Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2009/7104 K.2011/6263

Taraflar arasında görülen davada Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 10.02.2009 tarih ve 2008/456-2009/53 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak davacı vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 24.05.2011 gününde davacı avukatı ... ile davalılar S.S.Çakmaklı Gökşehir Konut Yapı Kooperatifi avukatı ... gelip, davetiye tebliğine rağmen diğer davalı Jetpa Sınai Ürünleri Üretim ve Pazarlama Ltd.Şti. avukatı duruşmaya gelmediğinden, temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatları dinlenildikten sonra,

duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, İstanbul-Çakmaklı Köyü, 1196 ada ve 1197 parsel sayılı taşınmazda yapılacak konutlar arasında bulunan C.12 Blok ve 502 numaralı konutun satışı hususunda müvekkilinin davalı şirketle sözleşme imzaladığını, kararlaştırılan ödemelerini yaptığını, edimlerini tamamen yerine getirdiğini, bu davalının inşaatı zamanında tamamlayamaması nedeniyle 1998 yılında 7-8 ay boyunca müvekkiline kira yardımı adı altında ödeme yaptığını, ödemelerin diğer davalının bünyesindeki inşaatın yapımında kullanıldığını, Bakanlık denetimi sonucu bu hususun tespit edildiğini,

şirkete ödeme yapanların tamamının davalı kooperatife ortak yapılmasının gerektiğinin bildirildiğini, esasen davalılar arasında davalı şirketle sözleşme imzalayanların sözleşmedeki konut tercihleri esas alınarak kooperatif ortaklıklarının tesis edilmesi yönünde sözleşme imzalandığını, anılan sözleşmenin müvekkili elinde olmadığını, sözlü başvurulara rağmen ortaklığının tanınmadığını, aynı durumda olanların ortaklığa kabul edildiğini, müvekkilinin başvurusunun esasen süreçten geç haberdar olması nedeniyle benimsenmediğini, edimlerini yerine getirdiğini, hak sahibi olduğunu ileri sürerek,

ortaklığının tespitine ve konutun satılması halinde aynı nitelikteki konutun tahsisi ile ortak olarak kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı Şirket vekili, sözleşmenin varlığının doğru olduğunu, davacının edimlerini yerine getirdiğini, müvekkilinin başta konut vermeyi taahhüt ettiğini, ancak Bakanlık denetimleri sonucu bunun mümkün olmadığının ortaya çıktığını, müşterilere verilen konut

alım taahhütlerinin diğer davalıya geçtiğini, isimlerinin bu davalıya bildirildiğini, başvuruların kabul edildiğini, sonradan yapılan başvuruların ise, yönetim değişikliği nedeniyle kabullerinin gerçekleşmediğini, yetkileri olmadığı halde süreler koyup süreler kaçırılmış gibi işlemler yaptıklarını, müvekkilinden değil, diğer davalıdan talepte bulunulması gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Diğer davalı vekili, müvekkiline husumet düşmeyeceğini, sözleşmede taraf olmadığını, kaldı ki, bu sözleşmenin adi yazılı olması nedeniyle geçerli bulunmadığını, davacının Bakanlık denetiminden çok sonra 20.03.1998 tarihinde sözleşme imzaladığını, ödemelerinin diğer davalının hangi kampanyası için yapıldığının anlaşılamadığını, davalı şirketin müvekkili ortaklığıyla ilgili sözleşme yapma yetkisinin olmadığını, davacının başvurusu bulunmadığını, müvekkile intikal etmiş mal varlığının olmadığını, yokluklarında yapılan tespitleri kabul etmediklerini açıklayarak, davanın reddine savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunmalar, toplanan kanıtlar ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davalı kooperatifin unvanın önce SS Jetpa Toplu Konut Yapı Kooperatifi olduğu, 28.04.1995 tarihinde kurulduğu, 31.05.2005 tarihinde şimdiki unvanını aldığı, davacı ile davalı arasındaki satım sözleşmesinin 21.07.1999 tarihli olduğu, kooperatifin kurulmasından sonra ilk genel kurulunu 22.06.1996 tarihinde yaptığı, 250 kayıtlı ortağının bulunduğu,

25.04.2004 tarihli genel kurulun 6. gündem maddesinde ortak sayısının 806 olması ve dışarıda kalan, ortak olduğunu iddia edenlerin 01.06.2004 tarihine kadar geçmişteki ortakların ödemelerini yapmaları halinde ortak yapılmalarına karar verildiği, davacının başvurusunun olmadığı, davacının ödemelerinin davalı kooperatife aktarıldığına dair kanıt sunulmadığı, dayanak sözleşmenin tarafının kooperatif olmadığı, davalı şirket bulunduğu, bu şirketin anasözleşmesinde de kooperatif kurmak veya kooperatif ortaklığı pazarlamak gibi faaliyetlerde bulunmak işlerinin sayılmadığı,

ortaklık tahsisi ve kaydının kooperatif yönetim kurulunca yapılacağı, davalı kooperatif tarafından diğer davalıya bu yönde verilmiş bir yetkinin olmadığı, böyle bir yetki verilse bile, kooperatifi bağlamayacağı, istemin kooperatif ortaklığının tespitine ilişkin olduğu, davalı şirkete husumet düşmeyeceği, davacının diğer davalıya yönelik iddialarını kanıtlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir. Dava, davacının davalı kooperatifin ortağı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

