Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2009/293 K.2010/6012

Taraflar arasında görülen davada Sivas 2.Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 27.03.2008 tarih ve 2007/85 - 2008/57 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı, züccaciye dükkanına mal satın almak için tanıdığı dava dışı ...'tan aldığı hatır çekini dava dışı ...'le birlikte otururlarken dükkana gelen müşteri ile ilgilendiği sırada ...'in masadan aldığını, çeki ciro ederek dava dışı ...isimli kişiye, onun da davalı ...'a teslim ettiğini, açılan çek iptali davasında davalının çekin kendisinde olduğunu bildirdiğini öne sürerek, 9.200,00 TL bedelli çekin istirdadına karar verilmesi istenmiştir.

Davalı vekili, davaya konu çekin zeytin alışverişi nedeniyle davacıdan alındığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, davacının hatır için arkadaşı dava dışı ...'tan aldığı çekin davalı ve dava dışı arkadaşları ile otururlarken kaybolduğu, davalının zeytin alışverişi nedeniyle çekin hamili olduğunu ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın kabulü ile 9.200,00 TL'nın davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava, çekin rıza hilafına elden çıktığı iddiasına dayalı istirdat istemine ilişkindir.

TTK’nun 704. maddesi hükmü uyarınca çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa-ister hamile yazılı bir çek bahis mevzuu olsun, ister ciro suretiyle nakledilebilen bir çek bahis mevzuu olup da hamil hakkını 702. maddeye göre ispat etsin-çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetli iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür. İspat yükü, çekin rızası hilafına elinden çıktığını ileri süren hamile aittir. Bu iddianın samimi ve ciddi kanıtlarla ispat edilmesi gerekmektedir.

Somut olayda uyuşmazlığa konu çekin hamiline yazılı olduğu hususu çekişmesizdir. Davacı, müvekkilinin bu çeki mal satın almak amacıyla tanıdığı ... isimli kişiden hatıra binaen aldığını, dükkanında dava dışı ... ile birlikte oturdukları sırada gelen müşteri ile ilgilendiği anda ...'in masadan aldığını, yani rızası hilafına elinden çıktığını ve davalı eline geçtiğini ileri sürmüştür. Davalı vekili ise, bu çekin davacıya satılan zeytinin bedeli olarak alındığını, davacı ile dava dışı ...'in birbirlerini tanıdıklarını, müvekkili ile de tanıştıklarını savunarak davanın reddini istemiştir. Hamiline yazılı bu çekte davacının cirosu yoktur. Esasen, çek hamiline yazılı olduğundan cironun bulunması da zorunlu değildir.

Bu durum karşısında, davacı tarafın, çekin rızası hilafına elinden çıktığını, davalının iktisapta kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğunu ispatlaması yönünde inceleme yapılması gerekirken, ispat külfeti ters çevrilmek suretiyle zeytin satımı nedeniyle çekin teslim alındığı savunmasının ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır.