Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/9418 K.2025/13195

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ...Ş., davalı ... Müm. Müh. Ltd. Şti. ve davalı Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 01.09.2009 tarihinde davalı ...'ne (...) ait Afgansitan'da bulunan işyerinde aşçı olarak çalıştığını, işin verdiği ağır yük ve bir işçiye olması gerekenden daha fazla verilen işler sebebiyle rahatsızlık geçirdiğini, davacının ... Türk Hastanesine başvurduğunu, kalp damarlarında % 95 oranında tıkanıklık tespit edildiğini, ...

Devlet Hastanesi'nde %50 oranında engelli teşhisi konulduğunu, davacının 04.04.2018 tarihinde dilekçe ile Konya Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Karapınar Sosyal Güvenlik Güvenlik Merkezine başvuru yaptığını, Kurumun cevaben; ''Mahkeme kanalıyla iş kazası geçirdiğinizin tespit edilmesi ve tedavi bittikten sonra sürekli iş göremezlik geliri alabilmek için başvuru yapılması '' şeklinde cevap verildiğini beyan ederek; davacının rahatsızlığının iş kazası olarak tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

Davalı ... Müh. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının kalp damarlarının tıkanmasının yaptığı işle bağlantısının olmadığını, olayın iş kazası sayılmayacağını ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ...Ş. ve davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; Mahkemece eksik inceleme sonucu karar verildiğini, davacının kendinde kronik bir durum olup olmadığının tereddüte yer vermeyecek şekilde tespit edilemediğini, olayın iş yerinde meydana gelmesinin salt iş kazası olarak nitelendirilmesine sebebiyet vermeyeceğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı ...Ş. vekili temyiz dilekçesinde; davacının kalp krizi geçirmesinde müvekkilin bir kusuru olmadığını, eksik inceleme sonucu karar verildiğini, Mahkemece sadece davacı tanık beyanlarına itibar edildiğini, kaza öncesi sağlık durumunun araştırılmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

3.Davalı ... Mim. Müh. Ltd. Şti. vekili temyiz dilekçesinde; Mahkemece eksik inceleme sonucu karar verildiğini, davacının kalp krizi geçirmesinde müvekkilinin bir kusuru olmadığını, bilirkişilerce tespit yapılmadan hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, tanık beyanlarına itibarla olayın iş kazası kabul edildiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, 01.09.2009 tarihli olayın iş kazası olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. 31.05.2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 13. maddesinin ilgili 1. fıkrası şöyledir: "İş kazası;

a) Sigortalının iş yerinde bulunduğu sırada,

b) (Değişik: 17.04.2008-5754/8 md.) İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle,

c) Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak iş yeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,

d) (Değişik: 17.04.2008-5754/8 md.) Bu Kanun'un 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,

e) Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında, meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hâle getiren olaydır.

3.Dosyadaki kayıt ve belgelerden iş kazası olduğu iddia edilen 01.09.2009 tarihinde davalı ... Ltd. Şti.'ne ait Afganistan'da bulunan iş yerinde aşçı olarak çalışmakta iken, göğüs ağrısı şikayetiyle .... Türk Askeri hastanesine kaldırıldığı, tanı olarak Akut miyokard enfarktüsü teşhisi koyulduğu, tedavisinin 3. Gününde tedavinin tamamlanması amacıyla Türkiye'ye sevk edildiği, 03.09.2009 tarihinde ...

Üniversitesi Tıp Fakültesi acil servis bölümüne gelen hastaya tanı olarak Aterosklerotik kalp hastalığı teşhisinin konulduğu, kalp damarlarındaki tıkanıklık sebebiyle %50 oranında engelli olduğunun tespit edildiği anlaşılmaktadır.

