Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2009/8517 K.2010/1310

Taraflar arasında görülen davada Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 17/03/2009 tarih ve 2008/950-2009/147 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalılardan S.S.Saray Konut Yapı Kooperatif vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacılar vekili, davalılardan arsa maliki ... ile yüklenici S.S. Büyük Grup Konut Yapı Kooperatifi arasında imzalanan satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesine dayalı inşa edilen bağımsız bölümlerden arsa sahibine bırakılanlardan (350) adedinin kendi adına ortak kaydetme ve daireleri tahsis edip satma ve bedellerini tahsil yetkisinin diğer davalı kooperatife bırakıldığını,

davalılardan ...'nun ise kefil rolü üstlendiğini ancak arsa sahibi davalının sözleşmeyi iptal ettirmesi sonucu tüm taşınmazların mülkiyetini edindiğini bu arada müvekkilerine satılan bağımsız bölümlerin de bu davalıya döndüğünü bildirerek ilgili taşınmazların müvekkilleri adına tescilini veya şimdilik her bir bağımsız bölüm için (20.000)'er TL tazminatın ve ayrıca dairelerin bedeli kadar tam tazminatın tüm davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalılarca yetki, husumet ve esastan davanın reddi savunulmuştur. Mahkemece, davacıların ortağı bulundukları S.S. Liderkent Beylikdüzü Konut Yapı Kooperatifi'nin merkezi ile S.S. Saraykent Konut Yapı Kooperatifi dışındaki diğer davalıların merkezinin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesinin yargı çevresi içerisinde olduğu uyuşmazlığın temelini davacı ile ortağı bulunduğu kooperatif arasındaki hukuki ilişkinin oluşturması nedeniyle HUMK'nun 17. maddesince öngörülen kamu düzenine ilişkin kesin yetki kuralının cari olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir. Kararı, davacılar vekili ve davalılardan ... vekilince temyiz edilmiştir.

Dava, bir kısım davalılar arasında yapılan taşınmaz satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca inşa edilen konutlardan bir kısmının satış ve pazarlamasını yapması için kurulan kooperatifçe ortaklık ilişkisi çerçevesinde davacı tarafa satış ve tahsisi yapılan bağımsız bölümün henüz tescili yapılmadan arsa malikinin yükleniciye karşı açtığı dava sonunda Büyükçekmece Asliye 2.Hukuk Mahkemesi'nin kesinleşen 2004/695 - 2005/340 sayılı ilamıyla sözleşmenin iptaline karar verildiği,

kooperatifin bu davanın varlığını gizleyerek ortak almayı sürdürdüğü iddiasıyla arsa maliki olan davalılardan S.S.Sarayköy Konut Yapı Kooperatifi adına kayıtlı taşınmazın tapu kaydının iptali ve davacı tarafın ortaklık ilişkisinin kurulduğu kooperatif adına doğmuş bulunan kişisel hakkın davacı adına temliken tescili veya tazminat istemine ilişkindir.

Davadaki ana istem, davacı ile ortaklık ilişkisi veya başkaca dolaysız sözleşme bağı bulunmayan arsa malikine ait taşınmazın üzerinde inşa edilen nomine edilmiş bağımsız bölümün tapu kaydının iptali ve davacı adına temliken tesciline yönelik olup, davacı taraf ile ortağı bulunduğu davalı kooperatif arasındaki ortaklık statüsünden kaynaklanan veya bu sıfata bağlı doğrudan bir talebe dayanmamaktadır.

Davanın bu niteliğine nazaran, temel istemin ilişkin bulunduğu taşınmazın kain olduğu Beylikdüzü'nün sınırları içindeki Büyükçekmece İlçesi'nin Bakırköy Ticaret Mahkemesi'nin yetki alanı içerisinde kalmasına nazaran uyuşmazlığın esasına girilmek gerekirken, HUMK'nun 13/1.maddesinde düzenlenen ve kamu düzenine ilişkin bulunmakla kendiliğinden gözetilmek gereken yetki kuralı gözden kaçırılmak suretiyle yazılı olduğu gibi hüküm kurulması doğru görülmemiştir.