Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2009/5894 K.2011/5001

Taraflar arasında görülen davada Kadıköy 3.Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 24.06.2008 tarih ve 2006/247 - 2008/404 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak taraf vekilleri tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 26.04.2011 gününde davacı avukatı ..... gelip, davalı avukatı tebligata rağmen gelmediğinden, temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan davacı avukatı dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili nezdinde taşıma rizikolarına karşı sigorta örtüsüne alınan dokuz parça döner çimento fırını emtiasının Türkiye’den Türkmenistan’a davalılarca taşındığını, iki numaralı parçayı taşıyan aracın kaza yapması sonucu çimento üretim fırını iki numaralı parçasının ön kısmının deforme olduğunu, sigorta tazminatının ödendiğini, rucuan tahsili için başlatılan icra takibinin itirazla durduğunu ileri sürerek, itirazın iptaline ve takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı F.H Bertling Ltd.'e izafeten Bertling Ulus.Nak.Ltd.Şti. (Yeni unvanı Anatolia Loj.Ltd.Şti.) vekili, davacının halefiyet hakkını kanıtlaması gerektiğini, aktif husumet ehliyetinin olmadığını, selefinin taşınan eşyayı FOB Bursa ve mal mukabili sattığını, dava hakkı bulunmadığını, müvekkilinin taşımayla ilgisinin olmadığını, dava hakkının düştüğünü, usulüne uygun tespit bulunmadığını, tazminatın fahiş olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

Diğer davalı vekili, davacının aktif ehliyetinin olmadığını, CİF satış bulunduğunu, tazminatın fahiş olduğunu, kaldı ki müvekkilinin temerrüde düşürülmediğini açıklayarak, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunmalar, toplanan kanıtlar ve kısmen benimsenen bilirkişi raporuna göre, davacı tarafından taşıma rizikolarına karşı sigortalanan emtianın dava dışı F.H Bertling Ltd.Şti. tarafından üst taşıyan, diğer davalı tarafından fiili taşıyan sıfatıyla Türkiye’den Türkmenistan’a taşındığı, Bertling Loj.Nak.Ltd.Şti’nin üst taşıyanın acentesi olduğu, sigorta ettirenin satıcı bulunduğu, satışın CİF satış niteliğinde olduğu, ancak mal mukabili olduğundan satıcının bedeli alabilmesi için malın tesliminin gerektiği, bedeli alabilmesi için sigorta ettirmede hukuki yararının bulunduğu,

esasen alıcının hasardan doğan alacaklarını satıcı sigorta ettirene temlik ettiği, davacının aktif dava ehliyetinin olduğu, meydana gelen kazada emtianın bir kısmının hasarlandığı, sürücünün köprüyü geçerken yüksekliği hesaplamadığı , emtiayla çarpması sonucu köprünün üzerine çöktüğü, kusurlu olduğu, sovtaj bedeli düşülerek zararın belirlendiği, davacının tazminatın ödenmesi için üst taşıyıcı davalıya yazılı olarak başvurduğu, diğer davalıya başvurusunun olmadığı,

faiz başlangıcı ve oranı bakımından CMR Konvansiyonu'nun 27. maddesi hükmünün dikkate alındığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davalıların icra takibine itirazlarının kısmen iptaline, 508.13 USD işlemiş faizden dolayı üst taşıyan sorumlu olmak üzere, 17.015.51 USD’nin takip tarihinden itibaren yıllık %5 oranında işleyecek faiziyle birlikte davalılardan tahsili yönünde takibin devamına karar verilmiştir.

Karar, taraf vekillerince temyiz edilmiştir. 1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, davalı üst taşıyan acentesinin unvan değişikliğinin gerekçeli kararda gösterilmemesinin maddi hataya dayandığının anlaşılmasına, bu yanlışlığın her zaman mahallinde düzeltilmesinin mümkün olmasına göre, davalılar vekilinin tüm, davacılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, emtia taşıma sigorta poliçesine dayalı, sigorta ettirene ödenen tazminatın rucuan tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı nezdinde taşıma rizikolarına karşı sigortalı demonte vaziyetteki çimento üretim fırını emtiasının davalılar tarafından Türkiye’den Türkmenistan’a taşındığı, iki numaralı parçayı taşıyan aracın Azerbaycan’dan geçişi sırasında köprüye çarpması sonucu parçanın hasar gördüğü, bu parçanın Türkiye’de tamir edilip yerine monte edildiği hususları dosya kapsamıyla sabittir.

Davacı vekili, müvekkilinin sigorta ettirene hasarlı parça bedeli yanında zararın giderilmesi kapsamında bu parçanın ana parçaya montesi nedeniyle hasarın onarım işi, projelendirme, işçilik, vinç, test, yönetim v.b giderler karşılığı 3.000 USD daha ödediğini belirterek bu kalem alacağının da tahsilini istemiştir.

Ancak, mahkemece, anılan giderlerin tazmini gerekli zarar kapsamında sayılıp sayılmayacağı değerlendirilmeden, bu talep hakkında olumlu ya da olumsuz bir karar verilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bu nedenlerle bozulması gerekmiştir.