Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2010/10624 K.2012/14534

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 51. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 20/04/2010 tarih ve 2007/301-2010/175 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 25/09/2012 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı vekili Av. ..... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkiline Nakliyat Sigorta Poliçesi ile sigortalı emtianın davalıların donatanı ve taşımayı organize eden olduğu gemi ile taşınması sırasında hasarlandığını ileri sürerek sigortalılarına ödedikleri 11.447 Euro’nun tahsili için yapılan takibe olan itirazın iptaline, takibin devamına davalıların %40 inkar tazminatına mahkumiyetine ve Murat Hacıbekiroğlu II gemisi üzerine kanuni rehin hakkı tanınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ...Ş. vekili, taşımanın Gemlik- Köstence Limanı arasında yapıldığını, malın Köstence’de hasarsız olarak teslim edildiğini savunarak davanın reddine talep etmiştir.

Davalı Tuna Denizcilik-... vekili, müvekkilinin davaya konu taşımada, taşıma işleri komisyoncusu olarak hareket ettiğini savunarak davanın reddine talep etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, zararın deniz taşımasında donatanın sorumlu olduğu bir nedenden meydana geldiğinin ispatlanamadığı, süresinde hasar ihbarı yapıldığına dair delil sunulmadığı, tazminat talep hakkının AIG Europa S.A.’ya ait olduğu, bu şirketin alacağını davacıya temlik ettiği kabul edilse dahi ödemeye dair dosyaya belge sunulmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

1-Dava, Nakliyat Sigorta Poliçesine dayalı olarak sigortalıya ödenen miktarın rücuen tahsili için yapılan icra takibine olan itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkemenin davanın reddi gerekçelerinden biri tazminat talep hakkının AIG Europa S.A.’ya ait olduğu, bu şirketin alacağını davacıya temlik ettiği kabul edilse dahi ödemeye dair dosyaya belge sunulmadığıdır.

Dosyada davacı tarafından sunulan 5.7.2006 tarihli "Halefiyet Mektubu" başlıklı belgeye göre, davacı ... şirketinin sigortalısına ödediğini belirttiği miktar olan 11.447 Euro’nun hasar miktarı olduğu gösterilerek 19.7.2005 tarihli sigorta poliçesinde Avusturya’daki tazminat ödeme acentesi olarak gösterilen Aıg Europa S.A. ‘ya gönderilen sigortalı Voestalpine Stahl Service Center GmbH tarafından 3.kişilere olan hak ve talepleri de dahil olmak üzere malların zararıyla ilgili oluşan hasara ilişkin haklarına atadıklarını belirtmişlerdir.

Her ne kadar aktif husumet ehliyetinin resen dikkate alınması gerekir ise de, davalılar bu yönde savunmada bulunmamıştır.

Bilirkişi raporunda bu husus incelenmiş olup, mahkemece aktif dava ehliyeti yönünden tereddüt oluşmuş ise ödemeyi yapan ve ödemeyi tahsil eden şirketlerin poliçedeki konumu ve gerektiğinde ticari defter ve kayıtları incelenmek suretiyle aktif dava ehliyetinin açıklığa kavuşturularak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın reddine gerekçe yapılması doğru değildir.

2-Davacının davalı Tuna Denizcilik –... yönünden yaptığı temyiz itirazlarına gelince; bu davalı ile gönderen Birlik Galvaniz A.Ş. arasında yapılan 4.7.2005 tarihli Deniz Taşıma Anlaşması ile Gemlik-Linz arasında yapılacak tüm taşıma; taşımacı sıfatıyla bu davalı tarafından üstlenilmiştir. Bu anlaşma hükümleri uyarınca aktarma limanın Köstence olduğu, aktarmalı sevkiyat durumunda kargonun üstü kapalı bir antrepoda tutulması gerektiği kararlaştırılmıştır. Bilirkişi raporunda ve mahkeme gerekçesinde bu sözleşme tartışılmamıştır. Bu itibarla davalı Tuna Denizcilik –...’ın hukuki durumu üzerinde yeterince değerlendirme yapılmadan hüküm tesisi eksik incelemeye dayalı olup, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

3- Davacının diğer davalı ...Ş. yönünden yaptığı temyiz itirazlarına gelince; bu davalı dosyada bulunan 19.7.2005 tarihli 1. Nolu konişmento da taşıyan olarak Murat Hacıbekiroğlu II gemisi ile yükün Gemlik’ten Köstenceye taşınması işini üstlenmiş ve yükü temiz konişmento ile teslim alarak boşaltma limanına taşımıştır. TTK’nun 1061.maddesi hükmü uyarınca taşıyan yükü teslim aldığı andan teslim ettiği ana kadar geçen süre içinde malların ziya ve hasarından sorumludur.

Yine TTK’nun 1066/3. maddesi hükmü uyarınca da alıcı, taşıyana ziya veya hasarı zamanında ihbar etmezse, taşıyanın bu malları konşimentoda yazılı halde teslim ettiği ve bir zarar varsa bu zarardan taşıyanın sorumlu olmayacağı bir nedenden ileri geldiği kabul edilir. Ancak bu karinenin aksi ispat olunabilir.

Dava konusu olayda taşıyıcı temiz konşimento ile aldığı yükü Köstence Limanına tahliye etmesinden sonra DPS firması tarafından Çelik Boşaltım Sörveyi düzenlenmiş ve yükteki hasarlar tesbit edilmiştir. Bundan sonra yük nehir taşıması ile Tuna Denizcilik tarafından tayin edilen Mahart Cargo Ltd. tarafından yapılmıştır. Linz Limanına gelindiğinde de Schreiner firması tarafından "Son Rapor" başlıklı belge ile yükteki nihai hasar belirlenmiştir.

Bu itibarla, mahkemece TTK’nun 1061. ve 1066. maddeleri hükümleri ile yapılan sörvey incelemeleri birlikte değerlendirilmek suretiyle davalının sorumluluğunun tayini gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi de doğru görülmemiştir.