Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2004/13253 K.2005/11148

Taraflar arasında görülen davada Karadeniz Ereğli Sulh Hukuk Mahkemesi'nce verilen 27.02.2003 tarih ve 2000/138-2003/156 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için tetkik hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, Kandilli-Armutçuk arasında çekilen enerji nakil hattıyla ilgili olarak müvekkili idarece Orman Bakanlığı oluru ile izin verildiğini,imzalanan taahhütname gereğince her takvim yılının Ocak ayı içerisinde arazi tahsis bedellerinin ödenmesi gerektiğini ancak 1996,1997,1998 ve 1999 yılı arazi tahsis bedellerinin zamanında yatırılmadığını,süresinde ödenmeyen arazi tahsis bedelleri için taahhütname hükümleri gereğince gecikme cezası tahakkuk ettirildiğini ileri sürerek,fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla 42.930.619 TL sının taahhütnamede belirtildiği üzere kanuni faizi ve KDV.si ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili,davacının müvekkili kuruma açıklanan yıllara arazi kullanım bedellerini tespit ve tebliğ etmediğini,kusurun yıllık arazi tahsis bedellerini belirleyip,müvekkiline tebliğ etmeyen davacıya ait olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece iddia,savunma,bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre,taraflar arasında imzalanan 10.06.1985 tarihli taahhüt senedinin 7-a maddesi uyarınca arazi kulanım bedellerinin 5 yılda bir hesaplanıp,bu bedelin her takvim yılının 1.ayında davacı idareye ödenmesi gerektiği,1990-1995 yıllarının bedel tespit yılları olup,aradaki yıllar için vade taahhütte belirlendiğinden her hangi bir ihtar gerekmeksizin her yılın ilk ayı ödeme yapılması gerektiği,davalı yanın arazi tahsis bedellerini ödediği 25.02.1999 tarihi itibariyle dava dilekçesinde belirtilen yıllara ait toplam 42.930.619 TL.gecikme zammı borcu olduğu,gecikme zammına ayrıca faiz

istenemeyeceği,sözleşmede hüküm bulunmadığından KDV talebinin de reddi gerektiği belirtilerek,42.930.619 TL sının davalıdan tahsiline,faiz ve KDV taleplerinin reddine karar verilmiştir.

Kararı,davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava, zamanında ödenmeyen arazi tahsis bedelleri için tahakkuk ettirilen gecikme cezasının tahsili istemine ilişkindir.

Davacı İdare,imzalanan taahhütname gereğince arazi tahsis bedellerinin her takvim yılının Ocak ayı içerisinde davalı tarafından ödenmesi gerektiğini,ancak davalının tahsis bedellerini zamanında yatırmadığını ileri sürmektedir.Mahkemece benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda davanın gecikme cezası yönünden kabulüne karar verilmişse de,bilirkişi raporunda dayanılan 10.06.1985 tarihli taahhütname dosyada bulunmamaktadır.Dosyada bulunan dava konusu "Kandilli-Armutçuk"arasında çekilen enerji nakil hattı ile ilgili imzasız ve tarihsiz taahhütnamenin 3.maddesinin 3.fıkrasında ise ait olduğu yıl başlamadan önce arazi tahsis bedellerinin Devlet

İhaleleri Genelgesindeki gayrimenkul kiralamalarında gösterilen artış oranları emsal kabul edilerek bu oranların önceki yıla ait bedele ilavesi suretiyle tespit ve tebliğ edileceği belirtilmiştir.Yine aynı yere ait enerji nakil hattı ile ilgili yıllık arazi kullanma bedeli tespiti yıllarının birinci beş yıllık dilim süresinin 03.12.1992 tarihinde dolmuş olduğu dosyada mevcut tespit tutanağından anlaşılmakla,1990 ve 1995 yıllarının bedel tespit yılları olduğuna ilişkin olarak yapılan değerlendirmenin de dosyada mevcut belgelerle uyumlu olmadığı ve davalı tarafından bilirkişi raporuna itirazda bulunularak,

dosyada mevcut taahhüt senedi hükümleri uyarınca davacının yıllık kullanım bedellerini tespit edip, bildirmediği, bu nedenle kusurun davacı İdare'de olduğu belirtilmiştir.Bu durumda,davacının dayandığı taahhüt senedi ile davalının dayandığı ve dosyada bulunan taahhüt senedi hükümleri ödeme konusunda farklı hükümler içerdiğinden öncelikle,dava konusu "Kandilli-Armutçuk"arasında çekilen enerji nakil hattına ilişkin olarak yapılan ve davacının dayandığı 10.06.1985 tarihli Taahhüt Senedinin dosyaya davacı tarafından sunulmasının istenmesine,bu senet sunulduğu takdirde bu kez de senette belirtilen şekilde bedel tespitlerinin davacı idare

tarafından yapılıp yapılmadığı hususlarının incelenerek, davalının taahhütname gereğince temerrüdünün gerçekleşip gerçekleşme-diğinin belirlenerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı olarak hüküm tesisi doğru görülmediğinden kararın davalı yararına bozulması gerekmiştir.