Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2008/8670 K.2010/4291

Taraflar arasında görülen davada Ankara 2.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 13.03.2008 tarih ve 2006/225 - 2008/64 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak davacı vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 13.04.2010 gününde davalılar T.C.Başbakanlık ... vekili Av.... ve T.C.Bayındırlık ve İskan Bakanlığı vekili Av.... ile davacı vekili Av.... gelip, temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı.

Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekili, davalı Bakanlığın açmış olduğu "Tekirdağ 250 Yataklı Devlet Hastanesi Mimarı Proje Yarışması"nı müvekkilleri ... ve ...'ın birlikte hazırlayıp katıldıkları projenin kazandığını, bunun üzerine Bakanlığın müvekkil- lerinin ortağı olduğu davacı şirketle anılan hastanenin uygulama projelerinin yapılması konusunda sözleşme imzaladığı,

sözleşmeye konu tüm uygulama projelerinin müvekkili şirket tarafından tamamlanarak Bakanlığa teslim edildiğini, müvekkillerine proje bedelinin ödenip, iş bitirme belgesinin verildiğini, anılan projenin aynen Adapazarı Korucuk 250 yataklı devlet hastanesi inşaatında kullanıldığını, 5846 sayılı Yasa'nın 4/3. maddesi uyarınca mimarlık eserinin güzel sanat eseri olup, 8. maddesi uyarınca eserin sahibinin onu meydana getiren olduğunu, bir eserin aslının malikinin eser üzerinde ancak eser sahibi ile yapmış olduğu sözleşme şartlarına göre tasarruf edebileceği,

Teknik Şartnamede fikri hakların Bakanlığa devredildiğine ilişkin bir hüküm bulunmadığını, sözleşmede de bu yönde bir hükmün yer olmadığını, davalı TOKİ'ce müvekkiline ait projenin eser sahibinin onayı olmadan bir başka mekan ve iş için kullanmasının mümkün olmadığını,

müelliflerin onayı halinde dahi başka yerde yapacağı hastane için kullanması halinde de şartname gereğince uygulama projelerini ve mesleki kontrollük hizmetlerini müvekkili şirkete yaptırmak ve bedelini de ödemek zorunda olduğunu ileri sürerek davacı eser sahibi gerçek kişilerin fikri haklarına tecavüzde bulunulduğundan (50.000) YTL manevi tazminat ile (50.000) YTL uygulama projeleri bedelinin inşaat başlama tarihinden itibaren hesaplanacak reeskont faiziyle birlikte davalılardan tahsiline karar verimlesini talep ve dava etmiştir.

Davalı Bayındırlık ve İskan Bakanlığı vekili, ihale sonucunda sözleşme ile tüm projelerin satın alındığını ancak Sağlık Bakanlığı'nca projesi hazır olan Tekirdağ Devlet Hastanesi'nin yapımından vazgeçildiğini, dava konusu edilen projelerin TOKİ'ce yaptırılan Adapazarı Korucuk Devlet Hastanesi inşaatında kullanılmış olmasının Bakanlığın görevi ve sorumluluğu kapsamında bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı TOKİ vekili, müellife karşı bir sorumluluk var ise husumetin projeyi yaptırıp satın alan ve uygulanması için idarelerine veren Bayındırlık Bakanlığı'na yöneltilmesinin gerekeceğini, uygulanan mimari projenin bedelinin Bayındırlık Bakanlığı'nca ödenmiş olması karşısında eserin mülkiyet hakkının Bakanlığa geçtiğinin ve Bakanlığın projeyi uygun gördüğü mahalde uygulama hakkının varlığının kabulünün gerekeceği, Tekirdağ'a hastane yapılmamış olması karşısında çoğaltmadan söz edilemeyeceğini, müellifin projesinin Adapazarı Korucuk'a uygulanmasına muvafakatinin bulunduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, dosyadaki kanıtlar ve bilirkişi raporuna göre, FSEK'nun 18/2. maddesi hükmü gereğince anılan projenin eser sahiplerinin davacı gerçek kişiler, projenin mali haklarının sahibinin ise davacı şirket olduğu, Tekirdağ 250 Yataklı Devlet Hastanesi mimari projesinin FSEK'nun 2/3. maddesi uyarınca ilim ve edebiyat eseri vasfında olduğu, 02.12.1997 günlü sözleşme ile mimari projenin en az bir kez uygulanmak biçimindeki mali hakkının davalı Bakanlığa ait olduğu, anılan projenin uygulanmasında çoğaltma niteliğinde bulunduğu,

anılan projenin uygulanması suretiyle ortaya çıkarılan ve niteliği bilirkişi raporunda da açıklanan mimari yapının özelliklerinin projenin Tekirdağ dışında uygulanmaması gerektiği biçiminde anlaşılamayacağı, kaldı ki projenin Ketirdağ dışında Korucuk'da uygulanması isteminin davacı eser sahiplerine iletildiği, onların da bu istemi kabul ettikleri, hatta anılan projenin Korucuk'a uygulanabilmesi için yapılması gereken değişiklikleri projede bizzat kendilerinin gerçekleştirdiği,

bu değişikliklerin eserin mahiyet ve sahibinin vermiş olduğu hususiyeti bozar nitelikte bulunmadığı gibi, mimarın şeref ve itibarını zedeleyici nitelikte de bulunmadığı, davacılar vekilinin avan projesinin Korucuk'ta uygulanması suretiyle yapımı zorunlu hale gelen uygulama projeleri ile meslek kontrollük hizmetlerinin de davacı şirkete yaptırılmak zorunda olunduğuna dair ne taraflar arasındaki sözleşmede ne de başka bir belgede hüküm bulunmadığı gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.

Karar davacı vekilince temyiz edilmiştir. Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.