Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2009/14067 K.2011/15852

Taraflar arasında görülen davada Kocaeli 1.Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 02.07.2009 tarih ve 2007/56 - 2009/280 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak davalı vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 22.11.2011 gününde davacı avukatı .... ile davalı avukatı .... gelip, temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları Ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili , davacının sahibi ve maliki olduğu 4.879,744 M/Ton kömür emtiasının dökme halde 04.01.2007 tarihli konişmento tahtında Gürcistan Bayraklı Victorıa 2 adlı gemi ile Ukrayna nın Kerch Limanı'ndan Nuh Çimento Hereke Limanı'na taşındığını, geminin 12.01.2007 tarihinde Nuh Çimento iskelesine geldiğini ve 13.01.2007 tarihinde malın tahliyesinin tamamladığını, tahliye sonucunda yapılan Gümrük tartılarında gümrük muayene tutanağına göre 134.844, KG yükün eksik tahliye ve teslim edildiğini, gemi üzerinde yapılan draft survey ölçümlemelerine göre 4741,056 M/Ton yük tahliye edildiğini,

geminin eksik yük tahliye ettiği hususundaki protestoların ilgili yerlere gönderildiğini, gemi acentasına ve kiracısına durumun bildirildiğini, dökme yükün faturasına göre birim fiyatının ton başına 140 USD olduğunu, eksik teslim edilen 138.844 KG dökme yükün bedelinin ise 18.878,00 USD'na baliğ olduğunu eksik teslim nedeni ile TTK'nun 1235/7. maddesi hükümlerine göre navlun sözleşmesinin gereği gibi ifa edilmediğinden gemi alacaklısı haklarının bulunduğunu, bu alacağın teminat altına alınması sebebi ile 2007/45 D.İş sayılı dosya tahtında yapılan ihtiyati tedbir başvurusunun 19.01.2007 tarihinde kabul edildiğini ileri sürerek,

18.878,00 USD tutarındaki alacaklarını teminen Victorıa 2 gemisi üzerinde kanuni rehin ve hapis haklarının tanınmasını ve bu alacağa dava tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, mahkemenin uyuşmazlığın çözümünde yetkili ve görevli olmadığını, taraflar arasındaki konişmento ve atıf yaptığı taşıma sözleşmesi tahtında uyuşmazlığın Londra da Hakem heyetinde görülmesi ve çözümlenmesi gerektiğini, dava açılan mahkemenin bu davada uluslararası yetkisinin bulunmadığını, HUMK'nun 9. maddesi gözönünde tutularak davalı aleyhine açılacak davada davalının Malta'da mukim olduğundan yetkisizlik kararı verilmesi gerektiğini, uyuşmazlığın çözümünde uygulanması gereken hukukun Türk Hukuku olmadığını, emtianın sigortalı olup olmadığının meçhul olduğunu,

yük sigortalı ise hasar bedelinin tazmin edilmiş olacağını,davacının veya yük sigortacısının arasında yapılmış yazışmaların ibraz edilmesi gerektiğini, uyuşmazlığın çözümünde uygulanması gereken İngiliz Hukukuna göre mevcut konişmentolar tahtında donatanın sorumluluğundan söz etmenin mümkün olmadığını, konişmentonun üzerinde emtia miktarının, durumunun kalitesinin ve sair hususların bulunmadığına dair şerh olduğunu, davacının eksik yük teslim edildiği gerekçesi ile bu şerhe binaen tazminat talep etmesinin mümkün olmadığını,

bu tip tonajlı gemilerle gerçekleştirilen dökme yük taşımalarında yükleme ve tahliye işlemleri sırasında yükün tartısı draft sörvey denilen metod ile gerçekleştirildiğini, bu ölçümde geminin baş tarafında, kıçında ve vasatında çektiği suya göre yük miktarının tespit edildiğini, kantar vasıtası ile de yükün tartısının alınmasının mümkün olmadığını, davacının dava dilekçesinde iddia ettiği kadar zarara uğradığını ispatlayama- dığını, yükte herhangi bir hasar meydana gelmediğini, donatanın kusurlu olmadığını, bir an için yükün eksik teslim edildiği düşünülse dahi bu durumda da tazminat talep edilmesinin mümkün bulunmadığını,

zira dökme olarak taşınan mallarda fire oranının yükün kendi tabii cins ve mahiyetinden ileri gelen bir zarar olarak kabul edildiğini, bu tip dökme yükler için saptanan en düşük fire oranına göre iddia edilen eksikliğin bu oranın altında kalması halinde tazminat sorumluluğundan söz edilemeyeceğini, genel analizlere göre yıkanmış kömürün taşıma sırasında kızışmadan kaynaklı eksilme ve kayba uğrayacağının mutad olduğunu, TTK'nun 1065 ve 1066. maddesi hükümleri uyarınca muayene ve ihbar yapılmadığını, malların taşınmasında gereken özenin gösterildiğini,

konişmento fotokopisinde değerlerinin gösterilmediğini TTK'nun 1114. maddesi uyarınca sorumluluklarının parça başına olduğunu belirterek davanın tahkim, yetki, aktif husumet yönünden ve esastan reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, dosyadaki kanıtlar ve bilirkişi raporlarına göre, davalı tarafından davacıya ait dökme kömür yükünün 04.01.2007 tarihli konişmento tahtında Victorıa 2 isimli gemi ile Ukraynanın Kerch Limanı'ndan Nuh Çimento Hereke Limanı'na taşındığı,4.879,744 M/Ton olarak yüklenen dökme kömürün Nuh Çimento İskelesinde 13.01.2007 tarihinde tahliyesinin tamamlandığı, draft survey yöntemi ile yapılan ölçümlemeye nazaran 138,688 M/Ton Gümrük muayene tutanağına göre de 138,844 M/Ton eksik tahliye edildiği, Gümrük tarafından yapılan kantar tartımları sonucunda elde edilen verilerin daha doğru ve sağlıklı olduğu,

İstanbul Deniz Ticaret Odası tarafından yapılan dökme yük taşımalarındaki fire oranının % 3 şeklindeki genellemesinin bu taşıma için doğru bir oranı yansıtmadığı, yurt içi ve yurt dışı kaynaklardan yapılan araştırmalara nazaran kömürün % 1 ile % 5 arasında fire verebileceğinin ön görüldüğü söz konusu taşıma parkurunun kısa

süreli taşıma olması dikkate alındığında en alt sınır olan % 1 oranında fire verebileceğini kabul etmenin en doğru yol olacağı, buna göre de 48,797 ton eksiklikten dolayı taşımayı gerçekleştiren geminin sorumlu tutulmaması gerektiği, bu düşüldüğünde davacının davalı gemi ilgililerini sorumlu tutabileceği miktarın 86,047 ton dolayısı ile 12.046,58 USD olacağı,

bu alacağın aynı zamanda TTK'nun 1235. maddesine nazaran gemi alacağı hakkı verdiği ve gemi üzerinde rehin hakkı tesisinin de uygun olduğu anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne davacının davalıda bulunan 12.046,58 USD miktarı üzerinden alacağını teminen davaya konu Gürcistan Bayraklı Vıctoria 2 adlı gemi üzerinde kanuni rehin hakkınının tesisine,

12.046,58 USD miktarındaki alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek kamu bankalarının bu para cinsinden açılmış mevduata uyguladığı en yüksek mevduat faizi ile birlikte en yüksek ticari faiz oranı aşılmamak kaydı ile ödeme tarihindeki Türk Parası karşılığının davalıdan alınıp davacıya verilmesine,davacının fazlaya ilişkin isteğinin reddine karar verilmiştir.

Karar, davalı vekilince temyiz edilmiştir. Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir.