Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2009/1579 K.2010/12978

Taraflar arasında görülen davada Sakarya 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 22/05/2008 tarih ve 2005/179-2008/173 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak davalı vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 14.12.2010 gününde taraf vekillerine duruşma gününü bildirir tebligat yapılmasına rağmen duruşmaya gelmediklerinden, temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, taraflar arasındaki 11.07.2003 tarihli bayilik sözleşmesinin 29.04.2005 tarihli ihtarname ile davalı tarafından haksız bir şekilde ve tek taraflı olarak feshedildiğini, sözleşmeye aykırı olarak davalı şirket ortaklarının eşi-annesi olan ...'ın aynı adreste "... Ticaret " adı altında likitgaz-milangaz bayisi olarak faaliyete başladığını, davalı şirketin ortaklarının ..., ... ve ... olup, davalı şirket ortaklarının eşi-annesi olan ...'ın aynı adreste "...

Ticaret " adı altında likitgaz-milangaz bayii olarak faaliyete başladığını, bu durumun taraflar arasındaki 11 Temmuz 2003 tarihli bayilik sözleşmesindeki 7/A maddesindeki hükmün açık ihlali anlamına geldiğini ileri sürerek,

taraflar arasındaki bayilik sözleşmesinin 21.maddesi gereğince 50.000,00 Amerikan Doları cezai şart ile sözleşmenin 25.maddesi gereğince davalı şirketin fesih tarihinden önceki 1 yıl içerisinde Aygaz A.Ş.'den satın almış olduğu LPG'den Aygaz şirketinin sağladığı kâr esas alınarak fesih tarihi olan 29.04.2005 tarihiyle sözleşme süresinin bitim tarihi olan 11.07.2008 tarihleri arasında uğradığı kâr mahrumiyetine karşılık fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 50.000,00 YTL kâr mahrumiyetinin ve 10.000,00 YTL manevi tazminatın 29.04.2005 tarihinden itibaren ticari reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline,

sözleşme gereğince fesih halinde Aygaz A.Ş'ne devri gereken müşteri kayıtlarının müvekkiline teslimine ve işyerinde kullanılan 264 279 9990-91-92 ve 264 282 2700-01-02-03-04 numaralı telefonların müvekkiline veya göstereceği 3.bir kişiye devrine, bu telefonların milangaz-likitgaz bayii Semra Kobaş tarafından kullanılmasının önlenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacının tip sözleşmelerde yer alan lehe hükümleri ve ekonomik gücünü kullanarak, ortada hiçbir haklı neden olmaksızın sözleşme şartlarından tek taraflı olarak müvekkili aleyhine düzenlemeler yaptığını, LPG alım vadelerinde tek taraflı olarak süre indirimine gittiğini, bayilik sözleşmesinin müvekkili için çekilmez hale geldiğini, müvekkilinin bayilik sözleşmesini Sakarya 3.Noterliğinin 29.04.2005 tarih ve 7170 yevmiye sayılı ihtarnamesiyle haklı nedenle feshettiğini,

bu şekilde münfesih olan sözleşmenin davacı şirket tarafından Sakarya 4.Noterliğinin 02.05.2004 tarih 8257 yevmiye sayılı ihtarnamesiyle haksız olarak feshedildiğini, müvekkilinin başka bir LPG firmasının bayiliğini almadığını, müvekkilinin E-5 karayolu üzerindeki deposunda tespit edilen tüplerin müvekkilinin kiracısı ...'a ait olduğunu, bayilik sözleşmesinde cezai şart kararlaştırılmadığını, istenen cezai şartın son derece fahiş olup müvekkilinin ticari yönden mahvına sebep olacağını, davacı tarafın kâr mahrumiyeti ve manevi tazminat taleplerinin haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, taraflar arasındaki bayilik sözleşmesinin 11 Temmuz 2003 tarihli ve 5 yıl süreli olduğu, davalı şirketin bayilik faaliyetini Sakarya Caddesi no: 182 adresinde yürüttüğü, sözleşmenin devamı sırasında aynı adreste davalı şirketin ortaklarından ....'ın eşi, ... ve ...'ın anneleri olan ...ın likitgaz ve milangaz firmalarının tüplerini satmaya başladığı, davalı şirketin Sakarya 3.noterliğinin 29.04.2005 tarih ve 7170 yevmiye numaralı ihtarnamesiyle bayilik sözleşmesini tek taraflı olarak feshettiğini davacı şirkete bildirdiği,

