Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2010/13265 K.2012/4735

Taraflar arasında görülen davada Samsun 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce bozmaya uyularak verilen 22.07.2010 tarih ve 2010/127-2010/334 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, taraflar arasında "kömüre verilecek boşaltma hizmetlerine davalı tarafından uygulanacak ücret" konusunda 07.01.2002 tarihinde sözleşme imzalandığını, sözleşme gereğince 01.01.2002/31.12.2002 tarihleri arasında limana gelecek yükler için % 20 ücret indirimi uygulanması gerektiğini, tahliye ücretinin karşı limana yükleme talimatı verilmesi ve ordinosunun da Samsun boşaltma limanına ibraz edilerek önceden ödendiğini, bu güne kadar 208.707.240 ton yükün boşaltıldığını ve sözleşme gereğince % 20 indirimli olarak boşaltma ücretinin ödendiğini,

ancak 04.12.2002 tarihinde kömür ithalatının yapıldığı Ukrayna'daki kötü hava koşulları nedeniyle buz beyannamesi yayınlanarak yüzme yasağı konulduğunu, 31.12.2002 tarihi itibariyle Samsun limanında boşaltılan yükün 191.471.240 ton olduğunu, davalının bu miktarı esas alarak sözleşmedeki taahhüdün yerine getirilmediğinden bahisle 81.589 USD'lık fark talep ettiğini, oysa Ukrayna kamu makamlarının tasarrufunun yükleme açısından fors-majör (akdin ifasını olanaksız kılan koşul) oluşturduğunu, önceki yıllardaki uygulama gereğince konişmentoları davalı idareye verilmiş,

tahliye ücretleri ödenmiş ancak gecikmiş yüklerin de taahhüt tutarında gözönüne alınması gerektiğini, davalı idarenin fiilen boşaltılan miktarı esas alarak indirim uygulamama yoluyla borç çıkarılıp teminat mektuplarının paraya çevrilmesi yolunda işlem yapmaya tevessül ettiğini ileri sürerek, 81.859 USD borçlu olmadıklarının tespiti ve iki adet teminat mektubunun hükümsüzlüğüne karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili, sözleşme gereğince indirim yapılmasının ancak sözleşme süresi içinde fiilen yapılan boşaltma miktarının sözleşmede öngörülen miktara ulaşması şartına bağlı olduğunun, fiilen boşaltılan miktarın 191.471 ton ve sözleşmede öngörülen miktardan az gerçekleştirildiğini, sözleşmenin bitiminden sonra limana gelip boşaltılan yüklerin hesaplamaya esas alınamayacağını, zira bu yüklere ilişkin ücretlerin depozito olarak önceden ödendiğini ancak boşaltımın sözleşme süresinin bitiminden sonraki tarihlere tesadüf ettiğini, davacının 1 yıl içinde 207.000 ton kömür tahliye ettirmesi gerektiğini,

yıl sonu itibariyle oluşacak hava koşullarını davacının bilmemesi ve öngörememesinin mümkün olmadığını, bu nedenle fors-majör iddiasına konu edilen Ukrayna limanlarından yüklenmediğini ileri sürerek, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılamaya ve tüm dosya kapsamına göre, sözleşmeye göre %17 indirim uygulanması halinde davacının 31.12.2002 tarihine kadar yapılan teslimatlar karşılığında 25.848 USD borcunun bulunduğu, davalının 10.01.2003 tarihli 158 sayılı yazısı ile davacıdan sözleşme süresi içinde gerçekleştirilen kömür tahliyesi sebebiyle fark talep edildiği, talep edilen bedel içerisinde 31.12.2002 tarihinden sonraki teslimatlara ilişkin fark bulunmadığı, bu nedenle bu tarihten sonra yapılan teslimatlara ilişkin hesaplamanın dikkate alınamayacağı gerekçesiyle davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir.

Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.

Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davalı vekilinin bütün temyiz itirazları yerinde değildir.