Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2009/12144 K.2010/1737

Taraflar arasında görülen davada Adana(Kapatılan) 7. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 17/04/2007 gün ve 2004/931-2007/103 sayılı kararı bozan Daire’nin 22.06.2009 gün ve 2008/3663 - 2009/7566 sayılı kararı aleyhinde davalı ... Nak. Ltd. Şti. Temsilcisi vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin Ürdün' deki bir alıcıya sattığı 3000 tava kutu bira emtiasının taşınmasını davalılardan... Ltd. Şti.'nin üstlendiğini, bu davalının ... Ltd. Şti. aracılığı ile diğer davalı ... Ltd. Şti.' nin TIR' ına Adana' dan yüklendiğini, sürücü diğer davalının kusuru ile meydana gelen kazada tüm emtianın hasarlandığını, sözleşmenin 3-1-1.nci maddesine göre taşıyıcı ilk davalının kusursuz sorumlu olduğunun kararlaştırıldığını, tüm davalıların müteselsilen sorumlu olduklarını ileri sürerek, 14.000,00 YTL' nin faiziyle tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Ltd. Şti. temsilcisi, sözleşmenin tarafı olmadıklarını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı ... Ltd. Şti. vekili taşıma sözleşmesine göre zararı... Ltd. Şti.' nin üstlendiğini, taşıtanın muvafakati alınmadığı taşıma işinin başkasına devredilemeyeceğini, sözleşmenin tarafı olmadıklarını, muhataplarının davalı ... Nakliyat olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Diğer davalılar, davaya yanıt vermemiştir.

Mahkemece, dosya kapsamına ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, sürücü davalının kusurlu olmadığı, BK' nun 51 nci maddesi uyarınca tüm davalılara kusur yükletilemeyeceği, bu durumda tazminatta istenemeyeceği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş,kararın davacı vekili tarafından temyizi üzerine Dairemizin 22.06.2009 tarihli kararı ile mahkeme kararı davacı yararına bozulmuştur.

Davalı ... Nak. Ltd. Şti. temsilcisi karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

1-Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davalı ... Nakliyat Ltd. Şti. vekilinin HUMK’nun 440.maddesinde sayılan hallerden hiçbirini ihtiva etmeyen sair karar düzeltme isteğinin reddi gerekmiştir.

2-Dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir. Mahkemece sürücünün kusurlu olmadığı, BK' nun 51 nci maddesi uyarınca tüm davalılara kusur yükletilemeyeceği, bu durumda tazminatta istenemeyeceği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş, kararın davacı vekili tarafından temyizi üzerine Dairemizin 22.06.2009 tarihli kararı ile mahkeme kararı davacı yararına bozulmuştur. Davalı ... Nak. Ltd. Şti. vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

HUMK’nun 74, 75 ve 76 ncı maddeleri gereğince hakim, tarafların ileri sürdükleri maddi vakıalar ve bunlara bağlı netice-i taleplerle bağlı ve fakat hukuki tavsiflerle bağlı olmayıp, kanunları re’sen uygulamakla ve neticeye vardırmakla yükümlüdür. Dava konusu taşımanın güzergahı itibariyle uluslararası bir taşıma olduğu taraflar arasında ihtilaflı olmadığı gibi esasen bu husus mahkemenin de kabulündedir.

Ülkemiz 30.10.1995 tarihinde CMR Konvansiyonu’nu kabul etmiş ve anılan Konvansiyon hükümleri bu tarihte yürürlüğe girmiştir. T.C. Anayasası’nın 90 ncı maddesinin son fıkrası hükmünde “Usulüne uygun yürürlüğe konulmuş Milletlerarası Antlaşmalar kanun hükmündedir.” düzenlemesi mevcuttur.

TTK.nun taşımaya ilişkin hükümleri halen yürürlükte ise de, uluslararası taşımalar bakımından daha sonra yürürlüğe giren ve bir iç hukuk kuralı haline gelen CMR Konvansiyonu’nun öncelikli olarak uygulanması gerekir. Dairemizin bozma kararında da bu husus kabul edilmiş, mahkemenin CMR hükümlerine göre yeniden inceleme yapması gerektiği hususu açıklanmıştır. Ancak, bozma kararının 3. sayfasında aynen “Sürücü dışında ve bu davalı dışında kalan davalılar (... Ltd. Şti.. ve ...

Ltd. Şti.) ortaklaşa taşımaya, doktirinde benimsenen tanımıyla müteakip taşımaya ilişkin anılan 34 ncü madde koşullarının oluşmuş olması kaydı ile aynı şekilde... Ltd.Şti. gibi davacıya karşı sorumlu tutulabileceklerdir.” denildikten sonra “ Şayet bu madde koşulları yok ise ulusal mevzuat hükümlerine göre 2918 sayılı KTK' nun 85 vd. maddeleri uyarınca işletenin sorumluluğuna tabi olacaklardır. KTK' nun 85 vd. maddeleri uyarınca işletenin sorumluluğuna tabi olacaklardır.

Aynı Kanun' un 86' ncı maddesinde, sürücünün kusuru olmasa da araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş ise işletenin sorumluluktan kurtulması mümkün değildir. Somut olayda, davalılardan ... Ltd. Şti. ile ... Ltd. Şti.'nin, bu olasılıkta işleten sıfatıyla sorumlu tutulmaları gerekmektedir.“ denilmiştir.

Oysa dava taşıma sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, yük taşımaları 2918 sayılı kanunun 87/son maddesi hükmü uyarınca zarar görenin beraberinde bulunan bagaj ve benzeri eşya dışında araçta taşınan eşyanın uğradığı zararlardan dolayı işletenin veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin sorumluluğu da genel hükümlere tabidir.

Bu itibarla Dairemizin bozma kararının 3. sayfasında yer alan “ Şayet bu madde koşulları yok ise ulusal mevzuat hükümlerine göre 2918 sayılı KTK' nun 85 vd. maddeleri uyarınca işletenin sorumluluğuna tabi olacaklardır. KTK' nun 85 vd. maddeleri uyarınca işletenin sorumluluğuna tabi olacaklardır. Aynı Kanun' un 86' ncı maddesinde, sürücünün kusuru olmasa da araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş ise işletenin sorumluluktan kurtulması mümkün değildir.

Somut olayda, davalılardan ... Ltd. Şti. ile ... Ltd. Şti.'nin, bu olasılıkta işleten sıfatıyla sorumlu tutulmaları gerekmektedir.“ kısmı ile yine 3. sayfanın son paragrafında yer alan “2918 sayılı KTK’nun 85’nci ve 86’ncı madde hükümleri uyarınca sonuçta sorumlu tutulması“ şeklindeki gerekçenin ortadan kaldırılması ve yukarıda açıklanan değişik gerekçe ile kararın bozulması gerekmiştir.