Yargıtay 11. Ceza Dairesi E.2023/4774 K.2024/5958

İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığının, 06.06.2022 tarihli ve 2020/30929 Soruşturma, 2022/75514 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii İstanbul Anadolu 10. Sulh Ceza Hakimliğinin, 05.10.2022 tarihli ve 2022/6474 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 05.10.2022'de kesinleştiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun'un 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 14.07.2023 tarihli ve 2023/5169 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 06.09.2023 tarihli ve KYB-2023/89661 sayılı Tebliğnamesi ile soruşturma dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 06.09.2023 tarihli ve KYB-2023/89661sayılı kanun yararına bozma isteminin;

"5271 sayılı Kanun’un 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği,

buna karşın Cumhuriyet savcısının 5271 sayılı Kanun’un kendisine yüklediği soruşturma görevini yerine getirmediği, ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla itirazın kabulüne karar verebileceği yönündeki açıklamalar karşısında,

Dosya kapsamına göre, müşteki ... Jeneratör Elektrik San ve Tic. A.Ş.’nin jeneratör imalatı, alım satım işi yaptıkları ve müşterinin talebi halinde nakliye hizmeti sundukları, şirket çalışanları olan şüpheliler ... ve ...’ın, diğer şüpheli ... ile işbirliği içinde olduğu, şüpheli çalışanların başka firmalara nakliye işini ucuza yaptırıp sanki nakliye işini ...’ın sahibi olduğu ...

Nakliyat isimli firma yapmış gibi daha yüksek bedeller üzerinden fatura düzenlettirdikleri, fatura bedellerini şirkete ödeterek alınan paraları bu firmayla paylaşmak suretiyle kendilerine haksız kazanç sağladıkları, şirketi zarara uğrattıkları, bu suretle hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçunun oluştuğu iddia edilen olay nedeniyle yapılan soruşturma sonunda, şüphelilerin üzerlerine atılı suçları işlediklerine dair soyut iddia dışında başka bir delil bulunmadığından bahisle şüpheliler haklarında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de,

Şüphelilerin görev yaptıkları döneme ait nakliyesi adreste kamyon üzerinden indirilmesi ve yerine yerleştirilmesi suretiyle yapılan satış işlemlerinin müşteki şirketten celbi, sevk irsaliyelerinden taşıma işlemini yapan kamyonetlerin, bu kamyonetlerin kimin adına kayıtlı olduğunun, gerçek bir nakliye faaliyeti yapılıp yapılmadığının tespiti, iddia edildiği gibi taşımayı başka bir şirkete yaptırıp ilgisiz bir şirkete fatura kestirmek ve bu şekilde kendilerinin yararına, müşteki şirketin zararına olacak şekilde menfaat temin etmek gibi bir durumun söz konusu olup olmadığının tespitine esas olmak üzere bilirkişi incelemesi yaptırılması,

şüphelilerin banka hesap hareketlerinin tespit edilmesi ile şüphelilerin hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken, eksik soruşturmaya dayalı olarak verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara yönelik itiraz üzerine, soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir."

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1. 5271 sayılı Kanun‘un 160 ıncı maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı, maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlü olduğu belirlenmiştir.

2. 5271 sayılı Kanun’un, “Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar” başlıklı 172 nci maddesinin birinci fıkrası;

“(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir.

...“

Şeklinde düzenlenmiştir.

3. 5271 sayılı Kanun’un, “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173 üncü maddesinin inceleme konusu ile ilgili olan birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında;

“(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir.

(2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir.

(3)(Değişik: 18/6/2014-6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.

(4) (Değişik: 25/5/2005 - 5353/26 md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir.

...“

Hükümleri yer almaktadır.

4. Kanun‘da yer alan düzenlemelerden de görüleceği üzere; Cumhuriyet savcısı, suçun işlenip işlenmediğinin tespiti bakımından hemen işin gerçeğini araştırmaya başlamalı, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açmalı, aksi halde 5271 sayılı Kanun’un 172 nci maddesi gereğince kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vermelidir.

5. Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen Sulh Ceza Hakimliği, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir.

6. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde; şikâyetçi ... Jeneratör Elektrik Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin jeneratör/kojenerasyon üretim ve satışı işi ile uğraştığının, müşterilerin talep etmeleri halinde başka firmalardan hizmet almak suretiyle satılan malların nakliyesine yönelik de hizmet verdiklerinin, şüphelilerden ...'ın şirkette sevkıyat sorumlusu, şüpheli ...'ın sevkıyat ustabaşı olarak çalıştıklarının, yapılan incelemelerde şüphelilerin ...

Nakliyat isimli firmanın sahibi olan şüpheli ... ile iştirak halinde hareket ederek, farklı şirketlere daha ucuz fiyata nakliye işlerini yaptırdıkları halde, ... Nakliyat adına yüksek bedelli faturalar düzenletip şirketin veya müşterilerin bu fatura bedelleri üzerinden ödeme yapmasını sağlayarak aradaki farkı mal edindiklerinin, şirkete nakliye işi yapan firmalardan para aldıklarının, şüpheli ...'ın şirketin bilgisi dışında ...

Vinç isimli şirkete gayri resmi ortak olduğunun iddia olunması üzerine yürütülen soruşturma kapsamında; tanık olarak bilgisine başvurulan ... Vinç isimli şirketin sahibi A.G.'nin beyanında, şüpheli ...'ın şikâyetçi şirkete ait araçlarla nakliyeyi gerçekleştirdiği halde bu iş için ...

Nakliyat firmasından fatura aldığını öğrendiğini, olayı görüntülü olarak kayda alıp şirket yetkilisi olan şikâyetçi ... ...'a ilettiğini, yine şirkete ait araçlarla yapılan bir kısım nakliyatların kendi firması tarafından yapılmış gibi gösterilmesi suretiyle sevk irsaliyelerine adına sahte imza atıldığını beyan etmesi karşısında; şüpheliler ... ve ...'ın şirkette çalıştıkları döneme ait nakliye işlerine ilişkin sevk irsaliyesi ve diğer belgeler temin edilerek nakliyeyi yapan araç plakalarının ve bu araçların kimlerin adına kayıtlı olduğunun belirlenmesi, şüphelilerin banka hesap bilgileri tespit edilerek,

suç tarihlerine ait hesap hareketlerinin celp edilmesi, şüpheli ...'a ait olduğu belirtilen ...

Nakliyat isimli şirketin gerçek bir ticari faaliyeti bulunup bulunmadığının, dosyada suretleri bulunan fatura konusu işleri gerçekleştirecek araç/iş gücü kapasitesine sahip olup olmadığının araştırılması, bu şirketin ticari defter ve belgeleri getirtilerek şikâyetçi şirket adına kesilen faturalar yönünden bilirkişi incelemesi yaptırılması, gerekli görülmesi halinde bu faturaların gerçekliği hususu ilgili vergi dairesinden de sorulmak suretiyle şikâyet konusu olayla ilgili vergi incelemesi yapılması hususunda talepte bulunulması,

dosya içerisinde bulunan sevk irsaliyelerinde tanık A.G. adına atılan imzaların aidiyeti yönünden inceleme yaptırılması, şikâyetçi vekili tarafından dosyaya ibraz edilen video kaydının incelenerek tutanağa bağlanması, UYAP üzerinden tespit edilen İstanbul Anadolu 16. İş Mahkemesinin 2019/727 Esas ve İstanbul Anadolu 9. İş Mahkemesinin 2022/383 Esas sayılı dosyalarının getirtilerek incelenmesi, bu soruşturmayı ilgilendiren delillerin onaylı örneklerinin dosyaya eklenmesinden sonra sonucuna göre bir değerlendirme yapılması gerektiği gözetilmeden, "...şüpheli beyanları, bilgi veren A.G. ve A.Y.'nin C.

Başsavcılığımızca alınan beyanları birlikte değerlendirildiğinde, şüphelilerin üzerilerine atılı suçu işlediklerine dair müştekinin soyut iddiası dışında delil bulunmadığı..." şeklindeki hatalı gerekçe ve eksik soruşturma neticesinde verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine itirazın reddine karar verilmesi Kanun’a aykırı olup, kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. İstanbul Anadolu 10. Sulh Ceza Hakimliğinin, 05.10.2022 tarihli ve 2022/6474 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca gerekli işlemlerin yapılması için soruşturma dosyasının, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,