Yargıtay 11. Ceza Dairesi E.2022/7142 K.2023/7972

Başsavcılığının 11.09.2020 tarihli ve 2020/40217 Soruşturma, 2020/34330 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii ... 2. Sulh Ceza Hakimliğinin 24.12.2020 tarihli ve 2020/3860 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 24.12.2020’de kesinleştiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 02.07.2022 tarihli ve 2021/17050 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 18.07.2022 tarihli ve KYB-2022/100219 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 18.07.2022 tarihli ve KYB-2022/100219 sayılı kanun yararına bozma isteminin.

“5271 sayılı Kanun’un 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği,

buna karşın Cumhuriyet savcısının 5271 sayılı Kanun’un kendisine yüklediği soruşturma görevini yerine getirmediği, ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla itirazın kabulüne karar verebileceği yönündeki açıklamalar nazara alındığında, Dosya kapsamına göre, müşteki vekilinin şüphelinin 22/06/2017-17/03/2020 tarihleri arasında satış ve pazarlama elemanı olarak müvekkilinin şirketinde çalıştığı, bu dönemde kendisine araç tahsis edildiği,

müşteki firmanın promosyon olarak müşterilerine hediye ettiği tatile hak kazanan müşterilerden birinin yerine şüphelinin sevgilisi ve erkek kardeşini dahil ettiği, müşterilerin şüpheliye ödediği paraların müştekiye teslim edilmediği, bazı müşterilerin ticari hesabına fazla bakiye yansıtılarak bu bakiyenin şüphelinin uhdesinde bırakıldığından bahisle şikayetçi olması üzerine başlatılan soruşturma sonunda, ...

Cumhuriyet Başsavcılığınca iddiaların soyut nitelikte olduğundan bahisle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de, iddiaların afaki olmadığı, ancak araştırmaya muhtaç bulunduğu, bu kapsamda müşteki vekilinin gösterdiği tanıkların beyanları alınarak müşteki şirketin defter ve belgeleri ile şüphelinin banka hesap hareketleri usulünce celp edilerek gerekli görüldüğünde bilirkişi incelemesi de yaptırılmak suretiyle, toplanacak deliller ve yapılacak inceleme sonucuna göre şüphelinin hukuki durumunun tayin ve takdir edilmesi gerekirken,

müştekinin şikayet dilekçesinden sonra şüphelinin ifadesiyle yetinilerek kovuşturma yapılmasına yer olmadığına karar verildiği gözetilerek, eksik soruşturma sonucu verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine, yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.“ Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1. 5271 sayılı Kanun‘un 160 ıncı maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında.

Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı, maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlü olduğu belirlenmiştir.

2. 5271 sayılı Kanun’un, “Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar” başlıklı 172 nci maddesinin birinci fıkrası; “(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir.

Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir. ...“ Şeklinde düzenlenmiştir.

3. 5271 sayılı Kanun’un, “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173 üncü maddesinin inceleme konusu ile ilgili olan birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir.

(2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir.

(3)(Değişik: 18/6/2014-6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.

(4) (Değişik: 25/5/2005 - 5353/26 md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir. ...“ Hükümleri yer almaktadır. 4. Kanun‘da yer alan düzenlemelerden de görüleceği üzere.

Cumhuriyet savcısı, suçun işlenip işlenmediğinin tespiti bakımından hemen işin gerçeğini araştırmaya başlamalı, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açmalı, aksi halde 5271 sayılı Kanun’un 172 nci maddesi gereğince kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vermelidir.

5. Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen Sulh Ceza Hakimliği, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir.

6. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde; şikâyetçinin toptan kozmetik ürünlerin satışını gerçekleştirdiği, şüphelinin de 22.06.2017-17.03.2020 tarihleri arasında şikâyetçinin yanında satış ve pazarlama elemanı olarak çalıştığı, yapılan araştırmada bazı firmalar ile hesap mutabakatlarının tutmadığı, bazı müşterilerin ödemiş olduğu paraların şikâyetçiye teslim edilmediği, bazı firmaların doğrudan şüphelinin banka hesabına ödeme yaptıklarını söyledikleri, şüphelinin bazı müşterilerin cari hesabına fazla bakiye yansıtıp tahsilatları bu yönde yaparak aradaki miktarı mal edindiği,

bu şekilde şüphelinin dolandırıcılık ve hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçlarını işlediğinin iddia olunması karşısında; satış yapılan müşterilerin beyanlarına başvurularak ödemelerin ne şekilde yapıldığının belirlenmesi, şikâyet dilekçesinde gösterilen tanıkların beyanlarına başvurulması, şüphelinin banka hesap hareketleri ile şikâyetçinin firmasına ait defter, belge ve kayıtların getirtilerek konusunda uzman bilirkişiden rapor alınması, firmanın zarara uğrayıp uğramadığının, uğramış ise miktarının tespit edilmesi, sonucuna göre belirtilen suçların unsurlarının bulunup bulunmadığının tayin ve takdiri gerekirken;

"...şikayet dilekçesindeki iddiaların soyut nitelikte olduğu, isnatlara açıklık getirilmediği, bir kısım iddiaların varsayıma dayandığı, şüphelinin isnat edilen suçları işlediğini kanıtlar nitelikte herhangi bir delil bulunmadığı..." şeklindeki hatalı gerekçe ve eksik soruşturma neticesinde verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine itirazın reddine karar verilmesi Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE, 2. ...