Karar Özeti
11. Ceza Dairesi 2025/497 E. , 2025/7618 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi SAYISI : 2024/230 Değişik İş SUÇLAR : Sahte fatura kullanma, defter kayıt ve belgeleri gizleme İNCELEME KONUSU KARAR : İddianamenin iadesi kararına yönelik itirazın reddi KANUN YARARINA BOZMA YOLUNA BAŞVURAN: Adalet Bakanlığının
Karar Detayı
11. Ceza Dairesi 2025/497 E. , 2025/7618 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi SAYISI : 2024/230 Değişik İş SUÇLAR : Sahte fatura kullanma, defter kayıt ve belgeleri gizleme İNCELEME KONUSU KARAR : İddianamenin iadesi kararına yönelik itirazın reddi KANUN YARARINA BOZMA YOLUNA BAŞVURAN: Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması .. Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından düzenlenen 24.01.2024 tarihli ve 2023/.. Soruşturma, 2024/6512 Esas sayılı iddianamenin iadesine ilişkin, .. .. ... Asliye Ceza Mahkemesinin, 12.02.2024 tarihli ve 2024/.. İddianame değerlendirme sayılı kararına vaki itirazın reddine dair mercii ... .. ... Ağır Ceza Mahkemesinin, 26.04.2024 tarihli ve 2024/.. Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271/4. maddesi uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 26.04.2024’te kesinleştiği belirlenmiştir. Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun'un 309/1. maddesi uyarınca, 20.01.2025 tarihli ve 2024/18218 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 23.01.2025 tarihli ve KYB-2025/9582 sayılı Tebliğnamesi ile soruşturma dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü: I. İSTEM A. Kanun Yararına Bozma İstemi Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 23.01.2025 tarihli ve KYB-2025/9582 sayılı kanun yararına bozma isteminin; "... 13. Asliye Ceza Mahkemesinin 12/02/2024 tarihli kararı ile mevcut faturalarda isimleri geçen en az 3 kişinin dinlenilerek ticari ilişkinin tespit edilmesi gerektiğinden bahisle iddianamenin iadesine karar verildiği anlaşılmakla; Benzer bir olaya ilişkin Yargıtay 11. Ceza Dairesinin 19/12/2022 tarihli ve 2022/1372 esas, 2022/20556 karar sayılı ilâmında, "...5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 170/3. maddesinde iddianamede nelerin gösterileceği, aynı Kanun’un 174/1. maddesinde iddianamenin hangi hallerde iadesine karar verileceğinin belirtildiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesinde yer alan “Soruşturma evresi sonunda toplanan deliller, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturuyorsa; Cumhuriyet savcısı, bir iddianame düzenler.” hükmü uyarınca, Cumhuriyet savcısının dava açmasının zorunlu olduğu ve suçun hukuki nitelendirilmesinin de Cumhuriyet savcısına ait olduğu, bu durumda mahkemece, iddianamede gösterilen olaylarla ilgili olarak ibraz edilen deliller ve yargılama sırasında ibraz edilebilecek deliller birlikte değerlendirilerek yargılama sonucuna göre bir karar verilmesinin gerekeceği, şüpheli hakkında kamu davasının açılması için yeterli şüphenin bulunduğu, iddianamenin iadesi kararında belirtilen gerekçelerin CMK’nin 174/1-b maddesi uyarınca suçun sübûtuna doğrudan etki edecek mahiyette olmadığı anlaşılmakla; kanun yararına bozma istemine atfen düzenlenen ihbarnamedeki düşünce bu nedenle yerinde görüldüğünden..." şeklinde, Yine anılan Dairenin 20/09/2021 tarihli ve 2021/12170 esas, 2021/6782 karar sayılı ilâmı ile de; "...Benzer bir olay sebebiyle Yargıtay 18. Ceza Dairesinin 15.01.2019 tarihli ve 2018/3659 esas, 2019/1297 karar sayılı ilâmında da belirtildiği üzere, bilirkişi raporu alınmasının mahkemenin takdirinde olduğu, bu hususun iddianamenin iadesi sebebi yapılamayacağı, gerek görüldüğünde mahkemesince bilirkişi incelemesi yaptırılabileceği gibi, Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 2018/427 esas, 2018/517 karar sayılı ilâmında da belirtildiği üzere, vergi suçlarında fatura asıllarına