında davacının 3. derece engelli sayıldığı, davacının 21.10.2013 tarihli talebine istinaden davalı Kurum tarafından maluliyete dayalı 506 sayılı Kanunun 87/C maddesi gereği yaşlılık aylığı bağlandığı ve 2018 yılının 11. ayına kadar maaş aldığı, ilgilinin kontrol muayenesi amacıyla ...

Fakültesi hastanesine sevkinin sağlandığı ve burada düzenlenen 26.10.2016 tarih, ...sayılı raporunda davacının engel oranının %37 olduğu, davacının belirlenen orana itiraz etmesi üzerine hakem hastanesi olarak ...

Tıp Fakültesi Hastanesine sevkedildiği ve burada verilen 26.04.2018 tarihli raporda davacının engel oranının %30 olduğunun tespit edilmesi üzerine 20.11.2018 tarihli Gelir İdaresi Başkanlığının yazısı doğrultusunda 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 31. maddesi kapsamında davacının engel oranının %40'ın altında olması nedeni ile engellilik indiriminden yararlanamayacağının bildirildiği, bunun üzerine davalı Kurum tarafından davacının yaşlılık aylığının durdurulduğu ve bu hususun 24.12.2018 tarihli yazı ile davacıya bildirildiği,

davacıya ödenen yersiz aylıklar nedeni ile davalı Kurum tarafından borç çıkarıldığı bunun üzerine davacı tarafından, davalı Kurum aleyhine iş bu davanın yöneltildiği anlaşılmıştır.

5.Davacı hakkında %44 engel oranının belirlenmesi neticesinde yaşlılık aylığı bağlandığı, ancak sonrasında, kontrol muayenesi amacıyla ... Fakültesi hastanesinden alınan rapor ve hakem hastanesi olarak ...

Tıp Fakültesi Hastanesinden alınan rapor sonucunda davacının engel oranının %30 olması karşısında yaşlılık aylığı kesilmesine karşılık davacının engel oranının belirlenmesi ve buna göre yeniden yaşlılık aylığı bağlanması ile yersiz ödenen aylıklar nedeni ile borçlu olmadığının tespiti istemi ile dava açılmış olup, Mahkemece davacı ...'in Adli Tıp 3. İhtisas Kurulu ve Adli Tıp 2. Üst Kurulu Raporları doğrultusunda davacının engel oranının %30 olduğu belirlenmekle,

davacının yukarıda anılan maddeler doğrultusunda talebini kabul edecek şartların oluşmadığı nedeni ile davanın reddine karar verilmesi gerekir iken davanın kısmen kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR