Karar Özeti
11. Ceza Dairesi 2023/2413 E. , 2024/1056 K. "İçtihat Metni" K A N U N Y A R A R I N A B O Z M A MAHKEMESİ:Sulh Ceza Hakimliği SAYISI : 2021/1869 Değişik iş ŞİKÂYETÇİLER :..., ... ... ... ŞÜPHELİ : ... SUÇLAR : Resmi belgede sahtecilik, kamu kurum ve kuruluşlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık İNCE
Karar Detayı
11. Ceza Dairesi 2023/2413 E. , 2024/1056 K. "İçtihat Metni" K A N U N Y A R A R I N A B O Z M A MAHKEMESİ:Sulh Ceza Hakimliği SAYISI : 2021/1869 Değişik iş ŞİKÂYETÇİLER :..., ... ... ... ŞÜPHELİ : ... SUÇLAR : Resmi belgede sahtecilik, kamu kurum ve kuruluşlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık İNCELEME KONUSU KARAR : Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın reddi KANUN YARARINA BOZMA YOLUNA BAŞVURAN: Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: İlgili kararın kanun yararına bozulması Eskişehir Cumhuriyet Başsavcılığının 25.03.2021 tarihli ve 2021/13634 Soruşturma, 2021/10000 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii Eskişehir 2. Sulh Ceza Hakimliğinin 01.06.2021 tarihli ve 2021/1869 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 01.06.2021 tarihinde kesinleştiği belirlenmiştir. Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun'un 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 29.03.2023 tarihli ve 2021/17338 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 17.05.2023 tarihli ve KYB-2023/40850 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü: I. İSTEM Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 17.05.2023 tarihli ve KYB-2023/40850 sayılı sayılı kanun yararına bozma isteminin; "5271 sayılı Kanun’un 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi hâlde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği, buna karşın Cumhuriyet savcısının 5271 sayılı Kanun’un kendisine yüklediği soruşturma görevini yerine getirmediği, ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla itirazın kabulüne karar verebileceği yönündeki açıklamalar karşısında, Dosya kapsamına göre, müştekiler vekilinin 25/03/2021 tarihli şikayet dilekçesi ile şüphelinin müvekkillerinin banka hesaplarına haciz uygulaması sonucunda haberdar oldukları Eskişehir 1. İcra Müdürlüğünün 2021/988 sayılı dosyasında babalarının borçlu olarak gösterildiği senedin bulunduğunu öğrendiklerini, babalarının parkinson hastası olması nedeniyle ellerinin titrediğini, senede imza atmasının mümkün olmadığını, senetteki imzanın sahte olduğunu, ayrıca müvekkillerini babasının maddi durumu yerinde olduğundan borçlanmaya ihtiyacı olmadığını iddia ederek resmi belgede sahtecilik ve dolandırıcılık suçlarından şüpheliden şikayetçi olduklarının anlaşıldığı olayda; Eskişehir Cumhuriyet Başsavcılığınca bahse konu olayda şüphelinin müsnet suçu işlediğine dair kesin delil elde edilemediği, müştekilerin hukuk mahkemelerinde dava açabilecekleri ve icra dosyasına itiraz edebileceklerinden bahisle hiçbir soruşturma işlemi yapılmaksızın şikayet dilekçesini müteakip aynı gün kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de; Öncelikle, Eskişehir 1. İcra Müdürlüğünün 2021/988 sayılı dosyasıyla birlikte anılan dosyada bulunan senet aslının temin edilmesi ile bono borçlusunun eski tarihli örnek imzalarının dosya arasına getirtilerek imza incelemesi yaptırılması, imza incelemesi sonunda söz konusu imzanın borçlu tarafından atılmadığının net bir şekilde tespit edilmesi halinde ise, bu kez atılı suçlarla ilişkin olarak şüphelinin ifadesine başvurulması ve soruşturma aşamasında somut olayın özelliğine göre toplanması gereken başkaca delillerin olduğunun anlaşılması halinde söz konusu delillerin de toplanmasından sonra sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik soruşturma ile kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği gözetilmeden, soruşturmanın genişletilmesi yerine, yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir." Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır. II. GEREKÇE 1. 5271 sayılı Kanun‘un 160 ıncı maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı, maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlü olduğu belirlenmiştir. 2. 5271 sayılı Kanun’un, “Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar” başlıklı 172 nci maddesinin birinci fıkrası; “(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir. ...“ Şeklinde düzenlenmiştir. 3. 5271 sayılı Kanun’un, “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173 üncü maddesinin inceleme konusu ile ilgili olan birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir. (2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir. (3)(Değişik: 18/6/2014-6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir. (4) (Değişik: 25/5/2005 - 5353/26 md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir. ...“ Hükümleri yer almaktadır. 4. Kanun‘da yer alan düzenlemelerden de görüleceği üzere; Cumhuriyet savcısı, suçun işlenip işlenmediğinin tespiti bakımından hemen işin gerçeğini araştırmaya başlamalı, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açmalı, aksi halde 5271 sayılı Kanun’un 172 nci maddesi gereğince kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vermelidir. 5. Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen Sulh Ceza Hakimliği, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir. 6. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde; şikâyetçilerin babası olan ...n 19.12.2020 tarihinde vefat etmesinden sonra, şüpheli ... tarafından sahte olarak oluşturulan 05.08.2020 keşide ve vade tarihli, alacaklısı şüpheli, borçlusu müteveffa ...olan 70.000 Euro bedelli bononun Eskişehir 1. İcra Müdürlüğünün 2021/988 sayılı dosyası üzerinden şikâyetçiler aleyhine icra takibine konu edildiğinin iddia olunması üzerine başlatılan soruşturma kapsamında; şüphelinin ifadesinin alınması, suça konu bono aslı ve şüphelinin imza-yazı örnekleri ile müteveffa ...e ait mukayeseye esas imza-yazı örnekleri temin edilerek, imza ve yazıların aidiyeti ile bononun oluşturulma şekli itibarıyla mutad senetlerden olup olmadığının belirlenmesi amacıyla bilirkişi incelemesi yaptırılması, Eskişehir 1. İcra Müdürlüğünün 2021/988 sayılı dosyası ve suça konu bonodan kaynaklanan varsa tespit edilebilecek diğer hukuk dava dosyalarının getirtilerek incelenmesi, bu soruşturmayı ilgilendiren delillerin onaylı örneklerinin dosyaya eklenmesinden sonra sonucuna göre bir değerlendirme yapılması gerekirken, "...şüphelinin müsnet suçu işlediğine dair kesin delil elde edilemediği, müşteki ve vekillerinin hukuk mahkemelerinde dava açabilecekleri ve icra dosyasına itiraz edebilecekleri..." şeklindeki hatalı gerekçe ve eksik soruşturma neticesinde verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine itirazın reddine karar verilmesi Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür. III. KARAR 1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE, 2. Eskişehir 2. Sulh Ceza Hakimliğinin 01.06.2021 tarihli ve 2021/1869 Değişik İş sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA, 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca gerekli işlemlerin yapılması için soruşturma dosyasının, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 06.02.2024 tarihinde karar verildi.