ulaşarak duruşmada incelenmesi zorunluluğundan vazgeçilmiş olduğu, somut olayda iddianameye konu eylemin 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 204. maddesinde düzenlenen sahtecilik suçunu değil, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 359/b maddesinde düzenlenen vergi suçunu teşkil ettiği, faturaların sahte olduğuna ilişkin dosyada mevcut vergi suçu raporu ve vergi tekniği raporu bulunduğu, mahkemenin bu hususta tekrar rapor alabileceği gibi iade gerekçelerinin 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 174. maddesinde sayılan iade sebepleri kapsamında da bulunmadığı gözetilmeden, itirazın kabulü yerine, yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmediğinden” bahisle ... kararının, 5271 sayılı CMK’nin 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA," şeklinde belirtildiği üzere; Dosya kapsamına göre şüpheli hakkında, sahte belge düzenlemek suretiyle 213 sayılı Kanun'a muhalefet suçundan kamu davası açıldığı, soruşturma dosyası kapsamında İstanbul Vergi Kaçakçılığı..Denetim Daire Başkanlığınca düzenlenen 05/06/2023 tarihli vergi inceleme raporunun, yine aynı tarihli vergi suçu raporu ile 16/06/2023 tarihli olumlu mütalaa formunun bulunması karşısında, şüpheli hakkında kamu davası açılmasına yeterli delilin bulunduğu gibi, iade sebeplerinin 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 174. maddesinde sayılan iade nedenleri arasında da bulunmadığı gözetilmeden, itirazın kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir." Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır. B. Değerlendirme ve Gerekçe 1. 5271 sayılı Kanun‘un 170. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; kamu davasını açma görevinin Cumhuriyet savcısı tarafından yerine getirileceği ve soruşturma evresi sonunda toplanan delillerin, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturması halinde Cumhuriyet savcısının iddianame düzenlemekle yükümlü olduğu; aynı maddenin üçüncü fıkrasında iddianamede nelerin gösterilmesinin gerektiği, dördüncü fıkrasında ise; iddianamede, yüklenen suçu oluşturan olayların, mevcut delillerle ilişkilendirilerek açıklanacağı ve yüklenen suçu oluşturan olaylar ve suçun delilleriyle ilgisi bulunmayan bilgilere yer verilmeyeceği belirlenmiştir. 2. 5271 sayılı Kanun’un, “İddianamenin iadesi” başlıklı 174/1. maddesi; “(1) Mahkeme tarafından, iddianamenin ve soruşturma evrakının verildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde soruşturma evresine ilişkin bütün belgeler incelendikten sonra, eksik veya hatalı noktalar belirtilmek suretiyle; a) 170 inci maddeye aykırı olarak düzenlenen, b) (Değişik:17/10/2019-7188/20 md.) Suçun sübûtuna doğrudan etki edecek mevcut bir delil toplanmadan düzenlenen, ...“ İddianamenin Cumhuriyet Başsavcılığına iadesine karar verilir." Şeklinde düzenlenmiştir. 3. Suç tarihinde yürürlükte bulunan 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun (213 sayılı Kanun) 139. maddesinde; "Vergi incelemeleri, esas itibariyle incelemeye tabi olanın iş yerinde yapılır. İş yerinin müsait olmaması, ölüm, işin terk edilmesi gibi zaruri sebeplerle incelemenin yerinde yapılması imkansız olur veya mükellef ve vergi sorumluları isterlerse inceleme dairede yapılabilir. Bu takdirde incelemeye tabi olanın lüzumlu defter ve vesikalarını daireye getirmesi kendisinden yazılı olarak istenilir. İncelemenin dairede yapılması halinde istenilen defter veya vesikaları belli edilen zamanda mazeretsiz olarak getirmiyenler, bunları ibraz etmemiş sayılırlar. Haklı bir mazeret gösterenlere, defter ve vesikalarını daireye getirmesi için münasip bir mühlet verilir." Denilmektedir. 4. ... 