Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2008/6107 K.2010/2028

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 19/02/2008 tarih ve 2007/254-2008/33 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak davalılardan THY vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 23.02.2010 gününde davacı avukatı ... ile davalılar THY vekili Av. ... ile Arfer Taş.

Hiz. vekili Av. ...geldiler, temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı.

Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin satıcısı-yüklenicisi-taşıtanı olduğu emtianın Yemen'deki alıcısına vesaik mukabili teslimini davalı taşıyıcıların üstlendiğini, taşıma senedinde yazılı Yemen'deki muhabir banka aracılığı ile müvekkilinin Türkiye'deki banka hesabına 24.592.00 Euro satım bedelinin ödenip, belgesi görüldüğünde alıcı şirkete davalılarca teslim edilmesi gereken yükün,bu ödeme koşulu aranmadan alıcısına teslim edildiğini, müvekkilinin bu meblağ kadar zarara uğradığını,

bunun takip tarihindeki TL karşılığı olan 46.144,40 YTL ile teslim tarihindeki kur farkı olan 2.444,57 YTL toplamı olan 48.388,97 YTL'nın tahsili amacıyla başlattıkları takibin davalıların haksız itirazı üzerine durduğunu ileri sürerek, itirazın iptalini ve asgari %40 icra inkar tazminatının tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı ...Ş. vekili, taşıyıcı diğer davalının acentesi olduklarını, doğrudan acenteye dava açılamayacağını savunarak, davanın reddini istemiştir. Diğer davalı vekili, vesaik karşılığı ödeme koşulunun konişmentoda yer almadığını, kaldı ki sorumluluklarının Varşova Konvansiyonu'nun 22 nci maddesi uyarınca kg başına 17 SDR ile sınırlı olduğunu, gerçek zararın saptanması ve gerçek zararı aşmayacak şekilde sınırlı sorumluluk miktarına hükmedilebileceğinden alacağın likit olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, dosya kapsamına ve benimsenen bilirkişi kurulu raporuna göre, davalı THY Yemen Ofisinin, taşıma senedinde emrine düzenlendiği belirtilen Yemen Bankası'nın haber verilecek olarak belirtilen alıcı firmadan mal bedelini tahsil edip, belgeyi alıcıya ciro etmesi veya teslim emri, ordino veya serbest bırakma yazısı vermesi sonrasında, davalının bu belgeleri görüp, malı teslim etmesi gerekirken, ihbar tarafı olan firmaya malı bu belgeleri aramadan teslim etmekle kusurlu olduğu, Yemen Ofisine davalının bu yönde yazılı uyarıda da bulunduğu, davacının mülkiyeti kaybettiği, mal bedelini tahsil edemediği ve zarara uğradığı,

zararın kesinleştiği, eşyanın gerçekte teslim almaya yetkili olan banka yerine, ihbar firmasına teslim ile Varşova Konvansiyonu'nun 26/1 koşullarının davalı aleyhine oluştuğu, sınırlı sorumluluk kuralının kusurlu teslimde uygulanamayacağı, diğer davalının taşıma senedinde acente sıfatıyla imzası bulunduğu ve kusurlu teslimle bir ilgisinin de bulunmadığı, kur farkının istenemeyeceği, mal bedelinin likit olduğu gerekçesiyle, davanın davalılardan THY bakımından kısmen kabulüne (icra inkar tazminatı yönünden oyçokluğu ile) ile karar verilmiştir.

Kararı, davalılardan THY A.O vekili temyiz etmiştir. 1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalılardan THY vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir. 2-Dava, uluslararası havayolu ile taşıma sözleşmesine dayalı tazminat istemine ilişkindir.

4 sayılı Montreal Protokolü ile değiştirilen Varşova Antlaşmasının 24/2 nci maddesinde yük taşımasında hukuki dayanağı ne olursa olsun tazminat davasında taşıyıcının bu konvansiyonun şartlarına ve sorumluluk sınırlamasına tabi olduğu açıkça düzenlendiğinden, aynı konvansiyonun 22/6 maddesinde yük taşıması ile ilgili yazılı sorumluluk sınırlamasının somut olaya uygulanması, karar tarihine en yakın SDR kuruna göre sorumluluk sınırın belirlenmesi, emtianın değerinden daha düşük olarak talep edilen meblağın takip tarihindeki TL karşılığına göre belirlenmesi gereken gerek zarar ile bunun karşılaştırılması,

gerçek zarar sorumluluk sınırının altında ise ona, şayet üzerinde ise sorumluluk sınırına hükmedilmesi gerekirken, kusurlu teslimde sınırlı sorumluluk kuralının uygulanamayacağı, bu hali konvansiyonun düzenlenmediği gerekçesiyle yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamıştır.

Diğer yandan, dava tazminat istemine ilişkin olup, gerçek zararın belirlenmesi ve sınırlı sorumluluk miktarından aşağıda kalırsa ona hükmedilmesi gerekeceğinden, dava konusu tazminat alacağının önceden belirlenebilirlik, hesap edilebilirlik ve bilinebilirlik niteliğinin bulunmadığı gözetilerek, mahkemece icra inkar tazminatı isteminin reddi gerekirken, mal bedelinin likit olduğu gerekçesiyle icra inkar tazminatına hükmedilmesi de hatalı olmuştur.