Yargıtay 11. Ceza Dairesi E.2025/744 K.2025/4735

Konya 16. Asliye Ceza Mahkemesinin, 13.07.2023 tarihli ve 2022/465 Esas, 2023/579 Karar sayılı infazın kaldığı yerden devamına ilişkin kararına yönelik itirazın reddine dair merci Konya 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 29.12.2023 tarihli ve 2023/909 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271/4. maddesi uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 29.12.2023 tarihinde kesinleştiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun'un 309/1. maddesi uyarınca, 27.01.2025 tarihli ve 2024/9506 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 11.02.2025 tarihli ve KYB-2025/15001 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 11.02.2025 tarihli ve KYB-2025/15001 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

“Defter ve belgeleri ibraz etmemek suretiyle 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'na muhalefet suçundan sanık ...'nın, anılan Kanun’un 359/a-2 (iki kez) ve 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 62. (iki kez) maddeleri uyarınca ayrı ayrı 18 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına dair Konya 16. Asliye Ceza Mahkemesinin 18/04/2017 tarihli ve 2016/427 esas, 2017/352 sayılı kararının, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesinin 15/03/2018 tarihli ve 2017/1843 esas, 2018/301 sayılı kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilerek kesinleşmesini müteakip,

15/04/2020 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7394 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun İle Bazı Kanunlarda ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 4 ve 6. maddeleri ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunun 359. maddesi ile hükümlü lehine getirilen düzenlemeler uyarınca uyarlama yargılaması yapılması talebi üzerine yapılan uyarlama yargılaması sonucunda, Konya 16. Asliye Ceza Mahkemesinin 18/04/2017 tarihli kararının aynen infazına dair Konya 16. Asliye Ceza Mahkemesinin 13/07/2023 tarihli ve 2022/465 esas,

2023/579 sayılı kararına karşı yapılan itirazın reddine dair mercii Konya 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 29/12/2023 tarihli ve 2023/909 değişik iş sayılı kararını kapsayan dosya incelendi.

Dosya kapsamına göre;

1-213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 359 uncu maddesinin (a) fıkrasına 7394 sayılı Kanun'un 4. maddesi ile son fıkrasından önce gelmek üzere eklenen fıkralarda, “Bu maddede yazılı fiillerle verginin ziyaa uğratıldığının tespit edilmesine bağlı olarak tarh edilen verginin, gecikme faizi ve gecikme zammının tamamı ile kesilen cezaların yarısı ve buna isabet eden gecikme zammının; soruşturma evresinde ödenmesi halinde verilecek ceza yarı oranında, kovuşturma evresinde hüküm verilinceye kadar ödenmesi halinde ise verilecek ceza üçte bir oranında indirilir.

Tarh edilen vergi ve vergi aslına bağlı olarak kesilen cezanın bulunmadığı durumlarda verilecek ceza yarı oranında indirilir... " şeklindeki ve,

Geçici 34. maddesinde yer alan, "Haklarında hüküm verilmiş olup da dosyası infaz aşamasında olanlar, 359 uncu maddede yazılı fiillerle verginin ziyaa uğratıldığının tespit edilmesine bağlı olarak tarh edilen verginin, gecikme faizi ve gecikme zammının tamamı ile kesilen cezaların yarısı ve buna isabet eden gecikme zammını, bu maddeyi ihdas eden Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde Hazineye ödedikleri takdirde 359 uncu maddede bu maddeyi ihdas eden Kanunla soruşturma evresi için yapılan etkin pişmanlık düzenlemesinden faydalanabilir..." şeklindeki düzenlemeler ile,

Yargıtay 11. Ceza Dairesinin 28/12/2021 tarihli ve 2019/766 esas, 2021/13907 sayılı ilamında yer alan, " Sanık hakkında soyut tehlike suçu niteliğinde olan defter, kayıt ve belgeleri gizleme suçundan açılan kamu davasında; ... somut bir zararın bulunmadığı gözetilmeden,.. " şeklindeki açıklamalar nazara alındığında,

