Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2009/10818 K.2011/10273

Taraflar arasında görülen davada Trabzon Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 05/05/2009 tarih ve 2002/355-2009/62 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak davalı Canım Pet.Ltd. Şti vekili ile davalı Hizmet Gaz A.Ş.vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 13/09/2011 gününde davacı avukatı ... ile davalılar 1-Canım Pet. Tic. San.

Ltd.Şti ve 2- Hizmet Gaz A.Ş vekili ... gelip, davetiye tebliğine rağmen diğer davalı ...Ş.vekili duruşmaya gelmeyip, temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan davacı avukatı ... ile davalılar 1-Canım Pet. Tic. San. Ltd.Şti ve 2- Hizmet Gaz A.Ş vekili ... dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı.

Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, asıl davasında davalı Canım Petrol firmasının müvekkilinin bayisi olduğunu, bayiliği 23.06.2002 tarihine kadar sürdürdüğünü, korsan dolum yapması nedeniyle sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğini, istasyonun sökülerek ticari ilişkinin sona erdirildiğini, diğer davalıların mevzuata aykırı şekilde müvekkilinin bayi davalıya gaz temin ettiklerini ileri sürerek, davalıların eylemlerinin haksızlığının ve haksız rekabet olduğunun tespitine, hüküm özetinin ilanı ile maddi ve manevi tazminat hakkının saklı tutulmasına karar verilmesini istemiş, birleşen davasında da;

davalı bayiinin sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiğini, diğer davalıların eylemlerinin hukuka aykırı bulunduğunu belirterek, 30.000 DM cezai şartın karşılığı 23.309 TL’nin davalı Canım Petrol firmasından, korsan dolum öncesi ve sonrası satılan gaz miktarı esas alınarak Aralık 2001-Haziran 2002 ayları arası mahrum kalınan kar ile Haziran 2002 tarihinden sözleşme sonu olan 23.08.2005 tarihine kadar olan mahrum kalınan kar toplamı şimdilik 500.000.000 TL maddi ve 15.000.000.000 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle tahsiline karar verilmesini istemiş,

ıslah dilekçesiyle maddi tazminat istemini 437.337.00 YTL artırarak toplam 437.837.92 YTL maddi tazminatın hüküm altına alınmasını talep etmiştir.

Davalı Canım Petrol Ltd.Şti. vekili, davacının eksik ve ayıplı gaz temin ettiğini, durumun sözlü olarak bildirildiğini, çözüm bulunmadığını, iddiaların yersiz olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir. Diğer davalılar, davaya yanıt vermemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davalı ...Ş hakkındaki davanın işlemden kaldırıldığı ve süresinde yenilenmediği, davalı Ve Gaz A.Ş’nin davacıya karşı haksız rekabet teşkil edecek eyleminin tespit edilemediği, davalı Canım Petrol firmasıyla aralarında bayilik ilişkisi bulunduğu, bu davalının aralarındaki sözleşmeye aykırı şekilde davalı Hizmet Gaz A.Ş’den gaz aldığı, durumun tutanakla belirlendiği, Hizmet Gaz A.Ş’nin davranışının haksız rekabet oluşturduğu ve manevi tazminat gerektirdiği, sözleşmesel ilişkinin olmaması nedeniyle diğer istemlerin yerinde görülmediği,

davalı Canım Petrol firmasıyla ilgili talebin sözleşmeye ve bu sözleşmenin feshine dayandığı, haksız rekabet koşullarının bulunmadığı, haklı nedenle davacının sözleşmeyi feshettiği, cezai şart ve maddi tazminat isteminin yerinde bulunduğu gerekçesiyle davalı ...Ş yönünden davanın açılmamış sayılmasına, davalı Ve Gaz A.Ş hakkındaki davanın reddine, davalı Hizmet Gaz A.Ş’nin eyleminin haksız rekabet olduğunun tespitine ve önlenmesine,

hükmün ilanına, 15.000.00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren yasal faiziyle tahsiline, diğer davalı bakımından haksız rekabet isteminin reddine, diğer istemlerin kısmen kabulüne, 23.309.00 TL cezai şart bedeli ile 215.366 USD karşılığı 329.725.00 TL kar mahrumiyeti tazminatının bu davalıdan tahsiline, 34.260.00 TL’sine dava, kalan kısmına fesih ihbar tarihi olan 01.06.2002 tarihinden itibaren reeskont faizi uygulanmasına, diğer istemlerin reddine karar verilmiştir.

