Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2009/14514 K.2011/7104

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 4.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 11.03.2009 tarih ve 2006/190-2009/55 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, Fotomaç Gazetesinin 03/12/2003 tarihli sayısında “Tarih Yazarı Aslanlar” başlıklı posterin izinsiz olarak yayınlandığını, müvekkilinin Galatasaray futbol takımı posterleri üzerinde hak sahibi olduğunu, yönetim kurulu kararı ile 50.000 USD telif hakları bulunduğunu ileri sürerek, 50.000 USD’nın aynen ya da TL karşılığının dava tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, dava konusu fotoğrafın FSEK anlamında eser niteliğinde bulunmadığını, maç öncesinde çekildiğini, davacının eser sahibi sıfatı taşımadığını, ...'e husumet yöneltilemeyeceğini, telif hakkı ihlalinin söz konusu olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna dayanılarak, dava konusu posterdeki fotoğraf FSEK anlamında eser niteliğinde değil ise de FSEK 86. maddesi gereğince haksız rekabet ile korunması gereken türden bir fotoğraf olup haber fotoğrafı şeklinde değil “Tarih Yazarı Aslanlar” başlığıyla poster şeklinde yayınlanmasından dolayı davacının hak sahibi olduğu ve bedel talebine yetkili olduğu, 24.03.2000 tarihli örnek sözleşmede davacı kulübün posterleri için 50.000 USD bedel kararlaştırıldığı, bu bedel karşılığında Doğan Yayın Holding bünyesindeki 6 gazetede yayın yetkisi verildiği,

poster yayını için emsal bedelin 50.000 USD’nın altıya bölünmesiyle 8.333 TL ödenmesi gerekliyse de diğer yayın kuruluşlarının poster yayınlarının davacı satışlarını azalttığı hususu da dikkate alınarak, BK’nun 42. ve 43. maddesi gereğince 15.000 USD bedel üzerinden hesaplama yapılması kanaatine varıldığı, dava konusu gazetenin mevkute beyannamesinde gazete sahibinin yayıncı temsilcisinin ... olduğu,

davada husumetin tüzel kişi temsilcisi olan gerçek kişi ...’e yöneltildiğinden husumet itirazının yerinde görülmediği gerekçesiyle takdiren 15.000 USD alacağın dava tarihindeki TL karşılığının reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir. Dava konusu fotoğrafın eser niteliğinde olmadığına ve davalı şirkete ait gazetenin çalışanları tarafından çekildiğine dair davalı savunmasının aksinin kanıtlanamamıştır. Dava konusu fotoğraf davacı tarafça tespit edilip çoğaltılmadığına göre, uyuşmazlıkta 5846 Sayılı FSEK’nun haksız rekabeti düzenleyen 84. maddesinin uygulama yeri olmadığı gibi, maddi tazminata talepli olarak açılan işbu davada aynı kanunun 86. maddesinin de tartışma yeri de bulunmamaktadır.

Mahkemece davalıya ait gazetenin spor sayfasında Galatasaray profesyonel futbol takımı fotoğrafının sözleşme yapılmaksızın ve bedel ödenmeksizin yayınlanmış olması nedeniyle davacının tazminata hak kazanacağı gerekçesiyle dava kısmen kabul edilmiştir. Bu durumda, uyuşmazlıkta TTK’nun 56 vd. maddeleri uyarınca haksız rekabet koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediğinin değerlendirilmesi gerekir.

TTK’nun 56. maddesi uyarınca, haksız rekabet aldatıcı hareket veya hüsnüniyet kaidelerine aykırı sair suretlerle iktisadi rekabetin her türlü suiistimalidir. Aynı Kanunun 57/5. maddesine göre de, başkasının iş mahsulleri, faaliyeti veya ticari işletmesiyle iltibaslar meydana getirmek hüsnüniyet kaidelerine aykırı hareketlerdendir.

Günümüzde, spor kulüpleri büyük rakamlara ulaşan giderlerini karşılamak için teşebbüslerle sözleşme yaparak, taraftarlar nezdinde tanıttıkları ve sevilen isim, sembol, logo vb. tanıtıcı işaretlerinin ya da spor kulübü tarafından tespit edilen resim ve posterlerinin teşebbüslerin mal ve hizmetleri üzerinde kullanılmasına izin vermektedirler.

Bu tür mal ve hizmetlerin spor kulüplerinden izin alınmaksızın bazı teşebbüslerce ticari amaçla kullanılması halinde spor kulüplerinin uzun yıllara dayanan ve büyük masraflar gerektiren emek ve birikimleri sonucu taraftarlar nezdinde oluşturdukları sevgi ve sadakat bağından bir başkasının ekonomik olarak haksız yararlanması sonucuna yol açacağından, her olayın özelliklerine göre, koşulların mevcudiyeti halinde haksız rekabet oluşturması mümkündür.

Somut uyuşmazlıkta, davalı gazetenin spor sayfasında “Tarih Yazarı Aslanlar” başlığı altında ve tam sayfa olarak Galatasaray Profesyonel Futbol Kulübü’nün oyuncularının fotoğrafı yayınlanmıştır.

Söz konusu fotoğrafın bir futbol karşılaşması öncesi yapılan seremonide davalı gazete çalışanları tarafından çekildiği anlaşıldığına göre, bu fotoğrafın futbol karşılaşmasının yapıldığı stadyuma girme hakkı bulunan basın mensubunca haber amaçlı olarak çekildiği ve davacının da bu çekime izin verdiğinin kabulü gerekir.

Böyle bir durumda, davacının söz konusu fotoğrafın yayınlanması için de ayrıca kendileriyle sözleşme yapılması gerektiğine dair iddiasının dinlenilmesi olanağı bulunmamaktadır.

Ayrıca, davacının izni ile davalı tarafça çekilen fotoğrafın Galatasaray Futbol Kulübü’nün UEFA liginde aldığı galibiyet nedeniyle Fotomaç Gazetesi’nin 03.12.2003 tarihli nüshasının ilk sayfasında birinci haber olarak verilmesi ve spor sayfasında da geniş olarak yer alması nedeniyle, davalı eyleminin bir bütün halinde değerlendirilmesinde güncel nitelikteki haber ve yazılarla birlikte söz konusu fotoğrafın da tam sayfa poster olarak yayınlanmasında toplumsal ilginin varlığı ve kamu yararının bulunduğu da açıktır.

Bu durumda, davalının eyleminde TTK hükümleri açısından bir haksız rekabetten söz edilemeyecektir. O halde; davanın reddine karar verilmesi gerekirken mahkeme kararında yazılı gerekçelerle davanın kabulü doğru görülmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.