Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2009/11662 K.2011/4210

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 1.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 17.03.2009 tarih ve 2006/431-2009/50 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, asıl ve birleşen davada, müvekkilinin tanınmış bir şair ve yazar olduğunu, eserlerini yazılı izin verdiği yayınevleri kanalı ile yayınlattığını; ancak davalıların izinsiz olarak “2000 Yılında Türk Şiiri Antolojisi II” adlı antolojide müvekkilinin eserlerini izinsiz yayınladıklarını ileri sürerek, asıl davada 5.000 TL maddi ve 5.000 TL manevi ile birleşen davada 1.000 TL maddi ve 1.000 TL manevi tazminatın mevduat faiziyle tahsilini talep ve dava etmiş, yargılamanın devamı sırasında verdiği ıslah dilekçesi ile davalı Engin Yayın Dağıtım Ltd. Şirketinden talep ettiği maddi tazminat miktarını 4.200 TL’na yükseltmiştir..

Davalılar vekilleri, davacının şiirlerinin bulunduğu antolojinin kazanç elde etmek amacıyla değil, eğitim öğretim amacıyla ve üç yıllık bir çalışma sonucu hazırlandığını savunarak davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, FSEK’nun 34. maddesinin 1. fıkrasında "maksadın haklı göstereceği bir nispet dahilinde iktibaslar yapmak suretiyle hal ve vaziyetinden eğitim ve öğretim gayesine tahsis edildiği anlaşılan seçme ve toplama eserler vücuda getirilmesi serbesttir" şeklindeki düzenlemenin ardından 2. fıkrasında "münhasıran okullara mahsus olarak hazırlanan ve Milli Eğitim Bakanlığı tarafından onanan (okul-radyo) yayınları için de aynı hükmün öngörüldüğü.

Ankara Fikri ve Sınai Haklar Ceza Mahkemesinin 2007/400 nolu dosyasına sunulan bilirkişi raporunda da ifade edildiği üzere 1.fıkrada "hal ve vaziyetinden eğitim ve öğretim gayesi" 2.fıkrasında ise "münhasıran okullara tahsis" ibaresi kullanıldığından ilk fıkradaki "hal ve vaziyetin eğitim ve öğretim gayesine tahsisi" ibaresinin mutlak bir eğitimi ve öğretime hasren hazırlama olarak" yorumlanamayacağı, fıkranın aksi yorumunun 2. fıkranın varlığını gereksiz bir tekrara dönüştüreceği, davalının kitabın içeriği itibariyle ağırlıklı olarak eğitim amaçlı hazırlandığı ve birinci fıkra içinde kaldığı,

dava konusu kitabın yayınlandığı 2000 Yılından sonra 21/02/2001 tarihinde 4630 Sayılı Kanunun 18. maddesi ile değişik 34. maddenin 3. fıkrası "... Iktibaslar yapılmak suretiyle, eğitim ve öğretim gayesi dışında seçme ve toplama eserler vücuda getirilmesi, ancak eser sahibinin izniyle mümkündür" hükmü getirilmişse de, bu yasa geçmişe yürümeyeceğinden dava konusu olaya uygulanamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir. Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.