Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2008/5073 K.2010/1533

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 1.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 13.12.2007 tarih ve 2003/211-2007/325 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak davalı vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 09.02.2010 gününde davacı avukatı ... ile davalı avukatı ... Duran gelip, temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin FSEK’na göre kurulmuş yorumcu (icracı) sanatçıların haklarını toplamakla görevli bir meslek birliği olduğunu, davalı şirketin Number One TV ve Number One Fm logosu ile yaptığı radyo ve televizyon yayınlarında müvekkilinin temsil ettiği yorumcu sanatçıların yorumlarını izinsiz ve hak bedeli ödemeden kullandığını, davalı şirketin izinsiz olarak kullandığı müzik yayınından büyük yarar sağladığını ve 5846 sayılı FSEK hükümlerini ihlal ettiğini, 2000-2001-2002 yılı mali hak bedeli olarak davalı şirketin müvekkiline ödemesi gereken bedelin 144.000 USD + KDV olduğunu ileri sürerek,

davacı birlik üyelerinin icralarını izinsiz ve mali hak bedeli ödemeden kullanımının FSEK’na aykırı olduğunun ve haksız olduğunun tespitine, davalının mali haklara tecavüzün ref’ine ve men’ine, mali hak bedeli ve ilave 3 katı tazminatın fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 9.000 USD’nın alacak hakkının doğum tarihi olan 2000-2001-2002 yılının birinci gününden itibaren faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkili şirketin kimsenin eserini izinsiz ve haksız olarak yayınlamadığını, davacı tarafın dayandığı noter tespitlerinin bir geçerliliği olmadığını, davacı ... birliğinin yayıncı kuruluşlarla sözleşme yapma yetkisi bulunmadığını, FSEK’nda yapılan değişiklikle ilgili olarak Kültür Bakanlığı tarafından yayınlanan Fikir ve Sanat Eserlerinin Radyo ve Televizyon Yayınlarında Kullanımına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümleri gereğince yayıncı kuruluşlarla sözleşme yapma yetkisi olmayan davacının açtığı işbu davanın konusu kalmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, 24.01.2003 tarihinde davacı ... üyesi 2 yorumcu sanatçının 2 müzik yapıtının davalıya ait radyoda yayınlandığı, radyoda yayınlanma hakkı da dahil olmak üzere mali hakların meslek birliğine verildiği Kültür Bakanlığı tarafından sunulan müzik eseri işletme belgelerine ekli belgelerden, icracı sanatçıların sadece çoğaltma hakkını yapımcıya devrettiklerinin anlaşıldığı, FSEK’nun 42/a-son maddesine göre davacı ... birliğinin hak sahipleri adına hakları kullanma yetkisi bulunduğu,

icra edilen eserin üzerinde icracı olarak görünen kişinin icranın sahibi sayıldığı gibi fonogram için eser işletme belgesi alınması halinde 11. madde gereğince icra için eser sahiplerinin izni alındığının varsayılması gerektiği, bu yasal karine nedeniyle 3. şahısların (telif haklarına tecavüz edenlerin) icracı sanatçıların icralar için eser sahibinin iznini aldıklarını kanıtlamalarını isteyemeyecekleri, bu hakkın eser sahibine ait olduğu, icraların kullanımının 24.01.2003’te tespit edilmiş olup sadece bir yılı kapsadığından,

bu tarihten geriye doğru bir yıllık süre için izin alındığı kanıtlanamadığından sadece son yılın kullanım bedelinin esas alınması gerektiği sonucuna varılarak, davacının üyesine ait icraların davalı tarafından izinsiz kullanımının mali haklara tecavüz oluşturduğunun tespitine, dava tarihinden sonraki döneme yönelik olarak kullanımının önlenmesine, fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak 9.000 USD’nın 30.12.2002 tarihinden itibaren faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Karar, davalı vekilince temyiz edilmiştir.

1- Dava, davacı ... birliğinin üyesi olan icracı sanatçıların seslendirdikleri eserlerin davalı şirket tarafından radyo ve televizyonlarda izinsiz olarak yayınlandığı iddiasıyla, davalı eyleminin FSEK'na aykırı olduğunun tespit ve men'i, davacının mali haklarına yapılan tecavüzün ref’i ile maddi tazminatın tahsili istemine ilişkindir.

Davacı vekili, müvekkili birliğin üyesi olduğunu iddia ettiği ... ve ...'ın yorumladığı eserlerin davalı tarafa ait radyo kanalında izinsiz olarak yayınlandığına dair İstanbul 22.Noterliğinin 22.01.2003 tarih ve 1478 yevmiye numaralı tespit tutanağını sunmuş, izinsiz yayına dair başka bir kanıt ibraz etmemiştir. Bu durumda, ... ve ...'ın üyelik tarihinin ve yorumladığı eserler yönünden davacının dava hakkı olup olmadığının 22.01.2003 tarihi itibariyle incelenmesi gerekmektedir.

... 05.01.2001 tarihinde, ... ise 02.07.2004 tarihinde imzaladığı yetki belgeleri ile davacı Müzik Yorumcuları Meslek Birliği'ne üye olup bazı hakların takibi konusunda yetki vermişlerse de, devredilen eserlerin neler olduğu bu yetki belgesinde gösterilmemiştir. Kendisine devredilen eserler bakımından yetkili olabilecek olan davacı MÜYORBİR'e ... 23.03.2003 tarihinde, ... de 02.07.2004 tarihinde icra bildirim listelerini vermişlerdir. ... tarafından imzalanan yetki belgesi 22.01.2003 tespit tarihinden önce ise de, yetkiyi somutlaştıran icra bildirim listesi tespit tarihinden sonradır. ...'in yetki belgesini ve icra bildirim listesini imza tarihi ise zaten tespit tarihinden sonradı

Mahkemece, 22.01.2003 tarihli noter tespitine konu sanatçıların meslek birliğine eser veya bağlantılı hak sahipleri haklarını kendisine verilen yetki belgesine istinaden takip edebileceği, yetki belgesine ilişkin esasların FSEK 42/A/son maddesi uyarınca bakanlıkça çıkartılacak yönetmelikle belirlenebileceği, ancak tespit tarihi itibariyle bu yönetmeliğin çıkartılmadığı,

04.09.1986 tarihli Fikir ve Sanat Eserleri Sahiplerinin Verecekleri Yetki Belgesi Hakkındaki Yönetmeliğin 3.maddesi ile Fikir ve Sanat Eserleri Sahipleri ile Bağlantılı Hak Sahipleri Meslek Birlikleri ve Federasyonları Hakkındaki Tüzüğün 40. maddesi uyarınca, meslek birliğine üye olmanın dava açmak için yeterli olmadığı, hakların takibi için somut bir eser nedeniyle meslek birliğine yetki verilmesi gerektiği, bu hususun Dairemizin 10.10.2007 gün ve 2006/9709 E, 2007/12668 K sayılı kararında da açıkça belirtildiği, tespit tutanağında adı geçen eserler yönünden ... ve ...'in yetki belgelerini imzalamalarının tespit tarihinden sonra olduğu,

dava tarihinden önce adı geçen eserler yönünden başka bir ihlalin varlığının da iddia ve ispat edilemediği gözetilerek, buna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulü doğru görülmemiş, kararın bu nedenle davalı yararına bozulması gerekmiştir.

2- Bozma sebep ve şekline göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.