Somut olayda, anılan Yargıtay ilamında da belirtildiği üzere, sanığa yüklenen suçun soyut tehlike suçu olduğu dikkate alınarak, sanığın hukuki durumunun 15/04/2022 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7394 sayılı Kanun ile değişik yukarıda belirtilen 213 sayılı Kanun'un 359-a ve geçici 34. maddeleri kapsamında değerlendirme yapılmak suretiyle cezasında indirim uygulanması gerektiği gözetilmeden, itirazın anılan nedenle kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde,

2-15/04/2022 tarihinde yürürlüğe giren Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi Ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun İle Bazı Kanunlarda Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair 7394 sayılı Kanun'un 4. maddesi ile 213 sayılı Kanun'un 359. maddesine eklenen fıkrada yer alan, "(Ek fıkra:8/4/2022-7394/4 md.) Bu maddede düzenlenen suçların birden fazla takvim yılı veya vergilendirme dönemi içinde aynı suç işleme kararının icrası kapsamında işlenmesi halinde, Türk Ceza Kanununun 43 üncü maddesi uygulanır." şeklindeki düzenlemeler birlikte nazara alındığında,

sanık hakkında 2011 ve 2012 takvim yılları ile 2013 takvim yılına ait defter ve belgeleri ibraz etmemek suçlarından 2015 ve 2016 tarihli eylemlerine ilişkin olarak, 5237 sayılı Kanun'un 43. maddesinde öngörülen tek bir ceza verilip zincirleme suç hükümlerinin uygulanmak suretiyle bir karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde her takvim yılı için ayrı ayrı olmak üzere iki kez cezalandırılmasına karar verildiği cihetle, itirazın anılan nedenle kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde,

İsabet görülmemiştir.” Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1. Konya 16. Asliye Ceza Mahkemesinin, 18.04.2017 tarihli ve 2016/427 Esas, 2017/352 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında defter, kayıt ve belgeleri gizleme suçundan, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun (213 sayılı Kanun) 359/a-2 maddesi uyarınca (2 kez) 18 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir. 2. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesinin, 15.03.2018 tarihli ve 2017/1843 Esas, 2018/301 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan mahkûmiyet hükümlerine yönelik sanığın istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280/1-a maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

3. 15.04.2022 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7394 sayılı Kanun’un 4. maddesi ile 213 sayılı Kanun'un 359. maddesinin son fıkrasından önce gelmek üzere.

“Bu maddede yazılı fiillerle verginin ziyaa uğratıldığının tespit edilmesine bağlı olarak tarh edilen verginin, gecikme faizi ve gecikme zammının tamamı ile kesilen cezaların yarısı ve buna isabet eden gecikme zammının; soruşturma evresinde ödenmesi halinde verilecek ceza yarı oranında, kovuşturma evresinde hüküm verilinceye kadar ödenmesi halinde ise verilecek ceza üçte bir oranında indirilir.

Tarh edilen vergi ve vergi aslına bağlı olarak kesilen cezanın bulunmadığı durumlarda verilecek ceza yarı oranında indirilir. Bu maddede düzenlenen suçların birden fazla takvim yılı veya vergilendirme dönemi içinde aynı suç işleme kararının icrası kapsamında işlenmesi halinde, Türk Ceza Kanununun 43 üncü maddesi uygulanır.” fıkralarının eklendiği ve 7394 sayılı Kanun’un 6. maddesi ile 213 sayılı Kanun'a eklenen geçici 34. maddesinde.

"Haklarında hüküm verilmiş olup da dosyası infaz aşamasında olanlar, 359 uncu maddede yazılı fiillerle verginin ziyaa uğratıldığının tespit edilmesine bağlı olarak tarh edilen verginin, gecikme faizi ve gecikme zammının tamamı ile kesilen cezaların yarısı ve buna isabet eden gecikme zammını, bu maddeyi ihdas eden Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde Hazineye ödedikleri takdirde 359 uncu maddede bu maddeyi ihdas eden Kanunla soruşturma evresi için yapılan etkin pişmanlık düzenlemesinden faydalanabilir.

...

359 uncu maddede bu maddeyi ihdas eden Kanunla yapılan düzenlemelerde yer alan zincirleme suça ilişkin koşulların belirlenmesi, duruşma açılmak suretiyle yapılır.”

Hükümlerinin yer aldığı anlaşılmıştır.

