Yargıtay 11. Ceza Dairesi E.2021/35057 K.2021/11055

Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğünün 13.04.2021 tarih ve 2021/5479 sayılı kanun yararına bozma istemine atfen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 09.06.2021 tarih ve KYB-2021/52380 sayılı ihbarname ile;

Dolandırıcılık suçundan şüpheli ... hakkında yapılan soruşturma evresi sonunda, Elbistan Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 09.01.2020 tarihli ve 2020/19 soruşturma, 2020/173 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın reddine ilişkin Elbistan Sulh Ceza Hâkimliğinin 13.03.2020 tarihli ve 2020/217 değişik iş sayılı kararının"5271 sayılı Kanun’un 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği,

aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği, buna karşın Cumhuriyet savcısının 5271 sayılı Kanun’un kendisine yüklediği soruşturma görevini yerine getirmediği, ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından,

itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla itirazın kabulüne karar verebileceği yönündeki açıklamalar nazara alındığında,

Dosya kapsamına göre, müştekiler vekilinin 26.11.2019 tarihli şikayet dilekçesinde yer aldığı üzere, müşteki ...'nin şirket müdürü olduğu, şüpheli ile müşteki arasında 19/10/2017 tarihinde takaddüm sözleşmesinin tanzim edildiği, sözleşme kapsamında müştekiye ait mermer ocaklarında arama faaliyeti gösterilmesi için toplam 100.000,00 Amerikan doları bedelli bonoların şüpheliye verildiği, MİGEM'de yapılan araştırmada şüphelinin ilk buluculuk hakkının ve arama ruhsatının bulunmadığının tespit edildiği,

bu kapsamında sözleşmenin ve tanzim edilen bonoların geçersiz olduğuna ilişkin Afyonkarahisar 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/156 esas sayılı dosyasında menfi tespit davası açıldığı, aynı zamanda şüpheli tarafından başlatılan icra takibi üzerine borca itiraz edildiği, Afyonkarahisar 2. İcra Hukuk Mahkemesinin 2019/468 esas sayılı dosyasında şüpheli tarafından başlatılan icra takibinin durdurulmasına karar verildiği,

şüphelinin takaddüm sözleşmesi aracılığıyla müşteki firmayı ve müştekiyi hile ile kandırdığı ve devir yoluyla gerçekte bulunmayan hakları sözleşme konusu yaptığından bahisle şikayet üzerine dolandırıcılık suçundan başlatılan soruşturmada; şüphelinin müştekiyi yanıltmasının 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 157. maddesinin aradığı ağırlıktaki hile koşulunu oluşturmayacağı, eylemin hukuki ihtilaf mahiyetinde olduğu, şüphelinin buluculuk hakkının bulunmamasının müştekinin araştırma hakkını ortadan kaldırmadığı gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de, şüphelinin ifadesine başvurularak,

takaddüm sözleşmesine konu taşınmazlarda ilk buluculuk ve arama hakkının bulunup bulunmadığının sorulması, taşınmazların tapu kayıtlarının dosya arasına alınarak ayrıca taşınmazların maden arama ruhsatına konu edilip edilmediğinin ilgili kurumlardan ayrı ayrı araştırılması, taraflar arasında devam icra takiplerinin ve hukuk davalarının akıbetine ilişkin kayıtların dosya arasına alınması,

tanzim edilen bonoların geçersiz kalıp kalmadığının tespiti ile müşteki tarafından dosyaya sunulan tanıkların dinlenmesi sonucuna göre şüphelinin hukuki durumun takdir ve tayini gerekirken, şüphelinin ifadesi dahi alınmadan ve herhangi bir soruşturma işlemi yapılmaksızın, eksik soruşturma ile verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara yönelik itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmediğinden" bahisle 5271 sayılı Ceza Mahkemesi Kanunu'nun 309.

Maddesi uyarınca bozulması istenilmiş olmakla,

Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Müştekinin maden ocağı kurmak için arazi araştırması yaptığı esnada şüpheli ile tanıştığı ve şüphelinin bulundukları arazide ilk buluculuk hakkı olduğunu, arama ruhsatı bulunduğunu, MİGEM'de tanıdıklarının olduğunu belirterek örnek mermerler gösterip güven telkin ettikten sonra 100.000,00 dolar karşılığında takaddüm hakkının devrine dair sözleşme yaptıkları, akabinde müştekinin, şüphelinin MİGEM'de bu haklarının olmadığını ve yaptıkları sözleşmenin geçersiz olduğunu anlayarak verdiği senetleri istediği halde şüphelinin vermediği gibi icra takibi başlattığı, bunun üzerine taraflar arasında icra ve hukuk davalarının var olduğu,

şüphelinin gerçekte olmayan hakları devrederek müşteki firmayı kandırdığı iddia edilen olayda; her ne kadar müştekilerin denetim hakkının bulunduğu ve olayın sözleşmeden kaynaklanan hukuki ihtilaf olduğu gerekçesi ile kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de ;

Tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; şüphelinin ifadesine başvurularak, takaddüm sözleşmesine konu taşınmazlarda ilk buluculuk ve arama hakkının bulunup bulunmadığının sorulması, taşınmazların tapu kayıtlarının dosya arasına alınarak taşınmazların maden arama ruhsatına konu edilip edilmediğinin ilgili kurumlardan ayrı ayrı araştırılması, taraflar arasında devam icra takiplerinin ve hukuk davalarının akıbetine ilişkin belgelerin dosya arasına alınması,

tanzim edilen bonoların geçersiz kalıp kalmadığının tespiti ile müşteki tarafından dosyaya sunulan tanıkların dinlenmesinden sonra sonucuna göre şüphelinin hukuki durumun tayin ve takdiri gerektiğinden, kanun yararına bozmaya atfen düzenlenen ihbarnamedeki düşünce yerinde görülerek Elbistan Sulh Ceza Hakimliğinin 13.03.2020 tarihli ve 2020/217 değişik iş sayılı kararının 5271 sayılı CMK'nın 309. maddesi gereğince BOZULMASINA, aynı maddenin 4. fıkrasının (a) bendi uyarınca müteakip işlemlerin mahallinde merciince yerine getirilmesine dosyanın mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına İADESİNE,