13. Asliye Ceza Mahkemesinin, 12.02.2024 tarihli ve 2024/.. İddianame değerlendirme sayılı kararı ile "...dosyadaki vergi tekniği raporunda şirketin aktif olduğunun belirtilmesine rağmen neden incelemenin dairede yapılması gerektiğinin Cumhuriyet Başsavcılığınca araştırılmadığı, bu hususun suçun sübutuna etki ettiği, yine salt vergi tekniği raporuna dayanılarak iddianamenin düzenlendiği, hiçbir delil araştırılması yapılmadığı, zira şüphelinin faturaların tamamının gerçek olduğu ve sahte fatura düzenlenmediği yönündeki beyanları karşısında dosyada mevcut faturada isimleri geçen kişilerden en azından 3 kişinin dahi dinlenilerek şüpheli ile aralarındaki ticari ilişkinin sorulmadığı..." gerekçesiyle .. .. Cumhuriyet Başsavcılığının, 24.01.2024 tarihli ve 2023/.. Soruşturma, 2024/6512 Esas sayılı iddianamesinin iadesine karar verilmiştir. 5. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde; 05.06.2023 tarihli ve 2023-(2014-3-528)/4 sayılı Vergi Tekniği Raporunda, .. Vergi Dairesi Müdürlüğünün .. vergi kimlik numaralı mükellefi .. Yapı Restorasyon İnşaat Sanayi Ticaret Ltd.Şti.'nin yetkilisi olan şüphelinin, "2018 ve 2019 takvim yıllarında sahte fatura kullanma" ile "defter, kayıt ve belgeleri gizleme" suçlarını işlediği belirtilerek, alınan komisyon mütalaası sonrası suç duyurusunda bulunulması üzerine başlatılan soruşturma neticesinde, şüpheli hakkında atılı suçlardan iddianame tanzim olunmuş ise de; şüphelinin ifadesi, vergi tekniği raporu ve eklerinin incelenmesinde, şüpheli hakkında "sahte fatura kullanma" suçundan kamu davasının açılması için yeterli şüphenin bulunduğu, bu suça yönelik iddianamenin iadesi kararında belirtilen iade gerekçelerinin yerinde olmadığı, bununla birlikte; 16.04.2021 tarihli ve .. sayılı defter belge isteme yazısının, 16.04.2021 tarihinde e-tebligat yoluyla tebliğ edildiğinin anlaşılması karşısında, suç tarihinde yürürlükte bulunan 213 sayılı Kanun'un 139/2. maddesine göre, incelemenin dairede yapılmasını gerektiren nedenlerden birinin varlığı önceden belirlenmeden, faaliyetini sürdüren mükelleflere defter ve belgelerin ibrazı için yapılan tebligatların hukuken geçerli olmayacağı dikkate alınarak, incelemenin dairede yapılmasına imkan veren 213 sayılı Kanun'un 139/2. maddesindeki istisnalardan birinin varlığının önceden belirlenip belirlenmediğinin incelemeyi yapan vergi müfettişinden sorulması, iş yeri dışında inceleme yapılması gerektiğine ilişkin bir tespiti varsa, buna ilişkin belgenin dosyaya ibrazının istenmesi, sonucuna göre şüphelinin hukuki durumunun belirlenmesi gerektiğinden, defter, kayıt ve belgeleri gizleme suçuna yönelik iade gerekçesi yerinde olup kanun yararına bozma isteminin belirtilen gerekçe ile reddine karar vermek gerekmiştir. 6. UYAP üzerinden yapılan incelemede; şüpheli hakkında aynı mükellefiyetine ilişkin olarak "2016 ve 2017 takvim yıllarında sahte fatura kullanma" suçundan, .. .. Cumhuriyet Başsavcılığının, 10.11.2021 tarihli ve 2021/... Soruşturma, 2021/59540 Esas sayılı iddianamesi ile açılan kamu davasında, ... .. ... Asliye Ceza Mahkemesinin 12.05.2025 tarihli ve 2024/93 Esas, 2025/342 Karar sayılı kararı uyarınca sanığın mahkûmiyetine karar verildiğinin ve bu dosyanın halen kesinleşmediğinin; yine .. .. Cumhuriyet Başsavcılığının, 03.12.2024 tarihli ve 2024/.. Soruşturma, 2024/84814 Esas sayılı iddianamesi ile "2019 takvim yılında sahte fatura kullanma" suçundan açılan kamu davasının, .. .. .. Asliye Ceza Mahkemesinin 2025/11 Esas sırasında derdest olduğunun anlaşılması karşısında, mükerrer yargılamaya sebebiyet verilmemesi ve zincirleme suç hükümlerinin değerlendirilmesi bakımından, gereğinin mahallinde takdir ve ifası mümkün görülmüştür. II. KARAR Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, kanun yararına bozma istemi doğrultusunda düzenlediği tebliğnamedeki düşünce yerinde görülmediğinden KANUN YARARINA BOZMA İSTEMİNİN oy birliğiyle REDDİNE, Dosyanın, gereği için mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 23.06.2025 tarihinde karar verildi.