Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2006/1114 K.2007/8741

TÜRK TİCARET KANUNU (6762) Madde 57

"İçtihat Metni"

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 1.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 05.05.2005 tarih ve 2004/22 - 2005/58 sayılı kararın Yargıtay’ca incelenmesi duruşmalı olarak davacı vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 05.06.2007 gününde davacı avukatı U.. A… ile davalı avukatı K… Ş… gelip, temyiz dilekçesinin de süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraflar avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi Y… A… tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davacının ticaret unvanındaki "Tuta" sözcüğünün müvekkilinin dünyaca tanınmış "Total" markasına benzetilip petrol istasyonlarındaki dizayn ve renklerin taklidi yolu ile markaya tecavüz ve haksız rekabette bulunulduğunu ileri sürerek, bu durumunun tesbitini ve önlenmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, bozmaya uyularak, davalının tescilli "Tuta" markasının davacı markası ile anlam, telaffuz ve görünüşçe iltibas oluşturmadığı, hedef kitle olan motorlu taşıt kullanıcılarının bu markaları karıştırma tehlikesinin zayıf olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Davacının dünyaca tanınmış "TOTAL" markasına davalının "TUTA" markasının tecavüz oluşturduğu iddiası ve buna dayalı istemler reddedilerek kesinleşmekle çözümü gereken uyuşmazlık davalı şirketin akaryakıt istasyonlarındaki sundurmaların renk, dizayn ve kompozisyonunun TTK'nun 57/5 maddesi anlamında aldatıcı benzerliğe (iltibasa) ve bu suretle haksız rekabete yol açıp açmadığı hususuna inhisar etmektedir.

Mahkemenin haksız rekabetin tesbiti ve önlenmesine ilişkin verdiği 24.12.2002 tarihli üçüncü karar, Dairemizin 15.01.2004 gün ve 2003/6066-2004/252 sayılı ilamı ile iki ayrı bilirkişiler kurulunun raporları arasındaki açık çelişkinin aynı uzmanlık alanlarından oluşturulacak yeni bir bilirkişiler kurulundan alınacak raporla giderilmesi ve oluşacak sonuç çerçevesinde karar verilmesi gereğine işaret olunarak bozulmuştur.

Bozmaya uyularak oluşturulan bilirkişi kurulunca düzenlenen 07.03.2005 tarihli raporda, taraflara ait benzin istasyonlarının kitle düzeni ve konumlarında pek çok istasyondakine benzer ortak özellikler bulunsa da, taraflara ait bina çatısı ve sundurma çatısının bant halindeki kenarlarının ayrıntıda biraz farklı olmakla birlikte benzin istasyonlarının uzaktan algılanmasında markalardaki kısmi görsel farklılıklara karşın ayırt edilememelerine, karıştırılmalarına yol açılabileceği, binalardaki renk ve bu rengin saçaktaki konum ve kompozisyonunun hızla geçen araçtaki müşteri kitlesini yanıltabileceği, bu benzerliklerin TTK'nun 57/5 maddesi hükmünce davacının görsel, imaj kimliğinden yararlanmaya dönük haksız rekabet oluştuğu sonucuna varılmıştır.

Mahkemece, bilirkişilerin teknik yardımının benzin istasyonları mimarisinin teknik karşılaştırması olgusu ile sınırlı olduğu, haksız rekabetin varlığının mahkeme tarafından saptanacağı gerekçesiyle yazılı olduğu gibi aksi sonuca varılması, önceki raporları telif eden nihai bilirkişi raporundaki bulgu ve tespitlerin zorunlu olarak haksız rekabetin bulunduğunun kabulünü gerektirmesi,

Dairemizin uyulan son bozması doğrultusunda bilirkişi incelemesi yaptırıldıktan sonra hakimin genel mesleki bilgi ve formasyon dışında kalan özel veya teknik bilgiye ihtiyaç duyulduğu kabulü ve buna bağlı girilen ispat yol ve yönteminden ayrınılarak haksız rekabetin tespiti ve önlenmesi yerine hakimin mimarlık bilgi disiplinine kişisel görüş ve tespitlerini ikame suretiyle usul hukuku ilkelerine aykırılık taşıdığından temyiz itirazlarının kabulü gerekmiştir.