Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2008/9793 K.2010/1278

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 09/04/2008 tarih ve 2006/357-2008/232 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin Almanya'da mukim Viba Sweet Gmbh firmasına teslim edilmek üzere davalı firmanın tırına 23.09.2005 tarihinde yüklediği 20.000 kg iç fındık emtiasının 30.09.2005 tarihinde 2.000 kilogramının ıslanarak hasarlanması nedeniyle eksik teslim edildiğini, davalının CMR 17/1. maddesi uyarınca sorumluluğunun bulunduğunu, ayrıca alıcı firmanın bu olay nedeniyle iç fındık fiyatında tenzilat yaparak eksik ödeme yaptığını, geri çevrilen hasarlı iç fındık emtiası nedeniyle antrepo ücreti ödendiğini, yine hasarlı emtianın nakli nedeniyle navlun ücreti ödeme durumunda kaldığını, toplam 23.000,00 EURO'nun tahsili amacıyla başlatılan icra takibine davalının haksız itiraz ettiğini ileri sürerek, itirazın iptali ile icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, CMR'nin 30/1. maddesi uyarınca, alıcı, taşımacı ile beraber durumlarını kontrol etmeden, veya zarar ve hasarın açıkça görüldüğü hallerde teslim anında, açıkça görülmediği hallerde ise teslimden 7 gün içinde durumu taşıyıcıya bildirmeden malı teslim alırsa, bu husus aksi sabit oluncaya kadar alıcının yükü sevk mektubunda belirtildiği şekilde aldığına kanıt oluşturacağı, alıcı firmanın malı teslim aldığı 30.09.2005 tarihinde tır şöforünün imzasını taşıyan tutanak düzenlemediği, ihtirazi kayıt ileri sürülmediği gibi, anılan konvansiyon maddesinde belirtilen sürede ihbarda bulunulmadığı,

bu nedenle de ispat yükünün yer değiştirerek davacıya geçtiği, alıcının konuya ilişkin olarak 17.10.2005 tarihinde tek yanlı belge düzenleyerek taşımaya konu iç fındığın bir kısmının hasarlandığını belirttiği, 13.01.2006 tarihli raporla iç fındık emtiasının su nedeniyle hasarlandığı yönünde tespit yapıldığı, bu belgelerin davalının sorumlu tutulması için yeterli olmayacağı, zira, hasarın taşıma sırasında meydana geldiğinin duraksamaya meydan vermeyecek şekilde ispat edilmediği, salt alıcı firmanın davacıya gönderdiği yazı esas alınarak davalı taşıyıcının sorumluluğuna karar verilemeyeceği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir

Dava, CMR taşıma sözleşmesine dayalı tazminat istemine ilişkindir.

Emtianın Trabzon'dan Almanya’ya taşındığı sabit olduğuna göre, uyuşmazlığın CMR (Karayolu ile Milletlerarası Mal Nakliyatı Mukavelesi ile ilgili Anlaşma) hükümlerine göre çözümlenmesi gerektiği sabittir. Anılan Konvansiyon’un 30/1. maddesinde, alıcının, taşıyıcı ile beraber durumlarını kontrol etmeden, veya zarar ziyan ve hasarın açıkça görüldüğü hallerde teslim anında veya açıkça görülmediği hallerde tesliminden yedi gün içinde durumu kendisine bildirmeden malları tesellüm ederse bu hususun, onun malları sevk mektubunda tarif edildiği şekilde aldığına delil teşkil edeceği hüküm altına alınmıştır. Bu şekildeki düzenleme ile, gönderilen, şayet yükü çekincesiz olarak teslim almış ise, yükün sevk belgesinde belirtildiği gibi alındığına dair karine teşkil edecektir.

Davalı tarafın sunduğu 29.03.2007 tarihli dilekçeyle kabulünde olduğu üzere, taşınmak üzere teslim edilen iç fındık emtiasının 2.000 kilogramlık kısmı alıcı firma tarafından teslim alınmamıştır. Emtianın bir kısmı teslim alınmadığına göre, CMR'nin 30/1. maddesinde belirlenen sürelerin bu davada uygulanma kabiliyeti yoktur.

Bu durumda, mahkemece, emtianın bir kısmının alıcı firma tarafından teslim alınmayarak geri çevrildiği hususunun nazara alınması, bu kabul çerçevesinde taraf delillerine göre inceleme yapılıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.