Yargıtay 11. Ceza Dairesi E.2023/5110 K.2024/7388

İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığının 07.04.2022 tarihli ve 2022/8463 Soruşturma, 2022/56040 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii İstanbul Anadolu 9. Sulh Ceza Hakimliğinin 05.08.2022 tarihli ve 2022/4679 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 05.08.2022’de kesinleştiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 18.08.2023 tarihli ve 2023/3733 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 26.09.2023 tarihli ve KYB-2023/93536 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 26.09.2023 tarihli ve KYB-2023/93536 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

“5271 sayılı Kanun’un 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği,

buna karşın Cumhuriyet savcısının 5271 sayılı Kanun’un kendisine yüklediği soruşturma görevini yerine getirmediği, ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet Savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla itirazın kabulüne karar verebileceği yönündeki açıklamalar karşısında,

Dosya kapsamına göre, müştekinin evlilik maksadıyla görüştüğü şüpheli ...'in, ... Mobilya ve Spot Eşya Ltd. Şti. isimli şirketini çalışanına güvenmediği bahanesiyle müştekinin üzerine devredip imzasını taklit ederek düzenlediği Yapı Kredi Bankası'na ait 5015252 seri nolu ve 22.000,00 Türk lirası bedelli çek nedeniyle müşteki hakkında Edirne İcra Müdürlüğü'nün 2017/816 sayılı dosyası üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığı iddiası üzerine başlatılan soruşturma sonunda,

Edirne İcra Dairesi'nin 21/10/2021 tarihli yazısı ile takibe konu çekin dosyaya ibraz edilmediğinden bahisle gönderilemediğinin bildirilmesi ve icra takibinin alacaklısı şüpheli ...'ın çeki avukatı ...'a verdiğini ve avukatının çeki nereye teslim ettiğini bilmediğini beyan etmesi nedeniyle çek aslının ele geçirilmediğinden kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delilin bulunmaması nedeniyle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de, şüpheli ...'ın beyanında adı geçen Avukat ...'a çekin aslının nereye ibraz edildiği sorulması,

Yapı Kredi Bankası'na ait 5015252 seri nolu ve 22.000,00 Türk lirası bedelli çekin ilgili bankadan sorularak araştırılması, temin edilecek çek üzerindeki imza ve yazıların, müştekiden alınan imza ve yazı örnekleri ve gerektiğinde şüphelilerden alınacak imza ve yazı örnekleri ile mukayesesi yapılmak üzere Adli Tıp Kurumuna gönderilmesi ve sonucuna göre şüphelinin hukuki durumunun tayin ve takdir edilmesi gerekirken, eksik soruşturma sonucu verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itiraz üzerine, soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine, yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.

“ Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1. 5271 sayılı Kanun‘un 160 ıncı maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı, maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlü olduğu belirlenmiştir.

2. 5271 sayılı Kanun’un, “Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar” başlıklı 172 nci maddesinin birinci fıkrası;

“(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir.

...“

Şeklinde düzenlenmiştir.

3. 5271 sayılı Kanun’un, “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173 üncü maddesinin inceleme konusu ile ilgili olan birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında;

“(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir.

(2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir.

(3)(Değişik: 18/6/2014-6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.

(4) (Değişik: 25/5/2005 - 5353/26 md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir.

...“

Hükümleri yer almaktadır.

4. Kanun‘da yer alan düzenlemelerden de görüleceği üzere; Cumhuriyet savcısı, suçun işlenip işlenmediğinin tespiti bakımından hemen işin gerçeğini araştırmaya başlamalı, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açmalı, aksi halde 5271 sayılı Kanun’un 172 nci maddesi gereğince kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vermelidir.

5. Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen Sulh Ceza Hakimliği, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir.

6. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde; şikâyetçinin 2014 yılında şüpheli ... ile tanıştığının, ... Mobilya ve Spot Eşya Ltd.Şti.'nin, şüphelinin çalışanının üzerine olduğunun, şikâyetçinin noter üzerinden şirketin devrini aldığının ancak şüphelinin şikâyetçinin imzasını taklit etmek suretiyle çok sayıda sahte çek düzenlediğinin, çeklere ilişkin icra takiplerinin bulunduğunun iddia edilmesi üzerine başlatılan soruşturmada.

İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığının 07.04.2022 tarihli ve 2022/8463 Soruşturma, 2022/56040 Karar sayılı ile "...şikayetçi vekili tarafından bir sureti ibraz edilen Yapı Kredi Bankasına ait 5015252 numaralı şahsi çek aslının ele geçirilemediği..." gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de; ticaret sicil kayıtları ve noter belgeleri temin edilerek şirket yetkilisinin tespit edilmesi, şirket adına ya da şahsi çeklerin bulunup bulunmadığının belirlenmesi, şikâyetçi ya da yetkilisi olduğu şirket hakkındaki tüm icra takip dosyaları ile varsa hukuk dosyalarının getirtilerek diğer çek asıllarının araştırılması,

bu dosyalarda borca ya da imzaya herhangi bir itiraz olup olmadığının açıklığa kavuşturulması, dosyaya bir sureti sunulan çekin ilgili avukat ve bankadan da sorulmak suretiyle aslının teminine çalışılması, çek asıllarının temin edilmesi halinde imza ve yazıların aidiyeti hususunda bilirkişi raporu aldırılması, sonucuna göre suç tarihlerinin ve şüphelinin hukuki durumunun takdir ve tayin edilmesi gerekirken, eksik soruşturma neticesinde verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itiraz üzerine,

soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine itirazın reddine karar verilmesi Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. İstanbul Anadolu 9. Sulh Ceza Hakimliğinin 05.08.2022 tarihli ve 2022/4679 Değişik İş sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,