Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2009/3278 K.2010/9305

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 1.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nce verilen 07.10.2008 tarih ve 2002/103-2008/217 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalılar vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili,müvekkilinin’Tophane’den Nusretiye Camii’isimli yağlı boya eserin sahibi olduğunu,tabloyu dava dışı Selvin Gafuroğlu’na hediye ettiğini,davalı ...’ın genel koordinatör,davalı ...’nun müzayede yöneticisi olduğunu,eserin müzayede yoluyla satışının önlenmesi için 15.02.2001 tarihinde davalılara ihtarname çektiğini, buna rağmen satışa sunulduğunu,umuma arz yetkisinin manevi haklardan olduğunu,kimseye devredilmediğini ileri sürerek,10.000 YTL manevi tazminatın davalılardan müteselsilen tahsilini, FSEK 45/1 ve 70/3 maddeleri gereğince sanatçıya ödenmesi gereken münasip payın tespitini,davacıya ödenmesini,ihbar tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasını talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili,tablonun ... isimli kişiden satışa sunulmak üzere alındığını,satış bedelinin bu kişiye ödendiğini,tazminattan sorumlu olmadıklarını savunarak,davanın reddini istemiştir.

Mahkemece,iddia,savunma ve dosya kapsamına göre,davacının eseri hibe etmekle mali haklardan vazgeçtiği,manevi hakların devredilemeyeceği,umuma arzın da manevi haklardan olduğu,eser sahibinin rızasının gerektiği,yapılan ihtara rağmen tablonun satıldığı FSEK 14 ve 70 maddeleri gereğince manevi haklarının zedelendiği gerekçesiyle,davalı şirket yönünden,4.000 YTL manevi tazminatın 19.02.2001 tarihinden itibaren yasal faiziyle davalı şirketten tahsiline,sair taleplerin ve diğer davalılar yönünden davanın husumetten reddine karar verilmiştir.

Kararı,davalılar vekili temyiz etmiştir.

1-Kararı temyiz eden davalılar ... ve ... aleyhine açılan davanın husumetten reddine karar verildiğinden adı geçen davalıların temyizde hukuki yararları bulunmaması nedeniyle temyiz istemlerinin reddi gerekmiştir.

2-Davacı,eserin rızası dışında umuma arz edildiğini ileri sürerek,tazminat isteminde bulunmuş olup,mahkemece,umuma arz yetkisinin manevi haklardan olduğu,ilk kez kamuya sunma hakkının zaman aşımına tabi olmaksızın eser sahibe ait olduğu gerekçesiyle,manevi tazminat talebinin kabulüne karar verilmiştir.

FSEK 14.maddesinde "Bir eserin umuma arzedilip edilmemesini, yayımlanma zamanını ve tarzını munhasıran eser sahibi tayin eder”denilmiştir.

Davacı tarafından meydana getirilen yağlı boya tablo güzel sanat eserinin bizzat davacı tarafından dava dışı resim galerisi işletmecisi ...' na hediye edilmek suretiyle fiziki mülkiyetinin devri aynı zamanda sahibinin rızasıyla eserin umuma arzıdır. Sahibinin rızasıyla umuma arz edilen eser alenileşmiş sayılır ve 5846 Sayılı FSEK 14/III.fıkrasında yazılı haller dışında umuma arzın geri alınması mümkün değildir. Eseri teslim alan kişi bu eseri sergileyebilir, evine aşabileceği gibi bir galeri veya müzayede de satış için teşhir edebilir (Tekinalp Ü.,Fikri Mülkiyet Hukuku, S.154,155).

Dava konusu eserin de davacı tarafından bağışlandığı kişi tarafından dava dışı ...' a satıldığı ve onun tarafından müzayede yoluyla satışa sunulmak üzere davalılara teslim edildiği savunulmuştur.

Az önce de açıklandığı üzere bağış (satım veya trampa) suretiyle bir tablonun fiziki mülkiyetinin başkasına devri; sahibinin rızasıyla eserin umuma arzı niteliğinde olduğundan (Dairemizin 29.01.2007 gün ve 14025/942 sayılı kararı) devralanlar tarafından davalılara teslim edilerek davalı şirketçe işletilen müzayede salonunda satışı için teşhiri mümkündür.

Zira, 5846 Sayılı FSEK 40/II-III.fıkraları uyarınca, üzerine davacı tarafından açıkça men edici bir kayıt konulmadıkça güzel sanat eserleri malikleri veya bunların izniyle başkaları tarafından umumi mahallerde teşhir edilebilir ve açık ...rma ile satılacak eserler teşhir olunabilir.

Davacı tarafından eser üzerine men edici bir kayıt konulduğu veya eserin bu suretle umuma arzının 5846 Sayılı FSEK 14/III fıkrasına göre eser sahibinin şeref ve itibarını zedelediğide iddia ve ispat edilemediğine göre mahkemece davalı şirket eyleminin aynı yasanın 14 ve 70.maddeleri uyarınca manevi hak oluşturduğundan bahisle tazminata hükmedilmesi doğru görülmemiştir.