Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/9871 K.2025/12581

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, davacının murisi ...'nin 1995, 2009, 2013, 2017 yıllarındaki tevkifatlarına göre Ziraat Odasına kayıtlı olduğu dönemde Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili, dava açılmadan önce Kuruma davacı ya da vekili aracılığı ile başvuru yapılıp yapılmadığının araştırılması gerektiğini, başvuru yapılmamışsa dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesini gerektiğini, Kurum tarafından 01.10.2008 tarihinden önce prim kesintisi bulunmaması nedeni ile geriye çekme işlemi yapılmadığını, vekil tarafından tekrar Kuruma 1995 tarihli müstahsil makbuzu sunularak geriye çekme işlemi talep edildiğini, Kurum tarafından bildirimin listede olmaması nedeniyle işlem gerçekleştirilmediğini, Kurum işlemlerinin usul ve yasaya uygun olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne, 01.12.1995-31.12.1995 tarihleri arası dönem davacı murisinin 2926 sayılı Kanun kapsamında Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespiti ile fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraf vekillerinin istinaf isteminin esasdan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun ispatlandığını, kısmen kabul kararının yerinde olmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir. Davalı Kurum vekili, yeterli inceleme yapılmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Dosyadaki yazılara, toplanan bilgi ve belgelere göre davalının tüm, davacının sair temyiz itirazlarının reddine karar verilmesi gerekmektedir.

İnceleme konusu dosyada; davacı murisi ...'nin 1995 yılındaki tevkifat kesintisinden itibaren Ziraat Odasına kayıtlı olduğu dönemde Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitini talep etmiş, Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Dosyadaki bilgi ve belgelerden muris ...'nin 07.07.2001-11.06.2020 tarihleri arasında Ziraat Odası kaydının olduğu, 02.11.1995, 04.10.2009, 14.08.2011, 25.11.2011, 12.03.2013, 05.10.2013 tarihli muhtelif ürün satışlarından dolayı tevkifat kesintilerinin yapıldığı, 13.09.2012, 15.11.2013, 21.11.2013, 03.09.2017 tarihlerinde ise ürün teslimi yaptığı ancak tevkifat kesintisi yapılmadığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece davacı murisi ...'nin 01.12.1995-31.12.1995 döneminde Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğuna karar verilmesi yerinde ise de, 04.10.2009 sonrası dönem yönünden verilen ret kararı eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır.

Mahkemece, muris ...'nin 2009, 2011, 2013 yıllarındaki tevkifat kesintileri ile 2012, 2013, 2017 yıllarındaki ürün teslimatları gözetilerek tarım faaliyetinin devam edip etmediği irdelenmeli, başkaca tevkifat kesintisinin veya ürün teslimlerinin olup olmadığı araştırılmalı, olması halinde ilgili bilgi ve belgeler celp edilmeli, elde edilecek sonuç değerlendirilmek suretiyle karar verilmelidir.

O halde İlk Derece Mahkemesince yukarıda belirtilen maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR