Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2008/13851 K.2010/9756

Taraflar arasında görülen davada Ankara Asliye 7.Ticaret Mahkemesi’nce verilen 25.09.2008 tarih ve 2006/726-2008/336 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak davalı vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 05.10.2010 gününde davacı avukatı ... ile davalı avukatı ... gelip, temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davacının davalı bankanın müşterisi olduğu ve bankanın internet bankacılığı hizmetlerinden yararlandığı, davacının iş için İngiltere’de olduğu sırada bilinmeyen kişilerce internet hizmeti kullanılarak davacının hesabına girilerek 54.000,00 YTL tutarındaki meblağın internet aracılığıyla çekildiğini, davacının ithalat işlemini yapmak istemesi üzerine davalı bankanın hesaplarda çok az para kaldığını bildirmesi üzerine olaydan haberdar olduğunu, hırsızlık işlemine karşı davalı bankanın kayıtsız kaldığını ve sorumluluğunu yerine getirmediğini, bu durumun Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına intikal ettirildiğini,

hazırlık soruşturmasının sürdüğünü, davalı bankanın “SSL” adlı güvenlik teknolojisine sahip olmadığı ve davacının yurt dışında olduğu bir dönemde olayın gerçekleşmesi nedeniyle bankanın sorumluluğunun bulunduğunu belirterek, 54.000,00 YTL’nin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL’lik kısmının, ıslah dilekçesi ile toplam 54.973,50 TL.nın olay tarihi olan 29.11.2006 tarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanacak en yüksek banka reeskont faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davacının davalı banka ile imzalamış olduğu 03.11.2004 ve 03.01.2005 tarihli Kurumsal Bankacılık Hizmetleri Sözleşmesi hükümleri uyarınca, internet hizmetini kullanmaya başladığını, müşterilerin internet şubesine girişte;

müşteri numarası, şifre parola ve kurumsal kullanıcı kodu olarak 4 ayrı güvenlik seviyesinden geçerek giriş yapmasına imkan verildiğini, bankanın interaktif bankacılıkla ilgili güvenlik önlemlerini aldığını, müşterilerin şifre, parola gibi bilgilerine alınan güvenlik önlemleri sayesinde banka personeli dahil hiç kimse tarafından erişim imkanının bulunmadığını, davacı şirketin kurumsal kullanıcı kodu, şifre ve parola bilgilerinin davacı banka sistemlerine girilerek çalınmasının imkansız olduğunu, davalı bankanın da tüm bankalar gibi 128 bit SSL şifreleme teknolojisi kullandığını,

bu nedenle dava konusu olayla bankanın bir sorumluluğunun bulunmadığını, tam tersine davacının şifre bilgilerini özenle saklamayarak olaya sebebiyet verdiğini belirterek, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece,dosya kapsamına göre,davanın, davalı bankanın müşterisi olan davacı hesabındaki paranın davacının bilgisi ve rızası dışında ve internet aracılığıyla dava dışı kişilere havale edilmesine dayalı alacak istemine ilişkin olduğu, davacı tarafından dosyaya ibraz edilen hesap ekstrelerinin bilirkişi kurulu tarafından incelenmesi sonucunda, davacıya ait EURO hesabından 29.11.2006 tarihinde Türk Parasına çevrilmek suretiyle 40.000,00 TL ve 14.000,00 TL’nin ... ve ... adına düzenlenmiş kimlik belgelerini ibraz eden şahıslara ödendiği,

hesapta bakiye kalan 11.000,00 YTL tutarın ise blokeye alınarak bilahare davacı firmaya iade edildiği anlaşılmış olup,dava konusu olayın üçüncü şahıslarca müşterinin davalı bankanın internet sitesine girerken gözlenmesinden yada müşterinin şifresini sözlü olarak söylemesinden veya şifre bilgilerini yazdığı bir kağıdın başkaları tarafından görülmesinden veya alınmasından kaynaklandığına dair bir delil bulunmadığı, davalı bankanın davacıya sağladığı kullanıcı kodu şifre ve parola bilgilerinin kendi bilişim sistemi dışındaki mecralardan ele geçirildiği, olayda kullanılan bilgisayarın IP numarasının davacıya ait olmadığı,

ayrıca davalı bankanın davacının şifre bilgilerini iyi muhafaza etmemesi sebebiyle başkası tarafından öğrenildiği, yani kusurun tamamen davacıya ait olduğu hakkındaki iddiaları kanıtlayamadığı, bilirkişi kurulu raporunda da belirtildiği gibi davacının şifresini kullanmakta özensizliğinden kaynaklanan bir durumun tesbit edilememesi nedeniyle, davacının uğradığı zararın sorumluluğunun tamamen verdiği hizmetin güvenliğini sağlayamayan davalı bankada olduğu sonuç ve kanaatine varıldığı gerekçesiyle,davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir. Dava,davalı banka nezdinde açılmış olan hesapta bulunan paranın davacının bilgisi ve izni dışında internet yolu ile yapılan işlemler sonucu dava dışı kişilerin hesabına aktarılıp,çekilmesi nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemine ilişkin olup, dava konusu havale işleminin gişe işlemi olarak değil, internet ortamı üzerinden elektronik işlem olarak gerçekleştirildiği sabittir.Uyuşmazlık, davalı bankanın yapılan bu işlemden dolayı kısmen yada tamamen sorumlu tutulup tutulamayacağı noktasındadır.

Bankalar yazılı ve sözlü duyurularla halktan faiz veya ivaz karşılığında topladıkları paraları Türk ekonomisinin güçlenmesi doğrultusunda değerlendiren ve aynı zamanda bu mevduatlardan para kazanan kuruluşlardır.Bankalar kendilerine yatırılan paraları mudilere istendiğinde veya belli bir vadede ayni veya misli olarak iade etmekle yükümlüdür (4491 Sayılı Yasa ile değişik 4389 Sayılı Bankalar Kanunu 10/4 ve 5411 Sayılı Bankacılık Kanunu’nun 61.maddesi).

Bu tanımlamaya göre,mevduat sözleşmesi, ağırlıklı olarak esas itibarıyla belli oranda faiz elde etme amacına yöneldiği için ödünç sözleşmesine daha çok yaklaşan, ancak güvenilir bir kurumda parayı muhafaza etme düşüncesi ile vedia sözleşmesini hatırlatan kendine özgü bir sözleşme tipidir. Mevduata uygulanacak hükümler, ancak kıyas yolu ile ve niteliği uygun düştüğü ölçüde ödünç sözleşmesi hükümleri ve istisnai hallerde vedia sözleşmesi hükümleri olacaktır.

Bankalar kendilerine yatırılan paraları mudilere istendiğinde veya belli bir vadede aynen veya misli olarak iade etmekle yükümlüdür. BK'nun 306 ncı ve 307 nci maddeleri uyarınca ödünç alan akdin sonunda ödünç verilen parayı iade ve eğer kararlaştırılmışsa faizi ile birlikte iadeye mecburdur.

Aynı Kanun'un 472/1 nci maddesi uyarınca usulsüz tevdi de paranın nef'i ve hasarı mutlak şekilde saklayana geçtiği için ayrıca açıklamaya gerek kalmadan bu parayı kendi yararına kullanılabilir, ancak mudinin istediği zamanda iade ile yükümlüdür. Bu açıdan değerlendirildiğinde, usulsüz işlemle çekilen paralar aslında doğrudan doğruya bankanın zararı niteliğinde olup, mevduat sahibinin bankaya karşı alacağı aynen devam etmektedir.

