Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2008/6501 K.2010/2419

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 11/03/2008 tarih ve 2007/113-2008/98 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak davalılar vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 02.03.2010 gününde davacı avukatı ... ile davalılar avukatı ... gelip, temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili şirketin TOKAİ lisansı ile Türkiye’de tescilli TOKAİ marka 5 model çakmak imal ettiğini, TOKAİ çakmağın gerek yerleştirildiği kısmın, karton kutu ambalajı ve logosu, mamül bölümü gerekse dizaynının Tokai Seiki Gmbh tarafından Almanya’da tescil edilmiş olduğunu ve Uluslararası Endüstriyel Dizaynlar Kütüğünde kayıtlı bulunduğunu, üretilen bu çakmaklardan (P4R) elektronik dolar çakmağında TOKAİ firması adına Almanya’da resim ve şekil itibariyle tescilli olduğunu, davalıların müvekkilinin izni ve onayı olmaksızın ROYAL marka taklit çakmakları satışa arz ettiklerini ileri sürerek,

davalıların eyleminin tasarım hakkına tecavüz ve iltibas suretiyle haksız rekabet oluşturduğunun tespit ve men’ine, haksız rekabet neticesi olan maddi durumun ortadan kaldırılmasına, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 10.000.000.000 TL maddi, 1.000.000.000 TL manevi tazminatın faiziyle birlikte davalılardan tahsiline, hükmün ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, bahse konu iş yeriyle müvekkili ...’ın hiçbir ilgisinin bulunmadığını, ürünlerin farklı olduğunu belirterek, davanın reddini istemiştir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karar, Dairemizin 03.10.2006 gün ve 2005/11228 E, 2006/9668 K sayılı kararı ile davalılar yararına bozulmuştur.

Mahkemece bozma kararına uyularak yapılan yargılama sonunda alınan bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davacının davaya konu P4R elektronik dolar çakmak modelinin hem yurt dışında hem de Türkiye’de dizaynları da dahil olmak üzere tescilli olduğu, davalılardan ...’ın işyerinde bu çakmakların benzeri “ROYAL” markalı çakmakları gerek dizaynı, gerekse ambalajlarını benzetmek suretiyle piyasaya sunduğu,

dosyanın tümü dikkate alındığında ambalaj dizaynı yönünden bilirkişi raporlarında ortak noktaya vardıkları ve bunların haksız rekabet yarattığı, TOKAİ P4R manyetolu çakmakların ROYAL markalı çakmakların genel görünümü, dizayn ve özellikle ambalaj yönünden iltibas yaratmak suretiyle orta dereceli alıcıları yanılgıya düşüreceğinden davalı ...’ın eyleminin haksız rekabet yarattığı sonucuna varılarak,

davalı ... hakkındaki davanın pasif husumet nedeniyle reddine, diğer davalı ... yönünden davanın kısmen kabulü ile davalı eyleminin haksız fiil ve rekabet teşkil ettiğinin tespitine, davalının ROYAL marka taklit marka çakmakların imalinin, ithalinin, satışının me’ine ve bulundukları yerlerden men’ine, kimin elinde olursa olsun toplatılmak suretiyle imhasına, iltibas teşkil eden taklit markaların ve üretiminde doğrudan doğruya kullanılan araç, kalıp ve sayir makinelerin imhasına,

davacının uğramış olduğu 1.477 YTL maddi tazminat ile TTK’nun 58.maddesi gereğince 1.500 YTL manevi tazminatın haksız rekabetin başladığı tarihten itibaren reeskont oranında faiziyle birlikte davalı ...’dan tahsiline, hüküm özetinin ilanına, fazlaya ilişkin istemin reddine oy çokluğu ile karar verilmiştir.

Karar, davalılar vekilince temyiz edilmiştir. 1-Davalı ... hakkındaki dava pasif husumet nedeniyle reddedilmiş olup, adı geçen davalının aleyhinde başka da bir hüküm bulunmadığından, kararı temyiz etmekte hukuki yararı bulunmayan davalı ... vekilinin temyiz isteminin reddine karar vermek gerekmiştir. 2-Davalı ... vekilinin temyizine gelince; Dava, davacı tarafından üretilip piyasaya arz edilen P4R model elektronik dolar tip çakmağın, dizayn kopyacılığı yapılmak suretiyle “ROYAL” markası adı altında piyasaya sürülmesinin iltibas suretiyle haksız rekabet oluşturduğu iddiasına dayalı olarak açılmıştır.

Davacı Azmüsebet Çakmak San.ve Tic.A.Ş. vekili, müvekkiline ait (P4R) tipi çakmağın taklit edilmek suretiyle üretilen benzerinin davalı ... tarafından satışa sunulduğu iddiasıyla işbu davayı açmıştır.

Mahkemece davalı ... hakkında açılan davanın kısmen kabulüne dair verilen ilk karar Dairemizin 03.10.2006 tarih ve 2005/11228 E, 2006/9668 K sayılı kararı ile “Mahkemece, alınan bilirkişi raporunda yer alan teknik bilirkişilerden Doç.Dr.... tarafından davaya konu “ROYAL” marka çakmaklarda kullanılan tasarımın davacı tarafa ait “TOKAİ” marka çakmağa özgü tasarım ile ayniyet derecesinde benzediği belirtilmiş iken, diğer teknik bilirkişi Prof.Dr.... tarafından taraflara ait çakmaklar arasındaki mevcut farklılıkların ayırt edici nitelik taşıdığı mütalaasında bulunulmuştur.

Bu durumda mahkemece, teknik bilirkişilerin görüşleri arasındaki bu çelişkiyi giderecek yeni bir rapor alınmak suretiyle hasıl olacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekir.” gerekçesiyle bozulmuştur.

Mahkemece bozma kararına uyularak yapılan yargılama sırasında alınan bilirkişi raporunda yer alan teknik bilirkişilerden Prof. Dr. ... tarafından davaya konu ROYAL modeli manyetolu çakmakların davacı tarafa ait P4R manyetolu çakmak arasında bariz kalıp-dizayn farklılıkları olması nedeniyle haksız rekabetin mevcut olmadığı belirtilmiş iken, diğer teknik bilirkişi Doç. Dr. ... tarafından Royal ve Tokai P4R modelleri arasındaki benzerliklerin haksız rekabete neden olabilecek düzeyde olduğu ifade edilmiştir. Önceki bozma kararında belirtildiği üzere, teknik bilirkişilerin görüşleri arasındaki bu çelişkinin giderilmesi gerekirken, ilk kararın verildiği tarihte de dosya içerinde bulunan tespit bilirkişi raporuna da dayanılarak, yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.

3-Kabul şekline göre ise; Davalı ..., dava konusu çakmakların üreticisi olmayıp, sadece satışını yapmaktadır. Dava konusu Royal marka çakmakların “kimin elinde olursa olsun toplatılmak suretiyle imhasına” şeklinde işbu davada taraf olmayan kişiler aleyhinde sonuç doğuracak şekilde karar verilmesi de doğru görülmemiş, kararın bu nedenlerle bozulması gerekmiştir.