Karar Özeti
11. Ceza Dairesi 2024/6250 E. , 2025/15803 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2021/1604 E., 2024/245 K. SUÇ : Dolandırıcılık HÜKÜMLER : Düşme TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ:Kısmi temyiz isteminin reddi, kısmi temyiz isteminin esastan reddi ile hükümlerin onanması Yapılan ön inceleme neticesinde Bölge Adliye Mahkeme
Karar Detayı
11. Ceza Dairesi 2024/6250 E. , 2025/15803 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2021/1604 E., 2024/245 K. SUÇ : Dolandırıcılık HÜKÜMLER : Düşme TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ:Kısmi temyiz isteminin reddi, kısmi temyiz isteminin esastan reddi ile hükümlerin onanması Yapılan ön inceleme neticesinde Bölge Adliye Mahkemesi tarafından kurulan hükümlerin; temyiz edilebilir oldukları, temyiz edenlerin hükümleri temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, temyiz istemlerinin süresinde olduğu, temyiz dilekçelerinde temyiz sebeplerine yer verildiği, temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, gereği düşünüldü: I. Sanıklar ..., ..., ... ve ... Haklarında Verilen Kararlara Karşı Sanık ... Müdafii ve Katılan Vekilinin Temyiz İstemleri Yönünden Sanık ... müdafiinin temyiz isteminin, sanık hakkında yargılama konusu suçtan zamanaşımı nedeniyle düşme kararı yerine beraat kararı verilmesi talebine ilişkin olmakla temyizde hukuki yararının bulunduğu anlaşılmakla, Tebliğname görüşüne iştirak olunmamıştır. Sanık ... müdafiince öne sürülen temyiz sebebi yönünden; 5271 sayılı CMK'nın 223/9. maddesinde "Derhâl beraat kararı verilebilecek hâllerde durma, düşme veya ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilemez." hükmüne yer verildiği, mezkûr maddenin gerekçesinde de "fiilin suç oluşturmaması veya yeni bir yasal düzenleme ile suç olmaktan çıkarılması gibi herhangi bir araştırmayı gerektirmeyen hâllerde derhâl beraat kararı verilebileceği"nin belirtildiği, sanık ... hakkında İlk Derece Mahkemesince verilen beraat kararının yargılama neticesinde ulaşılabilecek kanaate dayandığı, somut olayda derhâl beraat nedeninin bulunmadığı gözetildiğinde; yargılama yapılmasına engel olup, davayı düşüren hâllerden biri olan dava zamanaşımının yargılama sırasında gerçekleşmesi durumunda, derece mahkemeleri ve Yargıtay tarafından re'sen uygulanarak kamu davasının düşmesine karar verilmesinin zorunlu olduğu anlaşılmakla, somut olayda eylemin suç oluşturmaması veya yeni bir yasal düzenleme ile suç olmaktan çıkarılması gibi herhangi bir araştırmayı gerektirmeyen bir hâl, başka bir deyişle derhâl beraat kararı verilmesini gerektiren bir durum bulunmadığından zamanaşımının gerçekleşmesi nedeniyle Mahkemece re'sen ve diğer iddialardan önce davanın düşmesine karar verilmesi zorunluluğuna riayet edilerek sanık hakkında açılan kamu davasının zamanaşımı nedeniyle düşmesine karar verildiği belirlenerek yapılan incelemede; Yargılama konusu dolandırıcılık suçu için 5237 sayılı TCK’nın 157/1 maddesi uyarınca belirlenecek cezanın türü ve üst haddine göre aynı Kanun’un 66/1-e maddesi gereği 8 yıllık olağan dava zamanaşımı süresinin öngörüldüğü, zamanaşımını durduran bir nedenin bulunmadığı da gözetildiğinde, suç tarihinden sanıklar hakkında iddianamenin tanzim edildiği 16.07.2020 tarihine kadar 8 yıllık olağan dava zamanaşımının dolduğu anlaşılmakla, Bölge Adliye Mahkemesince sanıklar hakkında açılan kamu davalarının düşmesine dair kurulan hükümlerde hukuka aykırılık bulunmadığından, 5271 sayılı CMK'nın 302/1 maddesi gereği, Tebliğname’ye kısmen uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMLERİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKÜMLERİN ONANMASINA, II. Sanık ... Hakkında Verilen Karara Karşı Katılan Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden Sanığın, UYAP üzerinden MERNİS aracılığıyla ulaşılan nüfus kaydına göre hükümden sonra 28.08.2025 tarihinde vefat ettiği anlaşılmakla, kamu davasının 5237 sayılı TCK'nın 64/1 maddesi uyarınca düşürülmesinde zorunluluk bulunduğu gözetilerek katılan vekilinin temyiz istemi bu itibarla yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı CMUK'un 321/1 maddesi gereği BOZULMASINA, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Kanun’un 322/1-1 maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak sanık hakkındaki kamu davasının, 5271 sayılı CMK'nın 223/8 maddesi gereği Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle DÜŞMESİNE, Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK’nın 304/1 maddesi uyarınca ... 33. Asliye Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 08.12.2025 tarihinde karar verildi.
Özgün Analiz
Olay Özeti: Birden fazla sanık hakkında dolandırıcılık suçundan yürütülen yargılamada Bölge Adliye Mahkemesi kamu davalarının zamanaşımı nedeniyle düşmesine karar vermiş; bir sanığın müdafii düşme yerine beraat verilmesi gerektiğini ileri sürerek, katılan vekili ise tüm sanıklar yönünden hükümleri temyiz etmiştir. Sanıklardan birinin hükümden sonra 28.08.2025 tarihinde vefat ettiği MERNİS kaydından anlaşılmıştır.
Hukuki İlke: CMK 223/9 uyarınca derhâl beraat kararı verilebilecek hâllerde düşme kararı verilemezse de, bu hüküm yalnızca fiilin suç oluşturmaması gibi araştırma gerektirmeyen durumları kapsar; yargılama sonucu ulaşılacak kanaate dayalı beraat ihtimali varsa gerçekleşen dava zamanaşımının re'sen ve diğer iddialardan önce uygulanarak düşme kararı verilmesi zorunludur. Sanığın ölümü hâlinde ise TCK 64/1 gereği kamu davasının düşürülmesi zorunludur.
Uygulama Sonucu: Dört sanık yönünden temyiz istemleri esastan reddedilerek düşme hükümleri onanmıştır; çünkü suç tarihinden iddianamenin düzenlendiği 16.07.2020'ye kadar 8 yıllık olağan zamanaşımı dolmuştur. Vefat eden sanık yönünden ise hüküm bozulup kamu davası ölüm nedeniyle düşürülmüştür.
Dava Strateji Notu: Zamanaşımı gerçekleştiğinde beraat talebi ancak dosyada araştırma gerektirmeyen açık bir beraat nedeni varsa dinlenir; müdafi bu ayrımı bilerek düşmeye itirazın gerçekçi olup olmadığını değerlendirmelidir. Ayrıca temyiz aşamasında sanığın güncel nüfus kaydının denetlenmesi, ölüm hâlinde davanın düşürülmesini sağlayan basit ama etkili bir adımdır.