Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2010/10571 K.2011/827

Taraflar arasında görülen davada İstanbul Denizcilik İhtisas Mahkemesi’nce verilen 13/05/2010 tarih ve 2010/139-2010/215 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi duruşmalı olarak taraf vekilleri tarafından istenmiş olmakla, duruşma için belirlenen 25.01.2011 gününde davacı avukatı ... ile davalı avukatı ...... gelip, temyiz dilekçesinin süresinde verildiği anlaşıldıktan ve duruşmada hazır bulunan taraf avukatları dinlenildikten sonra, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakılmıştı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin çeşitli tarihlerde ve çeşitli miktarlarda kuru kayısı yükünü Amerika'da mukim CNC Trading Distribution and Warehousing Inc. şirketine vesaik mukabili sattığını, müvekkilinin malın alıcısı CNC şirketinden almış olduğu talimat üzere malların Amerika'ya taşınması amacıyla davalı Schenker Arkas A.Ş. ile irtibata geçtiğini, müvekkilinin taşıyan .......'a verdiği yükleme talimatında taşıma konusu malların vesaik mukabili olduğunu da bildirdiğini, nitekim taşıyanın talimata uygun olarak banka emrine konişmentolar düzenlediğini, diğer davalının taşıyanın ifa yardımcısı olarak hareket ettiğini,

davalıların usulüne uygun banka cirolu orjinal konişmentolar kendilerine ibraz edilmeksizin malları CNC ve/veya 3.kişilere teslim ettiklerini, böylece müvekkilinin mal bedelerini tahsil edemediğini, müvekkilinin tahsil edilmeyen mal bedelleri ve kâr nedeniyle bu davaya konu edilen zararının 917.000 USD olduğunu, bu alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine davalılarca haksız olarak itiraz edildiğini belirterek, icra takibine vaki itirazın iptali ile takibin devamına, % 40 icra inkar tazminatının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili, davalılardan Schenker Arkas A.Ş.'nin Schenker Inc. USD'nın Türkiye'deki acentesi olmadığı için izafeten de olsa hasım gösterilemeyeceğini, davacının malların alıcısı ile açık hesap şeklinde çalıştığını, bu sebeple malların tesliminin taşıma belgesinin ibrazı mukabilinde gerçekleşmediğini, malların taşıma belgesi ibraz edilmeden tesliminin davacı satıcı ile alıcı arasında yerleşmiş bir uygulama olduğunu, zarar miktarının iddia edilenden çok daha düşük bulunduğunu, icra inkar tazminatı talep edilemeyeceğini belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece 16.04.2009 tarihinde verilen davanın açılmamış sayılmasına ilişkin kararın Dairemizce bozulması üzerine, bozmaya uyularak, davanın ABD'de kurulu CNC Trading and Distribution and Warehousing Inc. şirketine vesaik mukabili kuru kayısı sattığı, (2) nolu davalının (1) nolu davalının ifa yardımcısı olduğu ve usulüne uygun olarak banka cirolu konişmentolar ibraz edilmeksizin, yani malın bedeli tahsil edilmeden malı teslim ettiği, taşınan mallara ait 13 adet konimento içeriği mal bedellerinin (642.311,04) USD olduğu, davacının talebi olan kâr kaybının fatura bedelleri içinde bulunduğu,

dava dilekçesinde finans kaybına ilişkin bir talep bulunmadığı, mal bedeline yönelik alacağın likit olduğu gerekçeleriyle, davanın kısmen kabulü ile davalıların icra takibine vaki itirazlarının 642.311,04 USD için iptaline, diğer alacak kalemlerinin reddine, asıl alacak tutarı üzerinden hesap edilen 381.340,06 TL icra inkar tazminatının davalılardan tahsiline karar verilmiştir.

Karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir. 1- Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalılar vekilinin bütün, davacı vekilinin sair temyiz itirazları yerinde değildir. 2-Dava, davacı tarafından ABD’de vesaik mukabili teslim edilmek üzere satılıp ihraç olunan malların davalı taşıyıcılar tarafından cirolu konişmentolar ibraz edilmeden alıcısına teslim edilmiş olması nedeniyle tahsil edilmeyen mal bedeli, kâr ve finansman kaybının tahsili amacıyla girişilen icra takibine vaki itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.

Davacı vekili tarafından 19.09.2008 tarihli dilekçe ile 09.06.2008 tarihli bilirkişi raporu çerçevesinde karar verilmesi istenilmiştir.

Söz konusu bilirkişi raporunda davacının finansman gideri isteminin reddi gerektiği belirtilmiş olup, davacı vekilince söz konusu rapora göre karar verilmesi istenilmekle söz konusu talebin dava konusu olmaktan çıktığı anlaşıldığından mahkemece bu kaleme yönelik istemin reddinde bir usulsüzlük yok ise de; davacının diğer istem kalemi olan kâr kaybının yerel mahkemece sadece davaya konu satım ve taşıma ilişkisi bakımından değerlendirildiği ve kâr kaybının fatura bedelleri içinde bulunduğundan bahisle reddedildiği görülmektedir.

Oysa davaya konu kâr kaybı davacının davalıların eylemleri nedeniyle iş hacminde meydana gelen daralma ve buna bağlı kâr kaybı olup, mahkemece davacının bu potansiyel kârının değerlendirilmesi gerekirken dava konusu olmayan davaya konu satım ilişkisiyle sınırlı olarak değerlendirme yapılması suretiyle yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamıştır.