Yargıtay 11. Ceza Dairesi E.2023/1800 K.2024/1475

...Cumhuriyet Başsavcılığının 08.09.2021 tarihli ve 2021/12282 Soruşturma, 2021/11075 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii ...2. Sulh Ceza Hakimliğinin 08.03.2022 tarihli ve 2021/3821 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 08.03.2022 tarihinde kesinleştiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun'un 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 15.03.2023 tarihli ve 2022/13675 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma ist...istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 28.04.2023 tarihli ve KYB-2023/37645 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 28.04.2023 tarihli ve KYB-2023/37645 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

"5271 sayılı Kanun’un 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi hâlde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği,

buna karşın Cumhuriyet savcısının 5271 sayılı Kanun’un kendisine yüklediği soruşturma görevini yerine getirmediği, ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla itirazın kabulüne karar verebileceği yönündeki açıklamalar karşısında,

Dosya kapsamına göre, müştekilerin murisi ......'in maliki olduğu ... İli ... İlçesi

...mevkii 101 ada 6 parselde bulunan hissesinin şüphelilerden ... tarafından 31/12/2020 tarihinde 56600 yevmiye numaralı işlemle 3.750.000 Türk lirası bedelle diğer şüpheli...Otelcilik Turizm Anonim Şİrketine tapuda devredildiği, söz konusu devir işleminden, muris ......'in sonradan haberinin olduğu gibi muris Emine'nin tam ehliyetsiz olduğu, vekaletname ile devir yapan kişinin murisin öz kardeşi olduğu ve bu durumu bildiği, muris Emine'nin durumuna ilişkin tanık ve hastane kayıtlarının bulunduğu,

diğer şüpheli şirket yetkililerin de Emine'nin tam ehliyetsiz olduğunu ve murisin satış talebinin olmadığını bildiklerini, murisle bedelde anlaşamadıkları için hissenin devrini yapamadıklarını, şüphelilerin murisin yaşlılığından ve ehliyetsizliğinden yararlanarak ve kötü niyetli olarak murise ait taşınmazı bedelsiz olarak ele geçirmek sureti ile dolandırıldıklarını, şüpheli Süleyman ...'nin satış bedeli olan 3.750,00 Türk lirasını elden ve nakden almış olduğunu belirtmesine rağmen şüpheliler arasında para alışverişi olmadığı iddiasıyla yapılan şikayet üzerine başlatılan soruşturmada,

atılı eylem ve işlemlerin hukuki ihtilaf mahiyetinde olduğundan bahisle ...Cumhuriyet Başsavcılığınca kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de, müştekiler vekilinin şikâyet dilekçesi üzerine hiç bir soruşturma işlemi yapılmadığı, şüphelilerin beyanının dahi tespit edilmediğinin anlaşılması karşısında, müştekiler ve şüpheliler ile tanıkların ifadelerinin alınması,

bahse konu taşınmaza ilişkin sözleşme, vekaletname vs. ilgili tüm belgelerin temin edilmesi ve muris ......'in tam ehliyetsiz olup olmadığının tespiti amacıyla bahsi geçen denetime elverişli hastane kayıtlarının getirtilerek toplanacak diğer deliller ve yapılacak etkin soruşturma sonucuna göre şüphelilerin hukukî durumunun tayin ve takdir edilmesi gerektiği gözetilmeden, eksik soruşturma sonucu verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine, yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir."

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1. 5271 sayılı Kanun‘un 160 ıncı maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı, maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlü olduğu belirlenmiştir.

2. 5271 sayılı Kanun’un, “Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar” başlıklı 172 nci maddesinin

birinci fıkrası;

“(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir.

...“

Şeklinde düzenlenmiştir.

3. 5271 sayılı Kanun’un, “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173 üncü maddesinin inceleme konusu ile ilgili olan birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında;

“(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir.

(2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir.

(3)(Değişik: 18/6/2014-6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.

(4) (Değişik: 25/5/2005 - 5353/26 md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir.

...“

Hükümleri yer almaktadır.

4. Kanun‘da yer alan düzenlemelerden de görüleceği üzere; Cumhuriyet savcısı, suçun işlenip işlenmediğinin tespiti bakımından hemen işin gerçeğini araştırmaya başlamalı, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açmalı, aksi halde 5271 sayılı Kanun’un 172 nci maddesi gereğince kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vermelidir.

5. Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen Sulh Ceza Hakimliği, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir.

6. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde; şikâyetçilerin murisi olan ......'in 21.05.2021 tarihinde vefat etmesi üzerine, murise ait ... İli ... İlçesi

...Mevki 101 Ada 6 Parselde bulunan hissesinin ölmeden bir süre önce kardeşi olan şüpheli ... tarafından vekaletname yoluyla 31.12.2020 tarihli ve 56600 yevmiye sayılı işlemle...Otelcilik Turizm ve Ticaret A.Ş. isimli şirkete 3.750.000,00 TL bedelle satıldığını öğrendiklerinin, murisin satış sırasında ehliyetsiz olup satış işleminin bilgi ve rızası dışında yapıldığının iddia olunması üzerine başlatılan soruşturma kapsamında; şikâyetçiler ve şüphelilerin beyanlarının alınması, satış işl...ilişkin tüm kayıtların ...Tapu Müdürlüğünden getirtilmesi,

satışın vekaletname yoluyla yapıldığının belirlenmesi halinde bu vekaletnamenin gerçek olup olmadığının ilgili noterlik nezdinde araştırılması, satışın gerçek bir vekaletnameye istinaden gerçekleştirilmiş olması halinde vekaletnamenin düzenlediği tarihte müteveffa ......'in ehliyetsiz olup olmadığının tespit edilmesi, satış bedelinin ne suretle ödendiği hususunun şüphelilerden de sorularak ortaya konulması ve buna ilişkin dekont, banka hesap hareketleri..vb belgelerin dosyaya celp edilmesi, taraflar arasında suça konu satış işleminden kaynaklanan hukuk davası/davaları bulunup bulunmadığının araştırılması,

tespit edilmesi halinde bu dosyaların getirtilerek incelenmesi, soruşturmayı ilgilendiren delillerin onaylı örneklerinin dosyaya eklenmesinden sonra sonucuna göre bir değerlendirme yapılması gerekirken, "...Cumhuriyet Başsavcılığımızca yapılan değerlendirmede, müştekilerin iddialarında geçen geçersiz vekaletnameye dayandırılarak yapılan tapu tescil işleminin iptali ile ilgili hususun hukuk mahkemelerinde çözülmesi gerektiği, bu haliyle şüphelinin üzerine atılı bulunan suçun yasal unsurlarının oluşmadığı,

iddialarda geçen eylemlerin hukuki ihtilaf boyutunda kaldığı" şeklindeki hatalı gerekçe ve eksik soruşturma neticesinde verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine itirazın reddine karar verilmesi Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. ...2. Sulh Ceza Hakimliğinin 08.03.2022 tarihli ve 2021/3821 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca gerekli işlemlerin yapılması için soruşturma dosyasının, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,