Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2009/730 K.2010/8472

Taraflar ar...ında görülen davada İstanbul 3....liye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 03.11.2008 tarih ve 2006/264 - 2008/620 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı banka vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosy...ı için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı "... Elek.San.ve Tic.Ltd.Şti."ne sadece 1.500 YTL borcu olduğunu, davalı şirket müdürü ...’un personelin dalgınlığından faydalanarak keşidecisi "... Ecza Deposu A.Ş.", lehdarı davacı olan, "... Ltd.Şti."ne ciro edelip teslim için m...a üzerinde bekletilen 02.03.2005 tarihli, 37.016.049.827.-TL bedelli çeki aldığını, "... Ltd." cirosunu "... Elk" dışı kişi tarafından olarak tahrif edip, üçüncü kişilere ciro ettiğini, çek bedelinin davalı bankadan dava edildiğini ileri sürerek 37.016,04 YTL’nın 02.03.2005 tarihinden itibaren ticari faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı banka vekili,dava konusu çekin alınm...ında davacının ağır kusurunun olduğunu ve bankanın sorumluluğunun bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

Diğer davalılar, davaya cevap vermemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, tahrif edilmiş çekten dolayı davalı bankanın TTK'nun 724. maddesi, diğer davalıların ise BK'nun 41. maddesi gereğince sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, 37.016,05 YTL’nın 02.03.2005 tarihinden itibaren y...al faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, davalı banka vekili temyiz etmiştir.

1-Dava tazminat istemine ilişkin olup, yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere davacı taraf, dava dışı keşideci tarafından kendisine keşide edilen emre yazılı çeki yine dava dışı .... Ltd.Şti.’ne vermek üzere ciro ettiğini ve m...anın üzerinde bu şekilde duran çekin davalı ... tarafından alınarak üzerinde tahrifatla ciro edilen şirketin isminin ...

Elektrik San. ve Tic.Ltd.Şti. olarak değiştirildiğini ve bu şekilde ele geçirilen çekin dava dışı şirketlere ciro edildikten sonra hamil İlker Ergün tarafından davalı bankanın bir başka şubesine ibraz edilerek tahsil edildiğini, çekin ödenmesinde davalı banka çalışanlarının da kusurlu olduğunu ileri sürmüş, mümeyyiz davalı ise incelemesinin TTK’nun 713. maddesi kapsamında olduğunu, durumu 1 yıl sonra bildiren davacının çek yaprağını saklamada ağır kusurlu bulunduğunu savunmuştur.

TTK’nun 695. maddesi uyarınca bankanın sorumluluğu es... itibariyle keşideciye karşı olup, aynı Y...a’nın 713. maddesi gereğince de muhatabın sadece muntazam bir teselsülün varlığını inceleme yükümlülüğü söz konusudur. Banka ciro imzalarının sıhhatini tahkike mecbur değildir. Dava konusu olayda çek birbirine bağlı cirolarla hamil eline geçmiş ve hamil de çeki ibraz ederek bedelini tahsil etmiştir. İleri sürülen tam ciro metnindeki yazıda tahrifat iddi...ı bakımından muhatabı cirantaya karşı sorumlu kılan bir y...al düzenleme de mevcut değildir. İmzanın sıhhatini inceleme mecburiyeti yüklenilmeyen bankadan ciro metnindeki yazıların sıhhatini incelemesinin istenmesi kendisini Çek Kanunu’nun 15. maddesinde yazılı müeyyidelere muhatap olma tehlikesiyle karşı karşıya bırakacaktır.

Daha önce ödeme y...ağı kararı bulunmam...ı nedeniyle çek ödenmiş olduğundan davacı çekin rız...ı hilafına elinden çıktığı iddi...ıyla, TTK’nun 704. maddesi uyarınca çek bedelinin istirdadı için çeki tahsil eden ve ileri sürdüğü iddia itibariyle yetkili olmadığı öne sürülen hamile müracaat etmek durumunda olup, ayrıca haksız fiil faili olduğunu ileri sürdüğü diğer davalılardan da uğradığını iddia ettiği zararını isteyebilir ki, mahkemece de diğer davalılar aleyhindeki dava kabul edilmiştir.

TTK’nun 724. maddesi muhatabın keşideciye karşı yükümlülükleri ile ilgili olup, dava konusu olayda uygulanm...ı mümkün değildir. Ayrıca, anılan maddede hesap sahibinin de müterafik kusuru ile ilgili düzenleme getirilmiş olup, muhatabın, cirantalara ve hamile karşı hesap sahibine karşı olan yükümlülüklerinden daha ağır bir yükümlülük altına sokulm...ı y...a koyucunun amacı ile de bağdaşmaz.

2-Öte yandan, bir an için mümeyyiz davalının sorumlu olduğu düşünüldüğünde de mahkemece davacının iddi...ına göre ciro edilmiş çeki kolayca üçüncü kişilerin eline geçecek şekilde b...iretli bir tacir davranışı ile bağdaşm...ı mümkün olmayan bir şekilde m...a üzerinde bırakm...ı ve 1 yıllık bir sürede muhatabı uyarmam...ı eylemlerinin kusurlu bir davranış olduğu olgusunun göz ardı edilmiş olm...ı da kabul şekli bakımından doğru olmamış, kararın bu nedenle de mümeyyiz davalı yararına bozulm...ına karar vermek gerekmiştir.