Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2009/9664 K.2011/3887

Taraflar arasında görülen davada İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 29/01/2009 tarih ve 2003/862-2009/19 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi asıl ve birleşen davanın davacıları vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ..... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin taşımasını üstlendiği ve davalının taşıyıcı mali sorumluluk sigortacısı olduğu sigara emtiasının aracın kaza yapması sonucu zayi olduğunu, davalı tarafından hasar bedeli olarak müvekkiline 115.000,00 TL ödeme yapıldığını, oysa emtia sahibine müvekkili tarafından 402.367,13 TL hasar bedeli ödendiğini, bakiye 267.367,13 TL hasar bedelinin talep edilmesine rağmen davalı tarafından ödenmediğini ileri sürerek, anılan bedelin temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davalıya hasar bedeli olarak 115.000,00 TL ödenip müvekkilinin ibra edildiğini savunarak davanın reddini istemiş; birleşen dava da ise, müvekkiline taşıyıcı mali sorumluluk sigorta sözleşmesi ile sigortalı emtianın davalıların alt taşıyıcı ve sürücü olduğu araç ile taşınması sırasında zayi olduğunu, hasar bedelinin müvekkili tarafından sigortalısına ödendiğini ileri sürerek, 115.000,00 TL’nin temerrüt faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Birleşen davanın davalısı ... vekili, davanın reddini istemiştir.

Diğer davalı, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, hasar bedelinin 115.000,00 TL olarak davalı ... tarafından davacıya ödenerek davalının ibra edildiği, davacı tarafından fazlaya ilişkin hakların saklı tutulmadan paranın tahsil edildiği gerekçesiyle asıl davanın reddine, birleşen davanın ise, dava konusu emtianın nakli sırasında meydana gelecek rizikoların davacı Batı Nakliyat Ltd. Şti. tarafından sigorta ettirildiği ve taşımanın bu şirket tarafından temin edilen davalıların sürücü ve maliki olduğu araç ile yapıldığı, bu aracın sigortalı adına ve onun talimatı ile taşımayı yaptığını, bu nedenle taşımayı yapan aracın maliki ve sürücüsünün hasardan sorumlu olmadığı gerekçesiyle birleşen davanın da reddine karar verilmiştir.

Kararı, asıl ve birleşen davanın davacıları vekilleri temyiz etmiştir.

1- Asıl Dava, taşıma sorumluluk sigorta sözleşmesine dayalı tazminat, birleşen dava ise, anılan sigorta sözleşmesine dayalı sigortacının açmış olduğu rücuen tazminat istemine ilişkindir.

Somut olayda, davacının taşımasını üstlendiği sigara emtiasının birleşen davanın davalılarının sürücüsü ve maliki olduğu araç ile taşınması sırasında meydana gelen kaza sonucu hasarlanması nedeniyle davacı tarafından hasar bedeli olarak 402.367,13 TL davacının taşıma konusunda sorumlu olduğu dava dışı TNT Lojistik AŞ.’ye ödenmiş, davacı tarafından taşıma sorumluluk sigortacısı olan davalıdan hasar bedelinin ödenmesinin talep edilmesi üzerine, davalı ... hasarın tam hasar olmayıp kısmi hasar olduğunu belirterek ekspertiz tarafından belirlenen 115.000,00 TL’nin ödenmesi için davacıdan 07.08.2003 tarihinde ibraname imzalamasını istemiştir.

Aynı tarihte davacı tarafından ibraname imzalanmış ise de 13.08.2003 tarihli ihtar ile hasar bedeli olarak 115.000,00 TL. belirlenmesinin yanlış olduğu ileri sürülerek imzalanan ibranameden dönüldüğü bildirilmiştir.

Bunun üzerine davalı tarafından gönderilen 25.08.2003 tarihli ihtarnamede 115.000,00 TL’nin ödenmesi için hesap numarası bildirilmesi istenilmiş ve davacı tarafından 28.08.2003 tarihli yazı ile yapılacak 115.000,00 TL ödemenin ihtirazî kayıt ile kabul edileceği belirtilerek hesap numarası bildirilmiş ve davalı tarafından bu hesaba 115.000,00 TL yatırılmıştır.

Mahkemece, asıl dava yönünden 115.000,00 TL’nin ihtirazi kayıtsız olarak davacı tarafından tahsil edilerek davalının ibra edildiği gerekçesiyle, yazılı şekilde hüküm tesis edilmiş ise de, davacı tarafından ibranamenin imzalanmasından hemen sonra henüz ödeme yapılmadan ibranameden dönüldüğü, yapılacak 115.000,00 TL ödemenin eksik olduğu ve 115.000,00 TL’nin ihtirazî kayıt ile kabul edildiğinin bildirilmiş olması karşısında ibranamenin ancak ödenen kısım yönünden geçerli olduğu, tüm hasar bedeline ilişkin olmadığı, bu nedenle ibranamenin makbuz hükmünde olduğunun kabulü gerekir.

Bu itibarla, mahkemece, asıl dava yönünden, dosya içinde mevcut tesbit bilirkişi raporuna göre davacının taşımasını üstlendiği sigara emtiasının kaza nedeniyle içine sirayet edecek yabancı madde kokularından dolayı satışının mümkün bulunmadığı belirtilmiş olması karşısında meydana gelen hasarın tam hasar olarak kabulü ve davalı tarafından yapılan 115.000,00 TL ödemenin belirlenecek tazminat miktarından mahsup edilerek oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

2- Birleşen dava yönünden davacı ... şirketinin temyiz itirazlarına gelince, mahkemece, davalı sürücü ve araç malikinin taşıyıcı olmayıp taşıyıcı şirket olan asıl davanın davacısı Batı Nakliyat Ltd.Şti.’nin çalışanı konumunda oldukları, 3. kişi konumunda olmadıkları, sigorta şirketinin sigortalının adamlarına rücu etme hakkının bulunmadığı gerekçesiyle, yazılı şekilde karar verilmiş ise de, dosya içinde mevcut ve davalı araç maliki tarafından düzenlenen navlun faturası ile taşıma irsaliyesi ve yine aynı davalı tarafından Batı Nakliyat Ltd.Şti.’ye verilen 16.06.2003 tarihli taahhütname nedeniyle davalı ...,

Batı Nakliyat Ltd.Şti.’nin alt taşıyıcısı durumunda olup, davacı ... şirketinin ödediği tazminat miktarı kadar bu davalıya fiili taşıyıcı olarak, sürücü olan diğer davalıya ise BK’nın 41. maddesi hükmüne göre rücu etme imkanı vardır.

Bu itibarla, mahkemece, birleşen davanın davalısı olan ...’in davacı ... şirketinin sigortalısının alt taşıyıcısı olduğunun kabulü ile bu davalıya ve sürücü olan diğer davalıya BK’nın 41. maddesi hükmüne göre ödediği tazminat miktarı kadar dava hakkı olduğunun kabulü ile sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.