Yargıtay 11. Ceza Dairesi E.2011/3509 K.2013/4303

5237 sayılı TCK.nun 204/1. maddesindeki resmi belgede sahtecilik suçunun oluşması için belgenin sahte olarak düzenlenmesi veya başkasını aldatacak şekilde değiştirilmesi yeterli olacağı gibi sahte olarak düzenlenen belgenin kullanılması veya bu eylemlere iştirak etmekle de suçun oluşacağı cihetle; sanık ...'ın 24.05.2006 tarihinde katılanın alacaklı olduğu çek hesabı sahibi Bölge Veterinerlik Hiz. Tic. Ltd.

Şti. yetkilisi tarafından unsurları itibari ile tam olarak düzenlenip katılana verilen, katılan tarafından da arkası ciro edilen suça konu çekin kaybedildiğinin, çekin kaybedilmesi nedeniyle muhatap bankaya ödememe talimatı verildiğinin, kaybedilen çeki bulan sanığın ise çekin arkasını kendi isim ve adresini yazarak ciro edip ...'e verdiğinin iddia ve kabul edildiği somut olayda; sanığın, suça konu çek üzerinde yasal hak sahibi olmadığını bilerek kendisine yetkili hamil sıfatını kazandırmak amacıyla içeriği itibariyle sahte ciro işlemini yaptığı anlaşılmakla;

mahkemenin sanığın üzerine atılı sahtecilik suçunun sübut bulduğuna dair kabulünde bir isabetsizlik görülmediğinden, tebliğnamedeki suçun unsurları itibariyle oluşmadığına ilişkin bozma düşüncesine iştirak edilmemiştir.

Toplanan deliller karar yerinde incelenip, sanığa yüklenen suçun sübutu kabul, oluşa ve soruşturma sonuçlarına uygun şekilde vasfı tayin, cezayı artırıcı sebebin bulunmadığı ve azaltıcı sebebin nitelik ve derecesi takdir kılınmış, savunmaları inandırıcı gerekçelerle reddedilmiş, incelenen dosyaya göre verilen hükümde bir isabetsizlik görülmemiş olduğundan sanık müdafiinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, 18.03.2013 gününde oyçokluğuyla karar verildi.

MUHALEFET ŞERHİ

Tartışma konusu olay çek hesabı sahibi veya yetkilisi tarafından unsurları itibari ile tam olarak düzenlenip katılana verilen ve katılan tarafından arkası ciro edilen çekin bankaya ibraz için götürülürken kaybedilmesi üzerine çeki bulan sanığın çekin arkasına kendi isim ve adresini yazarak ciro edip 3. kişiye vermesi halinde resmi belgede sahtecilik suçunun oluşup oluşmayacağına ilişkindir.

Olayda; çek hesabı sahibi Bölge Veterinerlik Hiz. Tic. Ltd. Şti. yetkilisi tarafından unsurları itibari ile tam olarak düzenlenip katılana verilen çekin, katılan tarafından da bankaya ibrazdan önce arkası ciro edildikten sonra kaybedilmesi nedeniyle muhatap bankaya ödememe talimatı verildiği, kaybedilen çeki bulan sanığın ise çekin arkasına kendi gerçek isim ve adresini yazarak ciro edip ...’e verdiği sabittir.

5237 sayılı TCK’nun 204/1. maddesindeki resmi belgede sahtecilik suçunun oluşması için belgenin sahte olarak düzenlenmesi veya başkasını aldatacak şekilde değiştirilmesi ya da sahte olarak düzenlenen belgenin kullanılması gerekir. Suç tarihinde yürürlükte bulunan 6762 sayılı TTK’nun 702. maddesinde de, emre yazılı ve ciroya tabi çeki muteber bir ciro ile elinde bulunduran kişinin yetkili hamil sayılacağı, anılan Yasanın 704. maddesinde ise kaybedilen çeki elinde bulunduran son hamilin ancak çeki kötüniyetle iktisap etmesi veya iktisabında ağır kusurunun bulunması halinde iade yükümlülüğünün bulunduğu belirtilmiştir. Ancak haksız ele geçirilen çekin iade edilmemesinin müeyyidesi 5237 sayılı TCK’da düzenlenmemiştir.

01.06.2005 tarihinde yürürlükten kalkan 765 sayılı TCK’nun 509/1. maddesinde “… elinde bedelsiz olarak kalmış olan bu senedi istimal ederse mutazarır olan kişinin şikayeti üzerine ……….. cezalandırılır” hükmü bulunmakta idi. Bu hüküm gereğince, keşide etmeye yetkili biri tarafından tam olarak doldurulmuş ve bedelsiz kalmış senetlerin elinde bulunduran kişiler tarafından hukuka aykırı olarak istimal edilmesi halinde 765 sayılı TCK’nun 509/1.2. cümlesi gereğince cezalandırılmaları yönüne gidilmekteydi.

Yine 765 sayılı Kanunun 509/2. maddesi ise imzalı ancak yazısız kağıtların kendisine tevdii olunmayıp da bertakrib ele geçirip sahibinin zararına olarak üzerine hukukça hükmü haiz bir muamele yazan veya yazdıranların cezalandırılacağı belirtilmekteydi.

