Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2009/8624 K.2011/1470

Taraflar arasında görülen davada Sincan Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 21.01.2009 tarih ve 2008/33-2009/6 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı kooperatifin 05.01.1997 tarihli olağan genel kurul toplantısında kot altı dairenin şartlı üye kaydedilmesi, kayıt olan üyeden asgari 600,00 TL'ndan az olmamak üzere üye kaydetmesi hususunda yönetim kuruluna yetki veren karar alındığını, bu karara istinaden 21.07.1997 tarihli yönetim kurulu toplantısında kooperatif uhdesi altında bulunan B blok kot altı 3 nolu dairenin müvekkiline inşaat ve daire bitinceye kadar para alınmamak üzere anahtar teslimi şeklinde ve peşin olarak ödenen 800,00 TL mukabilinde verileceği yönünde karar alındığını,

buna istinaden konut bedelinin anahtar teslimi olarak peşinen ödendiğini, ancak davalı kooperatifin üzerine konut yapmak için 3. kişilerden aldığı arsalarla ilgili Sincan AHM'nde açılan dava sonucunda 1058 adadaki arsa ile ilgili olarak arsa sahibi ile kooperatif arasında yapılan sözleşmenin arsa sahibi lehine feshedildiğini, bu durumda davalının müvekkiline vermeyi taahhüt ettiği konutu yapma ve teslim etme olanağının kalmadığını ileri sürerek,

davalının kusuru ile teslim edemediği konutun raiç değerinin tespiti ile tahsiline, davacının peşin ödediği bedelin şimdilik 800,00 TL'nın ödeme tarihinden itibaren temerrüt faziyle tahsiline, davacının uğradığı zararın tespiti ile temerrüt faiziyle tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, 800,00 TL'nı ödeme tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davacıya ödemeyi kabul ettiklerini savunmuştur.

Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davanın konut yapı kooperatifi üyesi olan davacıya konut tahsis edilememesi nedeniyle uğranılan zararın tazminine ilişkin olduğu, davacıya tahsis edilebilecek başkaca bağımsız bölüm bulunmadığı, davacının talep edebileceği tazminat miktarının 9.407,19 TL olduğu,

bu arada davalının 800,00 TL’nı ödeme tarihinden itibaren faziyle birlikte ödemeye hazır olduğu yönündeki kabul beyanı da nazara alınarak bu miktarın ödeme tarihinden itibaren kanuni faizi hesaplandığında ana para da dahil olmak suretiyle en fazla 4.177,44 TL'na baliğ olduğundan bilirkişi raporundaki yöntemin daha da davacı lehine olduğu,

davalının kabul beyanı doğrultusunda dava sonuçlandırılmayarak davacının davasını ıslah etmemiş olması da nazara alınmak suretiyle fazlaya dair hakları saklı kalarak taleple bağlılık ilkesi gereğince 800,00 TL alacağın davalıdan tahsili yönünde hüküm tesisi gerektiği belirtilerek davanın kabulü ile 800,00 TL alacağın dava tarihinden (20.06.2007) itibaren işleyecek kanuni faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir. ../..

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, kooperatif ortağı olduğu halde davacıya konut tahsis edilmemesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkin olup, davacı davada istem kalemlerini konutun rayiç değerinin tespiti ile tahsili, davalıya ödediği tutarın ödediği tarihten itibaren yasal faizi ile tahsili ve zararının tespiti ile tahsiline karar verilmesi olarak nitelendirmiş bulunmaktadır. Dairemizin emsal uygulamasına göre bu tür davalarda uygulanması gereken tazminat hesaplama ilkesi aşağıdaki şekilde formüle edilmiştir.

1- Önce, ortaklara tahsis edilen konut veya işyerinin dava tarihi itibariyle rayiç değeri saptanmalıdır.

2- Davalı kooperatife normal ödentilerini gerçekleştiren bir ortağın ödemelerinin, ödeme yaptıkları tarihler itibariyle toplam ödemeleri dava tarihine kadar (Toptan Eşya Fiyat Endeksi Artış ortalama rakamları esas alınarak) taşınarak, güncel değeri bulunmalıdır.

3- Bundan sonra, yukarıda (1) numaralı bentte bulunan değerden (2) numaralı bentte bulunan değer çıkarılarak kooperatife normal ödeme yapan bir ortağın, bu ödemelerine karşı ne miktarda yararlanma elde ettikleri ortaya çıkarılmalıdır.

4- Bunu takiben, davacı eksik ödeme yapan ortağın ödentileri (2) numaralı bentteki ilkelere göre dava tarihine taşınarak eksik ödeme miktarı da güncelleştirilmelidir.

5- Bu hesaplamalardan sonra, normal ödentilerini gerçekleştiren bir ortağın yukarıda (2) numaralı bentte bulunan ödemelerinin güncel değeri karşılığı, yine yukarıda (3) numaralı bentte bulunan bir yararlanmayı sağladığına göre, davacının (4) numaralı bentte eksik ödemelerinin güncel değerinin ne miktarda yarar sağlaması gerektiği, orantı kurallarına göre belirlenmelidir.

Yani sonuç olarak, (4) numaralı bentte bulunan miktar, (3) numaralı bentte bulunan değerle çarpıldıktan sonra bulunan miktarın (2) numaralı bentte bulunan miktara bölünmesi sonucu bulunacak miktara (4) numaralı bentte bulunan davacı ödemelerinin güncel değerinin ilave edilmesi sonucu bulunacak miktar, davacı ortağın bu davada kooperatiften talep etmesi mümkün olan zarar miktarını belirleyecek ve mahkemece (talep miktarı aşılmadan) bu miktara hükmedilecektir.

Bu durumda, mahkemece, yukarıda yapılan açıklamalar ışığında hesaplama yapılarak sonucuna göre davacının istem kalemleri hakkında karar verilmesi gerekerken, eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.