Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2010/12241 K.2012/3207

Taraflar arasında görülen davada Samsun 1. Sulh Hukuk Mahkemesi’nce verilen 08/04/2010 tarih ve 2009/771-2010/442 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin davalı ...'na ait, keşidecisi ... olan toplam 8 adet çekin hamili olduğunu, çeklerin süresinde bankaya ibraz edildiğini, ancak çeklerin karşılığı çıkmadığını ve bu hususun çeklerin arkasına yazıldığını, 3167 Sayılı Kanunun 10. maddesi gereğince karşılıksız çıkan her çek yaprağından dolayı bankanın sorumluluğu olduğunu, 26.01.2009 tarihi itibariyle bankanın karşılıksız çıkan çeklerden dolayı sorumluluğunun 470 TL'ye çıkarıldığını ileri sürerek Halkbankası'nın dava konusu 8 adet çekten dolayı sorumlu olduğu toplam 3.760 TL'nin yasal faiziyle tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davacı tarafın, bankadan hiçbir talepte bulunmadan, çek aslını bankaya teslim etmeden aleyhe dava ikame etmek suretiyle istemde bulunmasının yasal dayanağı olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davacının çeklerin hamili olduğu, davalının ödeme yükümlülüğünün olması için çek asıllarının davacı yanca bankaya ibrazı gerektiği, çek asıllarının bankaya bırakılarak kısmi ödemenin talep edilmesi halinde bankanın ödeme yükümlülüğünün bulunduğu, davacının bu usulü yerine getirmediği, ödeme yapılması için bankaya sözlü başvurunun yeterli olmadığı, başvurunun yazılı olarak ispatlanması durumunda ve çek aslının bankaya ibrazı halinde bankanın ödeme yükümlülüğünün doğduğu, davacının bu usule uymaksızın banka sorumluluk bedelinin tahsili amacıyla doğrudan dava açmasının doğru olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava, karşılıksız çıkan çeklere yönelik davalının kanunen ödemekle yükümlü olduğu miktarın tahsili istemine ilişkindir. 4814 Sayılı Yasa ile değişik 3167 Sayılı Yasanın 10. maddesine göre muhatap banka, süresinde ibraz edilen çekin karşılığının bulunmaması halinde her çek yaprağı için 410,00 TL'ye kadar ve kısmen karşılığının bulunması halinde ise bu miktar, her çek yaprağı için 410,00 TL.ye tamamlanacak biçimde ödeme yapmakla yükümlüdür.

Davacı vekili her ne kadar yazılı başvuru ile çek yapraklarının müvekkiline ibraz edilmediğini savunarak davanın reddini istemiş ve mahkemece de, davalının ödeme yükümlülüğünün olması için çek asıllarının davacı tarafından bankaya ibrazı gerektiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmişse de, davacı tarafın yargılama sırasında 09.02.2010 tarihinde çeklerin asıllarını mahkemeye ibraz ettiği ve mahkeme kasasına alındığı belirlenmiştir.

O halde mahkemece, çek asıllarının ibrazı nedeniyle davalı bankanın kanunen her bir karşılıksız çek yaprağı için ödemekle yükümlü olduğu miktar belirlenerek bu miktarın çek yapraklarının teslimi koşuluyla davalıdan tahsiline karar verilmesi gerekirken, davanın reddine hükmedilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.