Büyükçekmece Belediyesi tarafından 26.05.1995 tarihli arsa tahsis belgesi ile davalı S.S.Jetpa Konut Yapı Kooperatifi’ne tahsis edilen taşınmaz üzerinde yapılacak inşaatın müteahhitliğinin davalı kooperatif tarafından üstlenildiği, adı geçen Belediye tarafından Başbakanlık’a yazılan 19.02.2001 tarihli yazıdan anlaşılmaktadır. Davalı kooperatifin 26.06.1996 tarihli genel kurulunun 8.maddesinde “Kooperatifin Jetpa Sınai Ürünler ve Paz. Ltd.

Şti ile yapmış olduğu 22.06.1995 tarihli hizmet sözleşmesinin yönetim kurulu başkanı Sacit Duran tarafından okunup oybirliği ile kabul edildiği”, 28.06.1997 tarihli genel kurulun 8. maddesinde “31.12.1995 tarihine kadar Jetpa Sınai Ürünler ve Paz. Ltd.

Şti ile daha önce kooperatifin yaptığı hizmet sözleşmesine dayanarak kabul edilmiş olunan ortakların taahhüt ettikleri ortaklık pay bedellerinin artırılmasına, ortaklık paylarının aylık ödemeler şeklinde bağlanmış olanların aidat ödemelerinin belirlenmiş meblağ üzerinden devamına”, 9.maddede ise, “31.12.1995 tarihinden itibaren proje üzerinde görünen boş daireler sayısı kadar kooperatife yeni ortakların kabulüne, bu hususta Jetpa Sınai Ürünler ve Paz. Ltd.

Şti’nin kooperatif namına duyurularda bulunmasına, yeni üyeler için kooperatife alınan en son ortağın ödediği ortaklık payından daha az olmamak ve en az 15 katını da aşmamak kaydıyla yönetim kurulunun inşaat maliyetini de dikkate alarak belirleyeceği ortaklık payının defaten veya muhtelif tarihlerde alınmasına, bu işlemlerin takibi için yönetim kuruluna yetki verilmesine oybirliği ile” karar verildiği anlaşılmaktadır.

Davalı kooperatif ile diğer davalı şirket arasında 22.06.1995 tarihli hizmet sözleşmesi imzalandığı anlaşılmaktadır. Davacı da, bu sözleşme sonrası davalı şirketten konut aldığını ve bu şekilde kooperatife ortak olduğunu iddia etmektedir. Davalı şirket, bu sözleşme sonrası davacı tarafından davalı şirkete yapılan ödemeleri diğer davalı kooperatife aktardığını iddia etmiş ise de, bu hususta tam bir tespit yapılmamıştır.

Davalı Jetpa Sınai Ürünler ve Paz.Ltd.Şti tarafından satışları gerçekleştirilen ve inşası Jetpa Toplu Konut Yapı Kooperatifince üstlenilen taşınmazlarla ilgili olarak davalılar arasındaki 22.06.1995 tarihli sözleşmede, davalılar arasındaki ilişkinin açığa kavuşturulup, davalı şirketin davalı kooperatifin temsilcisi sıfatı ile hareket edip etmediğinin belirlenmesi gerekmektedir. Davacının davalı şirkete yapmış olduğu ödemelerin kooperatife intikal ettirilmemesi, şirket ile kooperatif arasında bağ bulunmadığına delalet etmediği gibi davacının konumunu ağırlaştırıcı bir etkisi olduğu da söylenemez.

Mahkemece davalılar arasındaki 22.06.1995 tarihli hizmet sözleşmesi, yüklenici kooperatifin yönetim yapısı, şirketin taahhütleri, kooperatife ortak tedarik etme vaat veya fiili uygulamasının mevcudiyeti, bu şekilde aralarında bir vekalet ilişkisinin kurulup kurulmadığı, davalı şirketin davalı kooperatifin temsilcisi gibi hareket edip etmediği, davalı şirketin davacı dışında başka şahıslara da aynı şekilde konut satıp satmadığı, adi yazılı şekilde konut satın alan bu şahısların davalı kooperatif tarafından ortak olarak kaydedilip kaydedilmediği,

başlangıçta Jetpa Sınai Ürünler ve Paz.Ltd.Şti. ile muhatap olanlarla davalı kooperatifin bu şekilde bir ilişki kurmasının dayanağı olan kooperatif yetkili organlarınca alınan karar tespit edilerek, davacı ile aynı konumda olan şahıslar ile davacı arasında eşitliğe aykırı bir biçimde uygulama yaratılıp yaratılmadığının, kooperatif genel kurul kararları ve diğer tüm kayıtları üzerinde uzman bilirkişi marifetiyle inceleme yapılarak,

davacı için de açık kapı ilkesi işletilmesinden doğan bir hakkının mevcut olup olmadığının değerlendirilmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile davanın reddedilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.