davacı şirketin ise davalı tarafından feshedilmiş olan sözleşmeyi feshettiğini Sakarya 4.Noterliğinin 02.05.2005 tarih ve 08257 yevmiye numaralı ihtarnamesiyle davalı şirkete bildirdiği, sözleşmeyi ilk olarak fesheden davalı şirketin haklı bir fesih gerekçesi gösteremediğinden davalının taraflar arasındaki sözleşmeyi feshetmesinin haksız olduğu, bayilik sözleşmesinin 25.maddesi gereğince davacıya kâr mahrumiyeti ödemek zorunda olduğu, 12.07.2006 tarihli bilirkişi raporunda tespit edilen 1.024.454,03 YTL kâr mahrumiyetinin cezai şart niteliğinde kabul edilip BK'nun 161/3.maddesi gereğince indirim yapılması gerektiği düşünülebilir ise de;

hakimin BK'nun 161/3.maddesi gereğince yapacağı indirimin hesaplanan kâr mahrumiyetinin 2/3'ünü aşamayacağından, BK'nun 161/3.maddesi gereğince indirim yapılıp yapılmayacağı sorunu ek davada tartışabileceği, bu nedenle davacı vekilinin kâr mahrumiyeti isteminin taleple bağlı kalınarak kabul edildiği, sözleşmeyi fesheden tarafın cezai şart talep edemeyeceği, dava konusu olayda davacı şirketin de sözleşmeyi feshettiği, ancak taraflar arasındaki sözleşmenin daha önce davalı tarafından haksız olarak feshedilmiş olduğundan davalı şirketin sözleşmenin 21.maddesi gereğince 50.000,00 USD cezai şart ödemek zorunda olduğu,

davalı şirketin ortaklarının davacı şirketin bayiliğini yaptıkları işyerini eş ve annelerine muvazaalı bir şekilde devrederek aynı adreste başka bir firmanın bayiliğini yaptırdıkları, davalı şirket ortaklarının bu eyleminin haksız rekabet oluşturduğu ve davacı şirketin ticari itibarını zedelediği, davacı şirket lehine BK'nun 49.maddesi gereğince manevi tazminat isteme koşullarının gerçekleştiği, davacı vekilinin müvekkili şirkete veya göstereceği üçüncü bir kişiye devredilmesini istediği telefonların dava tarihinde dava dışı Semra Kobaş'a ait olduğunun anlaşıldığı sonucuna varılarak,

50.000,00 USD cezai şartın 29.04.2005 tarihinden itibaren USD cinsinden borçlara uygulanan ticari faizi ile birlikte fiili ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden, 50.000,00 YTL kâr mahrumiyetinin 29.04.2005 tarihinden itibaren reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, davacının fazlaya ilişkin kâr mahrumiyeti talebinin saklı tutulmasına, 10.000,00 YTL manevi tazminatın 29.04.2005 tarihinden itibaren reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, sair taleplerin reddine karar verilmiştir.

Karar, davalı vekilince temyiz edilmiştir. 1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve işbu dava kısmi dava olup, kâr kaybına ilişkin kesin miktarın ileride açılacak davada belirlenecek olmasının tabii bulunmasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bent dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Dava, taraflar arasındaki bayilik sözleşmesine aykırı davranıldığı iddiasıyla maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Davacı vekili 15.09.2005 havale tarihli dilekçesinde manevi tazminat istemini “davalı şirketin muvazaalı bir şekilde işyerini eş-annelerine devrettiği, Aygaz A.Ş. bayii olarak faaliyet gösterildiği sırada Aygaz bayii telefonu olarak kullanılan ve maruf hale getirilen telefonların da devredildiği” maddi olgusuna dayandırmıştır.

Davalı bayi tarafından 11.07.2003 tarihli sözleşmenin 11/f maddesi gereğince talebi halinde davacı şirkete devretmesi gereken telefon numaralarının dava dışı 3.kişiye devredildiği taraflar arasında tartışmasızdır. Davalı şirketin bu eylemi “akde aykırılık” olup, BK’nun 49.maddesinde yazılı manevi tazminatın koşulları bulunmamaktadır.

Mahkemece manevi tazminat isteminin reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçeyle kabulü doğru görülmemiş, kararın bu nedenle davalı yararına bozulması gerekmiştir.