Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2009/7527 K.2011/545

Taraflar arasında görülen davada Malatya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 09.04.2009 tarih ve 1999/717-2009/150 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı bankada “Gurbet Geliri” hesabı açtırdığını, her ay 150 DM yatırılması karşılığı yedi yıl sonunda 37.500 TL vaat edildiğini, zaman içinde Türk Lirasının değer kaybı nedeniyle müvekkiline 150.000,00 TL ödendiğini, ödenen paranın çok düşük kaldığını ileri sürerek, şimdilik ödenen miktarın aylık 50.000.000,00 TL'sına yükseltilmesini, hüküm altına alınacak miktarın her yıl enflasyon oranında artırılmasına, birikmiş son bir yıllık maaşın toplu olarak ödenmesine, önceki maaş farklarını ait oldukları aylardan itibaren temerrüt faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, 19.07.2007 tarihli ıslahla aylık maaş talebini 288.072 YTL'sına yükseltmiştir.

Davalı vekili, sözleşmede kararlaştırılan aylığın şartların gerektirdiğinde artırıldığını, sözleşme serbestisi ilkesi gereğince sonradan artırılıp davacı tarafından kabul edilen miktarın uyarlanmasının istenemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve dosyadaki belgelere göre, benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda, sözleşmenin kurulduğu 21.09.1981 tarihinde 37.500 TL aylık ödenmesi kararlaştırıldığı, ülkedeki yüksek enflasyon nedeniyle edimler arasında dengenin bozulduğu, döviz, faiz, enflasyon, emekli aylık artışları esas alınarak günün koşullarında 288,07 YTL aylık ödenmesi gerektiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile ödenecek aylığın dava tarihi itibariyle 288,07 TL'sına yükseltilerek bu miktarın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, diğer istemlerinin reddine karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

1- Dava, Gurbet Geliri Sözleşmesi ile davacıya bağlanan aylık gelirin uyarlanması isteminden kaynaklanmaktadır.

HUMK’nun 9. maddesine göre yetkili mahkeme, kanunda aksine hüküm bulunmadığı hallerde davanın açıldığı tarihteki davalının ikametgahı mahkemesidir. Aynı Yasa' nın 10. maddesine göre de yetkili mahkeme, mukavelenin icra olunacağı veyahut dava tarihinde davalının veya vekilinin orada bulunmak şartıyla akdin vukubulduğu yer mahkemesidir.

Dava, gerçek veya tüzel kişinin şubesinin yaptığı işlemden kaynaklandığı takdirde HUMK’nun 17. maddesi gereğince iflas davası harici şubenin bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir. Taraflar arasındaki 19.11.1981 günlü “Gurbet Geliri” sözleşmesi, davalı bankanın Gayrettepe Şubesi'nde akdedilmiş, davalının muamele merkezi de İstanbul’dur. Davacı aylık taksitleri bu şubeye yatırıldığı gibi, emiklilik işlemleri de anılan şubece yapılmıştır.

Davalı bankanın 12.04.1998 tarihli yazısından, işlemi yapan şubece davacı hesabına tahakkuk ettirilecek paranın Malatya Şubesi' nde açılacak hesaba alacak kaydedileceği bildirilmiştir. Bu durumda hesaba ait işlemlerin Gayrettepe Şubesi' nde yapıldığı tahakkuk eden aylıkların Malatya Şubesi' nde ki hesaba havale suretiyle alacak kaydedildiği anlaşılmaktadır.

O halde, uyuşmazlık Malatya Şubesi' nin işleminden kaynaklanmamakta olup, uyarlama davasında davalının muamele merkezinin bulunduğu ve sözleşmenin yapılarak icra edildiği İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğu göz önüne alınarak yetki ilk itirazının kabulüne karar verilmesi gerekirken, işin esasına girilerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, hükmün davalı yararına bozulması gerekmiştir

2- Bozma sebebine göre davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının incelenmesine şu aşamada gerek görülmemiştir.