4. Cumhuriyet Başsavcılığınca, yukarıda belirtilen değişiklik doğrultusunda bir karar verilmesinin talep edilmesi üzerine, Konya 16. Asliye Ceza Mahkemesinin, 13.07.2023 tarihli ve 2022/465 Esas, 2023/579 Karar sayılı kararı ile "...etkin pişmanlıktan yararlanılmadığından, infazın kaldığı yerden devamına..." karar verilmiştir.

5. Konya 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 29.12.2023 tarihli ve 2023/909 Değişik İş sayılı kararı ile Konya 16. Asliye Ceza Mahkemesinin, 13.07.2023 tarihli ve 2022/465 Esas, 2023/579 Karar sayılı kararına yönelik itirazın reddine karar verilmiştir.

6. 213 sayılı Kanun'un 30/1. maddesi. "Resen vergi tarhı, vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt ve belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak tespitine imkan bulunmayan hallerde takdir komisyonları tarafından takdir edilen veya vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlarca düzenlenmiş vergi inceleme raporlarında belirtilen matrah veya matrah kısmı üzerinden vergi tarh olunmasıdır.

İnceleme raporunda bu maddeye göre belirlenen matrah veya matrah farkı resen takdir olunmuş sayılır.", aynı Kanun'un 341/1. maddesi. "Vergi ziyaı, mükellefin veya sorumlunun vergilendirme ile ilgili ödevlerini zamanında yerine getirmemesi veya eksik yerine getirmesi yüzünden, verginin zamanında tahakkuk ettirilmemesini veya eksik tahakkuk ettirilmesini ifade eder." ve anılan Kanun'un 344/1-2. maddeleri ise.

"341 inci maddede yazılı hallerde vergi ziyaına sebebiyet verildiği takdirde, mükellef veya sorumlu hakkında ziyaa uğratılan verginin bir katı tutarında vergi ziyaı cezası kesilir. Vergi ziyaına 359 uncu maddede yazılı fiillerle sebebiyet verilmesi halinde bu ceza üç kat, bu fiillere iştirak edenlere ise bir kat olarak uygulanır.

" şeklinde düzenlenmiştir.

7. Bu kapsamda inceleme konusu dava dosyası değerlendirildiğinde; defter ve belgelerin ibraz edilmemesi neticesinde gerçekleştirilen re'sen tarh işleminin vergi ziyaı olarak değerlendirilemeyeceği, defter, kayıt ve belgelerin ibraz edilmemesi neticesinde herhangi bir vergi ziyaı oluşmadığı gibi tarh edilen vergi ve vergi aslına bağlı olarak kesilen bir cezanın da bulunmadığı, söz konusu eylemden dolayı 213 sayılı Kanun'un 353/4. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının aynı Kanun'un 359 ve 371. maddelerinde belirtilen tarh edilen vergi ve vergi aslına bağlı olarak kesilen bir ceza olmadığı nazara alındığında.

213 sayılı Kanun'un 359. maddesine 7394 sayılı Kanun'un 4. maddesi ile eklenen "Tarh edilen vergi ve vergi aslına bağlı olarak kesilen cezanın bulunmadığı durumlarda verilecek ceza yarı oranından indirilir." şeklindeki hüküm uyarınca, hükümlü hakkında belirlenecek temel ceza üzerinden 1/2 oranında indirim uygulanması hususu ve 7394 sayılı Kanun’un 4. maddesi ile 213 sayılı Kanun'un 359. maddesinin son fıkrasından önce gelmek üzere eklenen.

“Bu maddede düzenlenen suçların birden fazla takvim yılı veya vergilendirme dönemi içinde aynı suç işleme kararının icrası kapsamında işlenmesi halinde, Türk Ceza Kanununun 43 üncü maddesi uygulanır.” şeklindeki düzenleme uyarınca, hükümlü hakkında zincirleme suç hükümlerinin uygulanması hususunun değerlendirilmesinin gerektiği gözetilmeden, "...etkin pişmanlıktan yararlanılmadığından, infazın kaldığı yerden devamına..." karar verilmesi karşısında; itirazın bu yönden kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesi Kanun'a aykırı olup, kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. Konya 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 29.12.2023 tarihli ve 2023/909 Değişik İş sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309/3. maddesi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı Kanun’un 309/4-a maddesi uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,