5237 sayılı TCK’nun 209. maddesinde “imzalı ve kısmen veya tamamen boş bir kağıdın hukuka aykırı olarak ele geçirilmesi veya elde bulundurulup da hukuki sonuç doğuracak bir şekilde doldurulmasının cezalandırılmasından” bahsedilmektedir. Olaya konu çek ise keşide etmeye yetkili kişi tarafından tam olarak usulüne uygun ve hamiline düzenlenmiş ve tahsili için ciro edilmiş bir çek olup, TCK’nun 209. maddesi kapsamında bir belge değildir.

Bu nedenle yüksek dairenin sayın çoğunluğu da haklı olarak eylemi 5237 sayılı Kanunun 209. maddesi kapsamında değerlendirmemiştir. Ancak: Bu hukuka aykırı eylemin de “cezasız kalmaması” gerektiği düşüncesi ile çeki elinde bulunduranın meşru hamil olmaması nedeniyle cironun da hukuka aykırı olduğundan bahisle çekteki cironun içerik yönünden sahte olduğu kabul edilerek TCK’nun 204/1. maddesi gereğince cezalandırma yönüne gitmiştir.

Fakat bu düşünce Türk Ticaret Kanununun çek ve senetlerle ilgili düzenlemeleri ile bağdaşmamaktadır. Bilindiği üzere çek ve senetler illiyetten münezzehtirler. Yani çek ve senetler yetkili kişiler tarafından usulüne uygun olarak düzenlenip ciro edildikten sonra temeldeki ilişkiden bağımsız olarak hukuki sonuç doğururlar. Onu elinde bulunduranlar gerçek alacaklı olup olmadıklarına bakılmaksızın çek veya senetleri tahsile yetkilidirler.

Çekler ödeme araçları olup para hükmündedir. Şeklen sahte olmadıkları takdirde ciro silsilesine göre yetkili hamil görünen kişiler çeki tahsile yetkilidir. Bu nedenle çeki düzenleyip ciro eden ve taşıyan kişi sorumluluğunu taşımak ve sonucuna da katlanmak durumundadır.

Ciroda gerçek ve doğru isim ve adres yazılmasına rağmen gerçek hamil olmaması nedeniyle içerik sahteliğinin kabul edilmesi halinde kötü niyetle çek düzenleyen kişiler sonradan çekin kaybedildiği veya elde bulunduranın meşru hamil olmadığı ve cironun içerik olarak sahte olduğu iddiasını ileri sürerek ödemelerini geciktirme yönüne gidebilirler. Bu durumda ticari faaliyetlerde ciddi sıkıntılar ortaya çıkarabilir.

Bu ise Türk Ticaret Kanununun ticari işletmelerde ve işlemlerde ödemeleri kolaylaştırmayı amaçlayan çekle ilgili düzenlemelerini anlamsız hale getirir.

Bu açıklamalar ışığında tekrar olaya bakıldığında: Çekin keşide ve ciro silsilesinde somut unsurları itibari ile oluşmuş bir sahtecilik yoktur. Sanık kendi gerçek ismini ve adresini yazarak ciro etmiştir. Yani sanık kendini gizlememiştir. Dolayısı ile cirosunun sahte olduğu söylenemez. Gerçekte alacaklı olup olmadığı ve çeki iade yükümlülüğü ise dolandırıcılık ve/veya hukuk davasının konusunu oluşturur. Sahtecilik hukuku yönünden suç oluşturan bir eylem bulunmamaktadır.

Ayrıca; bilindiği üzere ceza kanunlarının temelini suçta ve cezada kanunilik ilkesi oluşturur. Kanunda açıkça suç olarak düzenlenmeyen hukuka aykırı bir eylem suç olarak nitelenip yorumla bir madde kapsamına sokularak cezalandırılamaz.

Hukuka aykırı bir eylemin cezalandırılabilmesi için hukuka aykırılığının yanında ceza kanunundaki tipe uygunluk da gerekir. İlgili madde metinleri ve gerekçeleri incelendiğinde görüleceği üzere, sanığa isnat edilen eylem 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 204. maddesi kapsamındaki sahtecilik suçu tipine uymamaktadır. Sanığın suça konu çeki sahte düzenlemediği, gerçek bir çek üzerinde değişiklik yapmadığı ya da sahte düzenlenmiş çeki bilerek kullanmadığı açıktır.

Her ne kadar kendisine ait olmayan çeki kullanmış ise de sanık tarafından yapılan cironun kendi gerçek isim ve adres bilgileri ile yapıldığı gözetildiğinde; hukuki sorumluluğu gerektiren bu eylemde sanığın üzerine atılı resmi belgede sahtecilik suçunun unsurlarının oluşmadığı göz ardı edilerek olayda uygulama yeri olmayan içerik sahteciliği kavramına dayanılarak yapılan onamanın kanuna ve hukuka aykırı olduğu kanaatiyle sayın çoğunluğun kararına katılmıyorum.