Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2009/3896 K.2010/10026

Taraflar arasında görülen davada Keskin Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 21.07.2008 tarih ve 2007/171-2008/160 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı ... A.Ş. vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekili, davalıların, işleten, trafik ve ihtiyari mali mesuliyet sigortacısı bulundukları araçların kaza yapması sonucu müvekkillerinin bir kısmının çocuğu bir kısmının ise, kardeşi olan ...’un vefat ettiğini, kazada ölen otobüs sürücüsünün 6/8, kamyon sürücüsünün ise, 2/8 oranında kusurlu olduklarını, müvekkillerinin maddi ve manevi zararlarının doğduğunu ileri sürerek, dilekçede açılanan şekilde toplam 30.000.00 YTL manevi ve 15.000.00 YTL maddi tazminatın tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... A.Ş vekili, manevi tazminat isteminin teminat dışı olduğunu, ihtiyari mali mesuliyet sigortacısı olarak sorumluğunun sıralı bulunduğunu açıklayarak, davanın reddini savunmuştur.

Davalılar Koç Allianz Sigorta A.Ş ile Ankara Anonim Sigorta A.Ş vekilleri, davanın reddini istemiştir.

Diğer davalılar, davaya yanıt vermemiştir.

Mahkemece, iddia, savunmalar, toplanan kanıtlar ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davalılar ... ve ... adlarına kayıtlı, işleteni ... Tur. A.Ş olan otobüs ile diğer davalıların sorumlu olduğu kamyonun kazaya karıştığı, otobüste bulunan, bir kısım davacıların çocuğu, diğerlerinin kardeşi ...’un vefat ettiği, kazada ölen otobüs sürücüsünün 6/8, kamyon sürücüsünün 2/8 oranında kusurlu olduğu, davacı anne ve babanın destek zararının doğduğu,

tüm davacıların manen zarara uğradıkları, sigorta şirketlerinin limitle sorumlu bulunduğu gerekçesiyle davacı ... için 2985.63 YTL ve davacı ... için 8.751.69 YTL maddi tazminatın tüm davalılardan, davacı ... ve ... için ayrı ayrı 10.000.00 YTL, diğer davacılar için ayrı ayrı 5.000.00 YTL manevi tazminatın sigorta şirketleri dışındaki davalılardan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalı ... A.Ş vekili temyiz etmiştir.

1-Dava, destekten yoksun kalma ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir. Davacı ... ile ...’ın çocuğu, diğer davacıların kardeşi olan ...’un yolculuk yaptığı otobüsle bir kısım davalıların sorumlu olduğu kamyonun karıştığı kaza sonucu öldüğü, davalı ... A.Ş’nin bu otobüsün ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı olduğu, davacı anne ve babanın destek zararının doğduğu hususları uyuşmazlık konusu değildir. Mahkemece, tespit edilen destek zararından yazılı şekilde yolcu olarak bulunulan otobüsün ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı da sorumlu tutulmuştur.

Zorunlu mali mesuliyet(trafik) sigortası, motorlu bir aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitlerle sigortalamaktadır. Başka bir anlatımla, bu sigortayla işletenin KTK.nun 85/1 nci maddesinde hükme bağlanan sorumluluğu sigorta örtüsüne alınmaktadır. İhtiyari mali mesuliyet sigortası ise, işletenin anılan sorumluluğunun trafik sigortası hadlerinin üzerinde kalan kısmının poliçede yazılı hadlere kadar teminat altına alan sigorta türüdür. Zarar trafik sigortası kapsamında kalmakta ise, ihtiyari mali mesuliyet sigortacısının sorumluluğu söz konusu olmayacaktır.

Zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigorta poliçesi ise, poliçede belirtilen motorlu taşıtta seyahat eden yolcuların, duraklamalar da dahil olmak üzere, kalkış noktasından varış noktasına kadar geçecek süre içinde meydana gelebilecek bir kaza sonucu bedeni zarara uğraması halinde, sigortalının 10.07.2003 tarih ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma Yasasından doğan sorumluluğunu poliçede yazılı limitlere kadar sigorta örtüsüne almaktadır.

4925 sayılı Yasa’ nın 18 nci maddesi uyarınca taşımacılar, yolcuya gelebilecek bedeni zararlar için bu Yasa’nın 17 nci maddesinde düzenlenen sorumluluklarını sigorta ettirmek zorundadırlar. Anılan Yasa’ nın 19/son ve Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.8 nci maddeleri hükümlerine göre meydana gelen zarar öncelikle taşımacının sorumluluk sigortasından karşılanır.

Ancak, bu sigortanın hiç yapılmamış olması, yapılmış fakat geçersiz hale gelmiş olması, süresinin bitmiş olması veya meydana gelen zararın bu sigorta teminatlarının üzerinde bulunması halinde teminatların üzerinde kalan kısım için; sırasıyla zorunlu mali sorumluluk sigortasına ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortasına başvurulur.

Bahse konu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu yolcuların uğradığı bedeni zararlar bakımından taşımayı yapan aracın zorunlu karayolu taşımacılık sigortacısı, trafik sigortacısı ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk öngörmemiş, sıralı bir sorumluluk düzenlemiştir.

Başka bir anlatımla, yolcunun uğradığı bedeni zararlar, taşımayı yapan aracın zorunlu karayolu taşımacılık sigortası kapsamında ise, bu aracın trafik veya ihtiyari mali mesuliyet sigortacısının sorumluluğu doğmayacaktır. Ancak,limit aşımında sırasıyla zorunlu ve ihtiyari mali mesuliyet sigortacılarının sorumluluğu söz konusu olacaktır.

Somut olayda davacı anne ve baba için belirlenen destekten yoksun kalma tazminatının toplamının, her ne kadar otobüsün zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigorta poliçesinin olup olmadığı araştırılmamış ise de, trafik sigorta poliçesi kapsamında verilen teminat limiti dahilinde kaldığı, bu limiti aşmadığı, ihtiyari mali sorumluluk sigortacısının sorumluluğunun başlamadığı dikkate alınarak, davalı ... A.Ş hakkındaki davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.