Sigortalı tarafından Kuruma yapılan 15.02.2018 tarihli başvuruya istinaden, Kurumca davacının geçirdiğini ileri sürdüğü olayın iş kazası olduğuna ilişkin olarak başvuran şahsın ve tanıkların polis veya jandarma ifadelerinin olmaması, iş kazası bildirimi olmaması, iş kazası şeklinde bir rapor alınmaması, olayın iş yerinde geçtiğine dair herhangi bir belgenin tespit edilememesi ve iş kazası olduğuna dair karar için istenilen belgelerin tam olmaması nedenleriyle, olayın iş kazası olup olmadığına karar verilemediği belirtilmiştir.

4.Davacı dava dilekçesinde davalı ... Ltd. Şti.'ne ait Afganistan'da bulunan iş yerindeki çalışması sırasında kalp damarlarının %95 oranında tıkandığını, bu durumun ... Devlet Hastanesinin raporu ile belirlenerek, %50 oranında engelli olduğunun tespit edildiğini belirterek, iş bu durumun iş kazası olarak kabul edilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

Yargıtay içtihatlarına göre kalp krizlerinin iş yerinde meydana gelmesi halinde iş kazası olarak değerlendirildiği dikkate alındığında, davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü iddialar kapsamında, rahatsızlık sürecinde kalp krizi geçirip geçirmediğinin tıbbi olarak tespiti gerekmekte olup, Mahkemece bu konuda bir araştırma yapılmadan yazılı şekilde karar verilmiş olması isabetsiz bulunmuştur.

Mahkemece bu konuda uzman kardiyoloji uzmanı doktor bilirkişiden, sigortalının dosyadaki mevcut tıbbi belgeleri ve tedavi kayıtları nazarında yapılacak değerlendirme uyarınca rapor alınmalı, sonucuna göre karar verilmelidir.

Mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmesi usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurularınınn esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine Üye ...'ın muhalefetine karşı Başkan ... ve Üyeler ..., ..., ...'nın oyları ve oy çokluğuyla 08.10.2025 tarihinde karar verildi.

KARŞI OY GEREKÇESİ

1. Çoğunluk ile aradaki temel uyuşmazlık “davalılara ait yurt dışı işyerinde aşçı olarak 01.09.2009 tarihinde çalışırken göğüs ağrısı nedeni ile hastaneye kaldırılan ve tanı olarak akut miyokard enfarktüs teşhisi konulan ve bedenen engelli hale gelen sigortalının, bu yaşadığı olayın iş kazası olarak tespitinin kabul edilip edilmeyeceği” noktasında toplanmaktadır.

2. İlk derece mahkemesinin “davacının davalılara ait iş yerinde çalışırken kalp krizi geçirdiğini beyan ettikleri meydana gelen hadisenin 5510 sayılı Yasanın 13/a maddesi uyarınca iş kazası olduğu” gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

3. Verilen kararın davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir.

4. Kararın davalılar vekili tarafından temyizi üzerine çoğunluk görüşü ile “davacının kalp krizini geçirdiğini iddia ettiği olayın, iş kazası olarak kabul edilmesi için içinde kardiyolji uzmanı doktor bilirkişinin bulunduğu resen seçilecek bilirkişi heyetinden, sigortalının mevcut teşhis ve tedavi kayıtları nazarında yapılacak değerlendirme uyarınca rapor alınması ve sonucuna göre karar verilmesi gerektiği ” gerekçesi ile bozulmasına karar verilmiştir.

5. 5510 sayılı SSGSSK’un 13. Maddesi uyarınca 4/1-a kapsamındaki sigortalılar için iş kazası: - Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada, - İşveren tarafından yürütülmekte olan bir iş nedeniyle, - Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda, - 4/1-a kapsamındaki emziren kadın sigortalının iş mevzuatı gereğince, çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,

- Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında, meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hale getiren olaydır" şeklinde tarif edilmiştir. Bu tarif, iş kazasını bazı hallerde fiilen çalışma ilişkisinden koparan, sigortalıyı korumaya yönelik olarak hazırlanmış geniş anlamda bir iş kazası tarifidir.

6. Sosyal güvenlik hukuku anlamında iş kazası unsurları; - Kazaya uğrayanın 5510 sayılı Kanun anlamında sigortalı sayılması, - Sigortalının kazaya uğraması, - Sigortalının kaza sonucu bedensel veya ruhsal bir zarara uğraması ve

- Kaza ile sigortalının uğradığı bedensel zarar arasında uygun nedensellik bağının bulunmasıdır (GÜZEL, A.-OKUR, A.R.-CANİKLİOĞLU, N.:Sosyal Güvenlik Hukuku, B.15, İstanbul 2014, s.417-432).

7. 30.06.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 3. maddesine göre ise 'iş kazası, işyerinde veya işin yürütümü nedeniyle meydana gelen, ölüme sebebiyet veren veya vücut bütünlüğünü ruhen yada bedenen engelli hale getiren olay şeklinde tanımlanmış olup, bu tanım hem bireysel iş hukuku anlamındaki iş kazası tanımından hem de sosyal güvenlik hukuku anlamındaki iş kazası tanımından farklılık göstermektedir. 6331 sayılı Kanun ile getirilen iş kazası tanımına göre işin yürütümünden kaynaklanan kazaların yanında iş yerinde meydana gelen kaza da iş kazası olarak kabul edilmektedir (ERDOĞAN,Ç.:İşveren ve İşveren Vekilinin İş Kazasından Doğan Cezai Sorumluluğu, Ankara 2016, s.67-68, Y. HGK. 21.05.2019 tarih ve 2017/10-2194 e, 2019/584 K).

8. Somut uyuşmazlıkta; davacının davalılara ait işyerinde çalışırken göğüs ağrısının başladığı ve bu şikayet nedeni ile hastaneye kaldırıldığı, hastanede "akut miyokard enfarktüs" tanısı konduğu, dolayısı ile davacının kalp krizi geçirdiği, davacının işe girerken sağlık raporlarının alındığı, kalp krizinin iş yerinde meydana geldiği anlaşılmaktadır.

9. İşyerinde kalp krizi geçirme nedeni ile iş kazasının işyerinde olma ve kaza geçirip zarar görme unsurları oluşmuştur. Burada önemli olan, sebebi ne olursa olsun, 5510 sayılı Kanunun 11. maddesinde tarif edilen işyeri sınırları içinde bulunmak, zararlandırıcı olayın iş kazası sayılması için yeterlidir.

Sigortalıyı zarara uğratan olayın iş kazası sayılabilmesi için, kaza ile sigortalının maruz kaldığı zarar arasında uygun bir sebep-sonuç ilişkisinin (illiyet bağı) olması gerekir. Burada önemle belirtmek gerekir ki, söz konusu illiyet bağı sigortalıyı zarara uğratan olay ile sigortalının yaptığı iş arasında değil, olay ile sigortalının uğradığı zarar arasında kurulacaktır.

Davacı işyerinde kalp işyerinde rahatsızlığı sonucu, hastaneye kaldırılmış ve hastanede "akut miyokard enfarktüs" tanısı ile kalp krizi teşhisi konmuş, tedavi sürecinde de damar tıkanıklığı sonucu engelli hale gelmiştir.

10. Burada davacı sigortalıda kalp krizinin yaptığı iş nedeni ile meydana gelmemesi veya kalp krizinin bünyesel faktörlerden kaynaklanması, olayın salt işyerinde meydana gelmesi nedeni ile iş kazası olgusunu ortadan kaldırmaz. Ayrıca olayın süreci ve açıkça kalp krizi teşhisi konması nedeni ile engellilik oranı ile illiyet bağını etkileyen bilirkişiden rapor alınmasının sonuca etkisi yoktur. Zira illiyet bağının olup olmaması iş kazası olgusunu ortadan kaldıran bir olgu olmayıp, gelir bağlanması veya tazminat davasında miktarı etkileyecek bir durumdur. İlk derece mahkemesinin tespiti yerindedir. İş kazası tespitine ilişkin karar doğru olduğundan onanması gerekir. Bu nedenle çoğunluğun bozma gerekçesine katılınmamıştır.