Kararı, davalı Hizmet Gaz A.Ş vekili ile davalı Canım Pet. Ltd. Şti. vekili temyiz etmiştir.

1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, davacı vekilinin reeskont oranında temerrüt faizi talep etmiş olmasına, dava açıldığı tarih itibariyle bunun yasal faiz anlamında bulunmasına, 3095 sayılı Kanunda 5335 sayılı Kanunla yapılan değişikliğin ilamın infazı sırasında dikkate alınacak olmasına, belirlenen temerrüt faizi oranında bir yanlışlık bulunmamasına, davacı ile davalı Canım Pet.

Ltd. Şti. arasında bağıtlanan bayilik sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiğinin sabit olmasına, davalı Hizmet Gaz A.Ş’nin eyleminin TTK.nun 57/10 maddesi uyarınca haksız rekabet teşkil etmesine göre, davalı Canım Pet. Ltd. Şti. vekili ile davalı Hizmet Gaz A.Ş vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamları dışında kalan ve yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Asıl dava haksız rekabetin tespiti, birleşen dava ise, bayilik sözleşmesinin haklı nedenle feshine dayalı cezai şart, maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

Mahkemece, bilirkişi raporuna itibar edilerek yazılı şekilde maddi tazminatın tahsiline karar verilmiştir. Hükme temel alınan bilirkişi raporunda bayilik sözleşmesinin feshinden sonraki dönem davacı zararı, akit devam etmiş olsaydı sözleşmenin sona ermesi gereken sürenin tamamı esas alınarak hesaplanmıştır. Ancak, bu şekildeki tazminat hesaplanması yerinde görülmemiştir. Davacı, davalı bayi dışında başka bir firmayla benzer nitelikte sözleşme yapabilecektir.

Esasen, davacının aynı bölgede 2003 yılı içinde başka bir firmayla bayilik sözleşmesi imzaladığı hususu dosya kapsamıyla sabittir.

Bu durum karşısında, davacının akdin feshinden sonraki zararının, fesih sonrası aynı veya benzer şekilde sözleşme yapması gerekli makul süre tespit edilerek, belirlenen bu sürenin, yeni bayilik sözleşmesini imzaladığı tarihi geçmesi halinde sürenin sonun, yeni sözleşme başlangıcı kabul edilerek, tespit edilen süre itibariyle elde edeceği gelir hesaplanıp, yapması gereken, ancak akit fiilen icra edilmediğinden yapmadığı giderler mahsup edilmek suretiyle belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde akdin süresinin tamamının esas alınması doğru görülmemiş, kararın davalı Canım Pet.Ltd.

Şti. yararına bozulması gerekmiştir.

3-Davacı taraf birleşen davasında talep ettiği maddi zararın 500.000.000 TL’lik kısmının dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle tahsiline karar verilmesini istemiş, 15.05.2007 tarihli ıslah dilekçesiyle de bu istemini artırarak 437.337.00 YTL’nin hüküm altına alınmasını talep etmiştir. Davacı ile davalı bayi arasındaki uyuşmazlık, sözleşmeden kaynaklanmaktadır. Davacı taraf, davalı bayi Canım Pet. Ltd.

Şti.’ni davadan önce usulüne uygun şekilde temerrüde düşürmemiştir. Bu durum karşısında, hüküm altına alınan maddi tazminat isteminin 500.000.000 TL(yeni 500 TL)’lik kısmının dava tarihinden, kalan kısmının ise ıslah tarihinden itibaren temerrüt faiziyle tahsiline karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması da yanlış olmuş, kararın bu yönüyle de davalı Canım Pet. Ltd. Şti. yararına bozulması gerekmiştir.

4-Ayrıca, ıslah edilen kısım dahil maddi tazminatın tamamının davalı Hizmet Gaz A.Ş’den de tahsilinin talep edildiği, bu istemin anılan davalı bakımından tamamının reddine karar verildiği dikkate alınarak, reddedilen maddi tazminatın tamamı esas alınarak lehine nispi vekalet ücreti tayin edilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması da doğru görülmemiş, kararın bu yönüyle davalı Hizmet Gaz A.Ş yararına bozulması gerekmiştir.