Karar Özeti
11. Ceza Dairesi 2024/880 E. , 2026/3700 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2023/196 E., 2023/1183 K. SUÇ : Güveni kötüye kullanma HÜKÜM : Mahkûmiyet TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın temy
Karar Detayı
11. Ceza Dairesi 2024/880 E. , 2026/3700 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2023/196 E., 2023/1183 K. SUÇ : Güveni kötüye kullanma HÜKÜM : Mahkûmiyet TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın temyiz edilebilir olduğu, temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, temyiz isteminin süresinde olduğu, temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü: I. HUKUKİ SÜREÇ 1. ... 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 27.05.2021 tarihli ve 2020/219 Esas, 2021/450 Karar sayılı kararı ile; güveni kötüye kullanma suçunun yasal unsurları oluşmadığı gerekçesiyle sanığın beraatine karar verilmiştir. 2. İlk derece mahkemesi kararının katılan vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 8. Ceza Dairesinin 10.11.2021 tarihli ve 2021/1380 Esas, 2021/1557 Karar sayılı kararı ile sanığın savunmasının ayrıntılı olarak alınarak sahte belge ile ilgili diyeceklerinin sorulması, Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne yazı yazılarak yapı kayıt belgesi başvuru ve ödemelerinin nasıl yapıldığına ilişkin açıklayıcı bilgi istenilmesi ve basit yargılama usulü yönünden değerlendirme yapılmasında zorunluluk bulunduğunun gözetilmemesi nedenleriyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir. 3. ... 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 30.11.2022 tarihli ve 2021/564 Esas, 2022/789 Karar sayılı kararı ile; güveni kötüye kullanma suçunun yasal unsurları oluşmadığı gerekçesiyle sanığın beraatine karar verilmiştir. 4. Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 8. Ceza Dairesinin 13.06.2023 tarihli ve 2023/196 Esas, 2023/1183 Karar sayılı kararı ile duruşma açılarak sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince güveni kötüye kullanma suçundan kurulan beraat hükmünün kaldırarak sanığın dolandırıcılık suçundan 5237 sayılı Kanun'un 157 nci maddesinin birinci fıkrası, 50, 52, 62 nci maddeleri uyarınca hapisten çevrili 6.000 TL adli para cezası ve 80 TL adli para cezası cezalandırılmasına karar verilmiştir. II. TEMYİZ A.Temyiz Sebepleri Sanık müdafinin temyiz isteği; dolandırıcılık suçunun unsurlarının oluşmadığına, sanığın dolandırıcılık kastı ile hareket ettiği yönünde her türlü şüpheden uzak bir delilin tespit edilmediğine, sanığın zararı gidermek istemesine rağmen katılanın ödemeyi kabul etmediğine ilişkindir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Katılan ... 'nın yurt dışında yaşadığı ve ...'da bulunan binası için yapı kayıt belgesi çıkartmak istediği, katılanın akrabası olan...'nın bu işi sanık ...'nin halledebileceğini, kendisinin de sanığa bu işlerini yaptırdığını söylemesi üzerine katılanın amcasının damadı olan sanığa ulaştığı, sanığın katılanın T.C. kimlik numarası ile e-devlet şifresini aldığı, taşınmazın başına gelerek inceleme yaptığı, bunun karşılığında katılandan 300 TL aldığı ve sonrasında katılanın yurt dışına döndüğü, katılan e-devlet sisteminden kontrol ettiğinde müracaatın yapıldığını gördüğü, daha sonra sanığın katılana mesaj atarak işlemlerin tamamlanması için 8.600 TL göndermesini istediği, katılanın da ... ilçesindeki tanıdığı vasıtası ile sanığa 8.600 TL gönderdiği, parayı alan sanığın ilgili birime ödeme yapmadığı gibi katılanı oyaladığı, katılan ... ilçesine geldiğinde ise yapı kayıt belgesinin alınmış olduğunu söyleyerek başka bir yapıya ait yapı kayıt belgesinin çıktısını katılana verdiği, belgeyi alan katılanın konuyla ilgili araştırma yaptığında durumu anladığı, bunun üzerine parasını aldığı halde gerekli işlemleri yapmayan ve yapı kayıt belgesini almayan sanık hakkında şikayetçi olduğu olayda, katılanın kovuşturma evresinde alınan beyanında akrabası olan...'nın bu işi sanık ...'nin halledebileceğini, kendisinin de bu işlerini sanığa yaptırdığını söylemesi üzerine sanık ile iletişime geçtiğini beyan etmesi ve sanığın katılana tanık ...'e ait taşınmaza ilişkin yapı kayıt belgesini para sanığa teslim edildikten sonra vermesi hususları nazara alındığında, sanığın baştan itibaren dolandırıcılık kastı ile hareket ettiğinin sabit olmaması karşısında, katılan tarafından kendisine teslim edilen parayı veriliş amacı dışında kullanan sanığın eyleminin 5271 sayılı Kanun'un 155 inci maddesinin birinci fıkrasında düzenlenen güveni kötüye kullanma suçunu oluşturduğu gözetilmeden sanığın baştan itibaren dolandırıcılık kastı ile hareket ettiği gerekçesiyle dolandırıcılık suçundan hüküm kurulması, Hukuka aykırı bulunmuştur. III. KARAR Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle, Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 8. Ceza Dairesinin 13.06.2023 tarihli ve 2023/196 Esas, 2023/1183 Karar sayılı kararına yönelik sanık müdafinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden hükmün 5271 sayılı Kanun'un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğname'ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA, Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 8. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 01.04.2026 tarihinde karar verildi.
Özgün Analiz
Olay Özeti: Katılan, taşınmazı için yapı kayıt belgesi çıkarmak amacıyla akrabası olan sanığa başvurmuş; sanık, katılandan e-devlet şifresi ile başvuru için 8.600 TL almış, ancak ödemeyi ilgili birime yapmayıp katılana başka bir yapıya ait belgenin çıktısını vermiştir. İlk derece mahkemesi güveni kötüye kullanmadan iki kez beraat kararı vermiş, istinaf mahkemesi ise beraat hükmünü kaldırıp sanığı dolandırıcılık suçundan (TCK 157) mahkûm etmiştir.
Hukuki İlke: Sanığın baştan itibaren dolandırıcılık (hile) kastıyla hareket ettiği sabit olmadığında; katılanın akrabası aracılığıyla güven ilişkisi içinde teslim ettiği parayı, veriliş amacı dışında kullanan sanığın eylemi TCK'nın 155/1. maddesindeki güveni kötüye kullanma suçunu oluşturur, dolandırıcılık değil. Suç vasfının yanlış belirlenmesi hukuka aykırıdır.
Uygulama Sonucu: Sanık müdafiinin temyizi yerinde görülerek hükmün bozulması (CMK 302/2).
Dava Strateji Notu: Para/mal teslimi bir güven ilişkisine dayanıyor ve failin baştan hile kastı ispatlanamıyorsa, eylem dolandırıcılık değil güveni kötüye kullanmadır; bu ayrım hem suç vasfını hem ceza miktarını değiştirdiğinden, savunma failin başlangıçtaki iradesine (güven ilişkisinin varlığına) dair delilleri öne çıkarmalıdır.