Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2009/7238 K.2011/6594

Taraflar arasında görülen davada Antalya 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 09.10.2008 tarih ve 2005/401-2008/490 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak davalı vekili tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 31.05.2011 gününde davalı avukatı .... geldi, davetiye tebliğine rağmen davacı vekili duruşmaya gelmediğinden, temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatı dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı.

Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, taraflar arasında yapılan 02.08.2004 tarihli uçak kiralama sözleşmesi uyarınca davalıya ait uçağın personeli ile birlikte müvekkiline tahsis edildiğini, sözleşmede her bir yolcu için 20 kg yük-bagaj taşınmasının da kararlaştırıldığını, davalının müvekkilinin yolcularını taşımasına rağmen bagajlarını almadığını, ertesi gün kiralanan başka bir uçakla bagajların Bologna’ya ulaştırıldığını, yolcuların müvekkili aleyhine bu nedenle davalar açtıklarını, masraflar yaptığını, tutarların fatura edilerek davalıya tebliğ edildiğini, süresinden sonra iade ettiğini, alacağın tahsili için başlatılan icra takibinin itirazla durduğunu ileri sürerek, itirazın iptaline, takibin devamına ve %40 inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, derdestlik itirazında bulunarak, taşımadan doğan tüm sorumluluğun davacıya ait olduğunu, 09.08.2004 tarihli uçuşla ilgili olarak olumsuz hava şartları, çok aşırı ters rüzgarların varlığı ve teknik kapasite nedeniyle bir kısım yolcuların bagajlarının sonradan gönderilmesinin zorunlu olduğunu, sorumluluğun davacı tarafından kabul edildiğini, sözleşme hükmünün de bunu gerektirdiğini, takibe konulan faturanın tebliğ edilmediğini, içeriğinin bilinmediğini ve borcu kabul etmediklerini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve benimsenen bilirkişi raporlarına göre, taraflar arasında tam kapasiteli uçak kiralama sözleşmesinin bulunduğunun tartışmasız olduğu, davalının, davacı tarafından temin edilen yolcuları bagajları ile birlikte taşıma

yükümlülüğünün bulunduğu, davalının, bagajların taşınmaması yönünde davacı talimatının bulunduğu ve hava muhalefeti olduğu yönündeki savunmasını kanıtlayamadığı, iddia kapsamı taşımanın eksik ifa edildiği, davacının bu nedenle yaptığı masraflara ait faturalar ile davalıya yansıttığı faturanın defterlerinde kayıtlı bulunduğu, bu bedellerin piyasa rayiçlerine uygun olduğu, takipten önce davalı tarafın temerrüde düşürüldüğünün kanıtlanmadığı,

inkar tazminatı isteminin yerinde bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davalının icra takibine yaptığı itirazın kısmen reddine, 46.978.97 YTL asıl alacağın takip tarihinden itibaren avans faiziyle tahsiline imkan verecek şekilde itirazın iptali ile takibin devamına ve asıl alacağın %40’na karşılık gelen 18.791.00 YTL inkar tazminatının tahsiline karar verilmiştir

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, her ne kadar dava dilekçesinde gecikme nedeniyle yolculara öğle yemeği ve konaklama gideri ödendiğinden bahsedilmemiş ise de icra takibine konulan faturanın bu kalem alacağı da kapsadığının anlaşılmış olmasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamları dışında kalan ve yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Dava, tam kapasiteli uçak kiralama sözleşmesinin gereği gibi ifa edilmediği ve bu nedenle giderler yapıldığı iddiasına dayalı, dava dışı firmaya ödenen meblağın tahsiline yönelik yapılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.

02.08.2004 tarihli yazılı sözleşme ile davalı tarafa ait uçağın personeli ile birlikte davacı tarafa kiralandığı, 09, 16 ve 23 Ağustos 2004 tarihlerinde davacının temin ettiği yolcuların İstanbul-Bologna-İstanbul uçuşlarının gerçekleştirildiği hususları uyuşmazlık konusu değildir. Taraflar arasındaki çekişme, davalının bu uçuşlarla ilgili olarak edimlerini tam olarak yerine getirip getirmediği, yerine getirmediği sabitse davacının bu nedenle ayrıca gider yapıp yapmadığı, yapmış ise bunun tutarı noktalarında toplanmaktadır.

Davacı vekili, özellikle yolcuların taşınmasına rağmen bagajlarının alınmaması olmak üzere, davalının ayıplı ifası nedeniyle müvekkilinin giderler yaptığını ileri sürmüştür. Dava dışı firmanın, bagaj nakli, otel ve konaklama gideri ile kayıp bagaj ödemesi nedeniyle davacıya faturalar düzenlediği anlaşılmaktadır. Davalı taraf, bagajların alınmamasının nedenin hava koşullarına bağlı mücbir sebepten kaynaklandığını ve talep edilen tutarın gerçeği yansıtmadığını savunmuştur.

Mahkemece bilirkişi raporlarına itibar edilerek yazılı şekilde karar verilmiştir. Ancak, hüküm yeterli araştırma ve incelemeye dayanmadığı gibi temel alınan bilirkişi raporları da uyuşmazlığa çözmeye elverişli değildir. Davacının yaptığını iddia ettiği giderleri talep edebilmesi için öncelikle dava dışı üçüncü kişiye ödemesini kanıtlaması gerekmektedir.

Her ne kadar mali müşavir bilirkişi tarafından düzenlenen raporda dava dışı firmanın düzenlediği faturalar ile bu faturaların toplamının davalı tarafa yansıtıldığı uyuşmazlık konusu faturanın davacının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu tespit edilmiş ise de davacının, dava dışı firma tarafından düzenlenen faturaları ödeyip ödemediği, bu bakımdan kayıtların ne durumda olduğu açıklamasına yer verilmemiştir. Mahkemece de davacı tarafa ödemeye dair kanıtlarını sunması imkanı

tanınmamıştır. Ayrıca, davalı taraf, yolcuların bagajlarının alınmamasının hava koşulları nedeniyle mücbir sebepten kaynaklandığı savunmasına ve bilirkişi raporu alındıktan sonra Devlet Meteoroloji Genel Müdürlüğünden uçuş tarihlerini kapsayan rasat bilgisini sunmasına rağmen gerektiğinde bu yöndeki araştırmanın mahkeme kanalıyla yapılarak hava koşullarının mücbir sebep sayılıp sayılmayacağı hususu üzerinde durulmamıştır.

Öte yandan, dava dışı firmanın düzenlediği faturalarda belirtilen hizmetlerin gerçekten verilip verilmediği, rayiçlerine uygun olup olmadığı yönleri de incelenmemiştir. 8.641.29 Euro tutarlı fatura yolcuların İstanbul’dan alınmayan bagajlarının sonradan İtalya’ya nakline ilişkindir.

Oysa, yolcuların değişik mahkemelerde açtıkları davalarda kendilerinin İtalya’ya götürüldükten sonra bagajlarının sonradan geleceğinin söylendiği, beklenmesine rağmen getirilmediği, İstanbul’a döndükten sonra bagajlarını alabildikleri iddia edilmiştir. Başka bir ifadeyle bagajlarının hiç taşınmadığını bildirmişlerdir. O halde, davacının kaç adet bagaj nakli yaptığı ve bunların dayanaklarının neler olduğu incelenmeden salt faturanın varlığının esas alınması doğru görülmemiştir.

Ayrıca, kayıp bagajlarla ilgili olarak da kayıpların hangi taşımada ve kimin sorumluluğunda gerçekleştiği de irdelenmemiştir. Bagajların davalı sorumluluğunda değil de, sonradan başka firma sorumluluğunda kaybedilmesi söz konusu ise bu kayıptan davalının sorumlu olmayacağı açıktır. Yine gecikme nedeniyle yolcular için yapılan konaklama ve otel giderleri bakımından araştırma yapılmadan salt faturanın esas alınması da yanlıştır.

Bu durum karşısında, davacıya dava dışı firmaya yaptığı ödemelerle bu ödemelerin dayanakları hizmetlerin nasıl ve hangi tarihlerde verildiklerine dair kanıtlarını sunması için süre verilmesi, gerektiğinde taşımalara ilişkin resmi mercilerden araştırma yapılması, davacının ödemesinin olup olmadığının açıklığa kavuşturulması, davalının mücbir sebebin varlığı savunması üzerinde durulması, havayolu taşımacılık sektöründe uzmanın da bulunduğu bilirkişi kurulu oluşturulması, gerektiğinde defter ve kayıtlar üzerinde inceleme yaptırılması,

faturalar kapsamı hizmetlerin gerçekten yaptırılıp yaptırılmadığı ve yapılan harcamaların rayicine uygun olup olmadığı yönlerinde yukarıda açıklanan hususlar çerçevesinde tüm kanıtları değerlendirir denetime uygun rapor alınması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik incelemeye dayalı hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.