Usulsüz işlemlerin gerçekleşmesinde ispatlandığı takdirde mevduat sahibinin müterafık kusurundan söz edilebilir ve banka bu kusur oranı üzerinden hesap sahibinin alacağından mahsup talebinde bulunabilir.Bankalar yararlandıkları bu mevduatı hiç bir bahane ile iadeden kaçınamazlar. Bankanın sorumluluğunun doğması için objektif özen yükümlülüğünün ihlali ile meydana gelen zarar arasında uygun illiyet bağının bulunması yeterlidir. BK'nun 100 ncü maddesi uyarınca banka, yardımcı kişilerin işlerini yaparken verdikleri zararlardan dolayı kusur aranmaksızın sorumlu olur.Aynı Kanun'un 99/2 nci maddesi 100/son maddesindeki kurtuluşu hafif kusurlar için dahi kaldırmaktadır.

Somut olayda da,davacıya ait para, davalı bankaya karşı internet ortamı üzerinden elektronik işlem olarak gerçekleştirilen işlemler ile hesaptan bir başka hesaba havale edilmiş olup, bu durum davalı bankayı aldığı mevduatı iade etme yükümlülüğünden kurtarmayacağı gibi,

ispat yükü kendisinde olan davalı banka,davacıya vermiş olduğu şifre ve parolanın davacının kusuru ile ele geçirildiğini,kişisel bilgileri ve parolayı davacının koruyamadığını,adına havale yapılan ve parayı çeken ve bu nedenle haklarında ceza davası açılan kişilerle davacının beraber hareket ettiğini kanıtlayamamıştır.Davacı müşterinin,şifreyi koruma dışında bir yükümlülüğü bulunmamakta olup,davacının bu yönde müterafik kusurunu kanıtlayamayan davalı,

aldığı mevduatı tam ve eksiksiz olarak iade ile yükümlüdür.Davalı sistemine giren kişilerin oluşturduğu zarar,hesap sahibine yönelik değil,bankaya yönelik oluşturulan bir zarar olup,bu zararı işleyenlere bankanın rücu edebilmesi ya da edememesi,mudiyi ilgilendirmemektedir.Davalı bankanın internet bankacılığında kendisinin ve müşterilerinin güvenliğini sağlayacak güvenlik enstrümanlarının kullanılmasını zorunlu kılmayıp,

somut olaydan sonra bankanın uygulamasına teknik olarak geçtiği bilirkişi raporundan anlaşılan önlemleri davacının insiyatifine bırakması nedenleriyle davalı kusurlu olup,zararın doğmasında başlıca etken olduğu anlaşılan davalı bankanın zararın tamamından sorumlu olduğu açıktır.Bunun yanında, davacıya güvenlik enstrümanlarını kullanmadan işlem yapma yetkisinin davalı banka tarafından verilmiş olması karşısında, bunları kullanmadan işlem yapan davacının meydana gelen zararda müterafik kusuru olduğunun kabulü de mümkün değildir.Sadece davacıya veya yetkili kıldığı kişilere ödeme yapmakla borcundan kurtulması mümkün olan bankanın,

davacı hesabından çekilen paranın tamamından sorumlu tutulması gerekir. Davalı kusurunu oluşturduğu bilirkişi raporunda kabul edilen olgular, objektif özen yükümlülüğünün ihlali ile meydana gelen zarar arasında uygun illiyet bağının kurulmasına yeterli olan olgular olup,BK'nun 100 ncü madde hükmü koşulları oluşmuştur.

Davalı bankanın internet bankacılığında kendisinin ve müşterilerinin güvenliğini sağlayacak güvenlik enstrümanlarının kullanılmasını zorunlu kılması ve kendisine yapılan usulsüz işlemleri önlemesi kapsamında bunu sağlaması bankanın yararınadır.Davacının bilgisayarı dışındaki bilgisayarların girişine davalı sisteminin teknik olarak engel olması,bağlantıyı kesmesi gerektiği gibi,bilirkişi raporundan da,casus yazılımların etkisinden kurtulmayı sağlayıcı önlemlerin teknolojik olarak alınmasının olanaklı olduğu anlaşılmaktadır.

O halde somut olayda tüm kusurun davalı bankada olduğunun kabulü doğru olup, bu gerekçelere ve hükmün yerinde yazılı diğer gerekçelere göre, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile hükmün onanması gerekmiştir.