Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2010/10501 K.2012/14533

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 51. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 25/02/2010 tarih ve 2008/266-2010/67 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili ve davalılar Selay Denizcilik San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Selay Ulus. Deniz Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 25/09/2012 günü hazır bulunan davacı vekili Av. ... ile davalılar vekili Av.... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi .... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin Slovenya’daki müşterisine 6.000 ton OXY kimyasalı sattığını, taşıma işi için davalıların donatan, taşıyıcı ve gemi işleteni olduğu eski adı SENA olan gemiyi 84.000 USD’e kiraladığını, geminin sözleşme uyarınca İsrail’in Haifa limanına vardığını, burada denizcilik idaresi tarafından yapılan kontrolde gemide eksiklikler tesbit edildiğini, geminin bu eksikliklerin giderilmesinden sonra yükleme yapmadan limandan ayrıldığını, yükü taşımak için ÖZDEN S gemisinin 165.000 USD’ye kiralandığını,

SENA gemisinin taşıma sözleşmesini ihlal etmesi nedeniyle 100 ton yükün kıyı tanklarına boşaltma sürecinde kullanılamaz hale geldiğini, bu nedenle boru hattının temizlenmesi nedeniyle 4.574 USD tutarında demuraj ödemek durumunda kaldıklarını ileri sürerek toplam 134.189 USD alacağın faizi ile davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar Selay Denizcilik Ltd. Şti. ve Selay Uluslar arası Taşıma Ltd. Şti. vekili, İsrail Haifa limanında yapılan kontrollerde haksız uygulamalara maruz kaldığını, kaptana limandan ayrılmadığı takdirde tutuklama ile karşı karşıya kalacağının söylendiğini, kontrol raporunda kaptanın imzasının bulunmadığını, müvekkillerinin kusurlarının bulunmadığını savunarak davanın reddine talep etmiştir.

Davalı S Tanker Uluslar arası deniz Taşımacılığı Ltd. Şti. davaya yanıt vermemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, taşıma borcunun tam ifa edilmemesinden, navlun farkından doğan zarardan taşıyanın sorumlu olduğu ancak diğer taleplerin ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 81.000 USD’nin dava tarihinden itibaren faizi ile davalı Selay Denizcilik Ltd. Şti.’den faizi ile tahsiline, diğer davalılar hakkındaki davanın husumet nedeniyle reddine, SENA 3 gemisi üzerine 81.000 USD ve ferilerini karşılayacak şekilde kanuni rehin hakkı tanınmasına, fazlaya ait istemlerin reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili ve davalılar Selay Denizcilik Ltd. Şti. ve Selay Uluslar arası Taşıma Ltd. Şti. vekili temyiz etmiştir.

1- Mahkemenin 25.02.2010 tarihli kararı davalılar Selay Denizcilik Ltd. Şti. ve Selay Uluslar arası Taşıma Ltd.

Şti. vekili tarafından süresinde temyiz edilmiş, ancak mahkemece bu davalıların bakiye karar harcını süresinde yatırmadığı gerekçesiyle kararın temyiz edilmemiş sayılmasına ilişkin karar verilmiş, bu kararın tebliği üzerine süresinde bakiye harç yatırıldığından bu kez mahkemece 28.06.2010 tarihli ek karar ile mahkemenin temyiz edilmemiş sayılmasına dair kararının yok sayılmasına karar verilerek dosya Dairemize gönderilmiştir.

Oysa Harçlar Kanunun 23.07.2010 tarih ve 6009 sayılı kanunun 18. maddesi ile değişik 28. Maddesi uyarınca bakiye karar ve ilam harcının ödenmemiş olması, hükmün tebliğe çıkarılmasına, takibe konulmasına ve kanun yollarına başvurulmasına engel teşkil etmez. Ayrıca mahkemece verilen temyiz edilmemiş sayılmasına dair kararın kaldırılması yetkisi münhasıran Yargıtay'a ait bulunmaktadır.

Bu itibarla, mahkemece verilen hem temyiz edilmemiş sayılma kararının yok sayılmasına dair kararın, hem de temyiz edilmemiş sayılma kararının bozularak ortadan kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.

2- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin ve davalı Selay Uluslararası Taşıma Ltd. Şti. vekilinin tüm ve davalı Selay Denizcilik Ltd. Şti. vekilinin aşağıdaki (3) ve (4) bentler dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

3- Davacı vekili dava dilekçesinde, toplam 134.189 USD alacağın davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmediğinden, alacağın her üç davalıdan eşit olarak tahsilini talep ettiğinin kabulü gerekir. Mahkemece davalılar S Tanker Uluslar arası deniz Taşımacılığı Ltd. Şti. ve Selay Uluslararası Taşıma Ltd. Şti. hakkındaki dava reddedildiğinden, hakkındaki dava kabul edilen Selay Denizcilik Ltd. Şti.’nin bu duruma göre sorumluluğuna hükmetmek gerekirken, yazılı şekilde mülga 1086 sayılı HUMK'nun 74. ve 6100 sayılı HMK'nun 26. maddesine aykırı olarak talepten fazlasına karar verilmesi doğru görülmemiştir.

4- Ayrıca, mahkemece, davalı Selay Denizcilik Ltd. Şti.’nin taşıma sözleşmesine aykırı davranışı nedeniyle oluşan zarara hükmedilirken, davacının davalı Selay Denizcilik Ltd. Şti.'ne ödeyeceği gemi kira bedeli ile yine davacının taşımayı gerçekleştirmek üzere üçüncü kişiye ödediği kira bedeli arasındaki farka hükmedilmiş ise de, hesaplama şekli doğru değildir.

Bu durumda mahkemece yapılacak iş, davacının taşıtacağı yükün niteliği dikkate alınarak davalıların ilgili olduğu SENA gemisinin limandan yükü almadan ayrıldığı tarihten itibaren davacının ne kadar sürede aynı nitelikte bir taşıma sözleşmesini üçüncü kişilerle ne miktara yapabileceklerini taşıma işi ile ilgili oda ve kuruluşlardan sorularak tespit edilmek ve gerekirse taşıma hukukunda uzman bilirkişi kurulundan rapor almak suretiyle davacının zararının tesbit edilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.