Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2010/15167 K.2012/6417

Taraflar arasında görülen davada Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 04/06/2010 tarih ve 2009/148 - 2010/353 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili ve davalı ... A.Ş., Kombassan İnş. Tarım ve Sanayi İşletmeleri Tic. A.Ş. ve davalı ... vekili tarafından ayrı ayrı istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davalı şirketlerin yurt dışında birçok şahıstan olduğu gibi müvekkilinden de usulsüz ve hukuka aykırı bir şekilde para topladığını, oysa dini ve milli duyguların öne çıkarılması suretiyle para toplanmasının yasal mevzuata açıkça aykırı olduğunu, aydınlatma yükümlülüğünü yerine getirmeyerek hile ile müvekkillerinin ortak edildiğini ileri sürerek, müvekkillerinin yatırmış olduğu 108.240-DM’nin TL karşılığı olan 216.480,00-YTL’den şimdilik 6.500,00-YTL’lik kısmının davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalılar ... vd. vekili, davacının müvekkili şirketlerin ortağı olduğunu, TTK’nun 329 nci maddesi uyarınca A.Ş.’nin kendi hisse senetlerini temellük edemeyeceğini, bu senetlerin temellükü veya rehin alınması neticesini doğuran akitlerin hükümsüz olduğunu, müvekkili ...’e husumet yöneltilemeyeceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Davalı ... vekili, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini savunarak, davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, toplanan kanıtlara göre, davacının iddialarının kanıtlayamaması yönünden ve ortak olmak amacıyla vermiş olduğu paradan dolayı aradan on yıl geçtikten sonra ortak olmadığı iddiası ve dolandırıldığı iddiasının iyi niyet kurallarıyla bağdaşmaması nedeniyle Kombassan San. Tic. A.Ş. aleyhine açılan davanın davacının şirket ortağı oluşu ve TTK.329 ve 405. maddeler kapsamında esastan reddine, davalı ... A.Ş. yönünden bu şirket ile ilişkisinin para verdiğinin kanıtlanamaması, diğer davalılar ... ve ... yönünden açılan davaların ortaklık için verilen paranın iadesi davası olması, davacının bu kişilerin kusurunu kanıtlayamaması, bu kişiler ile bir sözleşmesinin bulunduğu yönünde belge sunamaması gerekçeleriyle pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Karar, davacı vekili ve bir kısım davalılar vekili Av.... tarafından ayrı ayrı temyiz edilmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Dava, geçerli şekilde ortaklık ilişkisinin kurulmadığının tespiti ve bu amaçla verilen paranın tahsili istemlerine ilişkindir.

Somut olayda davacı vekili, müvekkilinin ortak olma amacı olmadığı halde davalılar tarafından kandırılarak müvekkilinden para alındığını, buna ilişkin olarak davalılar hakkında açılmış ceza davaları olduğunu ileri sürmüş, mahkemece, davalılar hakkında açılan Konya 7. Asliye Ceza Mahkemesinin 2004/1288 Esas, 2005/1194 Karar, 5. Asliye Ceza Mahkemesinin 2004/228 Esas, 2005/174 Karar, 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 2004/326 Esas, 2007/736 Karar, 6. Asliye Ceza Mahkemesinin 2003/936 Esas, 2005/1032 Karar, 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 2004/548 Esas, 2007/214 Karar, 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 2003/145 Esas,

2006/323 Karar sayılı dava dosyaları incelenmiş ve bu dosyalarda sanıklar hakkında beraat kararları verildiği belirlenmiş ise de, davacı vekili tarafından gerek yargılama sırasında ve gerekse temyiz aşamasında davalılar hakkında Konya 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2007/155 Esas sayılı dosyasında suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olmak, hizmet nedeniyle görevi kötüye kullanmak ve dolandırıcılık suçundan dolayı yargılamanın devam ettiği ileri sürülmüş olup, mahkemece anılan bu dosya incelenmeden ve davalılar ile bir ilgisinin bulunup bulunmadığı belirlenmeden hüküm tesis edilmiştir.

Oysa, ceza mahkemesinin mahkûmiyet veya maddi vakıa tespiti yapan beraat kararı BK.’nun 53. maddesi uyarınca hukuk hâkimi için bağlayıcı olacağından, mahkemece anılan dava dosyası incelenerek davacı tarafın iddiaları ile bir ilgisinin bulunup bulunmadığının belirlenmesi, şayet davacı iddiaları ile bir ilgisinin varlığı belirlenir ise, bu durumda ceza davası sonucunun beklenerek oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir.

3-Davalılar vekilinin temyiz itirazlarına gelince, davalılar vekilinin zamanaşımı defi, mahkemece davacının şirket ortağı olduğu kabul edilerek reddedilmiş ise de, davalı şirketin yasal defter ve kayıtları üzerinde inceleme yaptırılmadan, şirket ortaklığının gerçekten kazanılıp kazanılmadığı tam olarak belirlenmeden, dolayısıyla davalıların hukukî durumları açıklığa kavuşturulmadan zamanaşımı defi hakkında karar verilmesi doğru olmamış, kararın bu nedenle de bozulması gerekmiştir.