Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2008/12476 K.2010/3689

Taraflar arasında görülen davada İstanbul Denizcilik İhtisas Mahkemesi’nce verilen 29.05.2008 tarih ve 2006/128-2008/159 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin Moritanya ’da mukim müşterisine sattığı maya emtiasının davalı aracılığıyla taşındığını, müvekkili tarafından talep edilmesi üzerine tarafların konşimentoda “Dakar in transit to Moritanya” ibaresinin yer alması konusunda anlaştıklarını, davalının bu malları taşıttığı MSC. firmasının konşimentoda anılan ibareye yer vermemesi nedeniyle ithalatçı tarafından uzun bir süre transit ihracatının gerçekleştirilmediğini ve fazladan ödediği (2.634,69) ABD Doları’nın müvekkiline ödenmesi gereken mal bedelinden düşülerek ödeme yapıldığını ileri sürerek, (3.467,25) YTL’nın temerrüt faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davalının taahhüdüne ve kendisine ait konşimentoda davacının istediği ibareye yer verdiği halde taşımayı fiilen gerçekleştirilen dava dışı MSC. firmasına ait konşimentoda bu ibarenin yer almadığı, davalının yardımcı şahsının bu kusurlu eylemi sonucunda Moritanya’ daki alıcının fazladan ödemeler yapmak zorunda kaldığı, bu ödemelerin karşılığının (2.644,11) ABD Doları olduğu ve taleple bağlı kalındığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2- Ancak, dava uluslar arası deniz taşıması sözleşmesinden kaynaklanan zararın tazmini istemine ilişkindir.

Davacı vekili, alt taşıyıcı MSC firmasının konişmentoda “Dakar in transit to Moritanya” ibaresini yazmaması nedeniyle ithalatçının gümrüksüz ithalat işlemini gerçekleştiremediğini, bu nedenle de fazladan yaptığı masrafları müvekkilinin satım sözleşmesinden kaynaklanan alacağından mahsup ederek eksik ödemede bulunduğunu, bu zarardan üst taşıyıcı davalının sorumlu olduğunu ileri sürmüştür.

Dosyaya sunulan konişmentoların incelenmesinden, davacı satıcı tarafından davalı taşıyan aracılığıyla maya emteasının dava dışı alıcı ETS. Ahmed firmasına gönderildiği, bu konişmentoda “Dakar in transit to Moritanya” ibaresinin yazıldığı, davalı ile alt taşıyıcı MSC firması arasında düzenlenen konişmentoda ise bu ibarenin yazılı olmadığı anlaşılmaktadır.

Fiili taşımaya ait son konişmentoda transit ihracat ibaresinin yazılı olmamasından davalının sorumlu bulunduğu açık ise de davacının da MK.’nun 6. ve BK.’nun 42/1. maddeleri uyarınca, davalının bu kusurlu hareketi sonucunda zarara uğradığını ve zararın miktarını ispat etmesi gereklidir.

Davacı tarafından dava dışı alıcının fazladan yapmak zorunda kaldığı masrafları ispat amacıyla dört adet fatura sunulmuşsa da bu faturaların kimin adına düzenlendiği, neye ilişkin olduğu ve dolayısıyla davacının ileri sürdüğü zararı ne şekilde ispatladığı hususları açık değildir (Özellikle MSC firmasınca STTM isimli firma adına düzenlenen demuraj faturalarında yer alan STTM firmasının dava dışı alıcı ETS.

Ahmed firması ile ilişkisi ve STTM firmasınca ödenen demuraj ücretinin nasıl ETS. Ahmed firmasının zararı sayılacağı, yine MSC firmasınca STTM isimli firma adına düzenlenen 14.11.2005 tarihli faturada yer alan “19333 numaralı sandığın işlemi” ibaresinin ne anlama geldiği ve bu faturanın neye ilişkin olarak düzenlendiği gibi).

O halde mahkemece öncelikle davacıya bu faturaların kim tarafından, neye ilişkin olarak ve kimin adına düzenlendikleri açıklattırılmalı, gerekirse doğru tercümelerinin yeniden dosyaya sunulması sağlanmalı, sonucuna göre de anılan faturaların gerçekten davacının ileri sürdüğü zararı ispatlayıp ispatlamadığı değerlendirilmelidir. Mahkemece bu konular açıklığa kavuşturulmadan, davacının sunduğu faturalarda yazılı meblağların uğranılan zarar olarak kabul edilmesi doğru olmamıştır.

Ayrıca mahkemece bu amaçla davacının defter ve kayıtları incelenmişse de bu konuda görüşüne başvurulan bilirkişi raporunda, davacı satıcı ile dava dışı alıcı arasındaki işlemlerin tek tek faturalar üzerinden değil, sürekli bakiye veren bir hesap şekilde yürütüldüğü, davacı defterlerinde iddia edilen zarar miktarında bir mahsup kaydına veya bu miktarda bir meblağın dava dışı alıcıya geri ödendiğine dair bir kayda rastlanmadığı, dolayısıyla talep tutarında bir zararın doğduğu iddiasının ispata muhtaç kaldığı bildirilmiştir.

Mahkemece bilirkişi raporundaki bu belirlemenin aksine hüküm kurulmuş, ancak bu sonuca ne şekilde ulaşıldığının gerekçeleri karar yerinde gösterilmemiştir.

Oysa mahkemece uyuşmazlığın özel ve teknik bilgiyi gerektirdiği kabul edilerek bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verildiğine göre, rapora itibar edilmediği takdirde bu konuda yeni bir bilirkişi incelemesi yaptırılması gerekirken, özel ve teknik bilgiyi gerektiren eksik ödeme iddiasıyla ilgili olarak, rapordan farklı sonuca hangi nedenle ulaşıldığının somut dayanakları gösterilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması dahi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.