Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2010/15758 K.2012/20098

Taraflar arasında görülen davada Kahramanmaraş 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 04.05.2010 tarih ve 2009/491-2010/295 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 04.12.2012 günü hazır bulunan davacı vekili Av. ..... ile davalı vekili Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin şirkete ait fabrika tesislerini yangın hasarlarına karşı sigorta teminatı altına almak istediğini, davalı şirket tarafından hazırlanan ekspertiz raporu doğrultusunda 27.09.2002/27.09.2003 tarihleri arasında mutabakata dayalı olarak fabrikanın yangına karşı sigortalandığını, teminat altına alınan tesislerin pamuk ambarı bölümünde 08.05.2003 tarihinde yangın çıktığını ve fabrikanın diğer bölümlerine de sıçradığını, hasarın davalıya ihbar edildiğini, sigorta bedeli olarak 2.187,54 Euro ödeme yapılacağının belirtildiğini, müvekkili şirketin gerçek hasarın çok altında olan bu teklifi kabul etmediğini,

yangında hasar görmemiş halde bulunan malları yangından önce dava dışı Doğu Akdeniz A.Ş.

Firması'na 24.04.2003 tarihinde sattığını, karşılığında da iki adet senet aldığını, ancak malın depoda emaneten bekletildiğini, davalı ... şirketinin BK.'nun 91. md. gereği tevdi mahalli tayini suretiyle 13.08.2003 tarihinde 2.187,54 Euro tutarında bir ödeme yaptığını ve 07.08.2003 tarihinde haksız bir şekilde sigorta sözleşmesini tek taraflı feshettiğini, genel şartlar B.8.4 maddesine göre poliçenin süresinden önce feshedilmesi halinde fazladan ödenen primlerin gün sayısına göre hesap edilerek sigorta ettirene ödeneceğini,

bu durumda sözleşme bitimine 50 gün kala sözleşmenin davalı ... şirketince feshedildiği dikkate alınarak prim tutarı olan 3.340 Euro'nun müvekkiline ödenmesi gerektiğini ileri sürerek 838.542 Euro hasar bedeli bakiyesi, 3.340 Euro fazla tahsil edilen sigorta primi iadesi olmak üzere toplam 841.882 Euro’nun faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, sigorta yapılırken malın gerçek değerinin esas alındığını, mutabakatlı poliçe yapmanın amacının aşkın sigortayı önlemek olduğunu, davacı tarafın eksik ödendiğini iddia ettiği asıl tazminat türünün teminat dışı hasarlar olduğunu, kesinleşmiş tazminatın yasal süresi içerisinde davacı şirkete ödendiğini, sözleşmenin feshinin tamamen yasal bir hak olduğunu ve prim iadesinin de yapıldığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacının yangın esnasında zarar görmeyen emtianın büyük bir kısmının yangından kısa bir süre önce dava dışı Doğu Akdeniz Tekstil isimli firmaya satıldığı iddiasında bulunduğu, emtia satışı ile ilgili 2 adet sözleşme ibraz edildiği, bu sözleşmeye göre yapılan satışın ödeme şekli olarak fatura tarihinden itibaren 3 ay sonrası için senet alındığı ancak davacı tarafın iddiasına göre taraflar arasında yapılan anlaşma gereğince satılan bu malların teslim edilmediği ve davacı şirketin deposunda emaneten bekletildiği,

dava dışı Doğu Akdeniz firmasının bu mala ilişkin her hangi bir sigorta yaptırmadığı gibi ileride alacağı mala ilişkin kaparo veya teminat senedi de vermediği, davacı şirketin ve dava dışı Doğu Akdeniz firmasına ait ticari defterlerin incelenmesinde dahi sıra dışı ilişki nedeniyle alış-satış işleminin doğruluğu, davacıya ait depolardaki emtianın dava dışı Doğu Akdeniz firmasına ait olup olmadığı ve yapılan ödemelere dair bir tesbitin yapılamadığı gerekçesiyle ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir. 1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bent dışında kalan temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Dava, yangın sigorta poliçesine dayalı tazminat istemine ilişkindir. Davacı dava dilekçesinde hasarı ekspertiz raporu gibi emtia hasarı ve emtia dışı hasar başlığında ayırarak talep etmiştir. Mahkemece emtia hasarı yönünden yapılan yargılama sonucu verilen kararda bir usulsüzlük bulunmamakta ise de, emtia dışı hasar yönünden hiçbir inceleme yapılmadan ve gerekçeli kararda tartışılmadan davanın reddine karar verilmiştir.

Uyuşmazlığa konu ilişkide 25.09.2002 tarihli mutabakatlı kıymet takdir raporu düzenlenmiş ve bu rapora istinaden 10.11.2002 tarihli mutabakatlı sigorta poliçesi düzenlenmiştir. Rizikonun gerçekleşmesi üzerine yapılan ekspertiz incelemesinde ise mutabakatlı değerler revize edilmiştir.

Bu itibarla, mahkemece, emtia dışı hasar yönünden yukarıda açıklanan hususlar ve davacının iddiası değerlendirilip, tartışılarak ve gerektiğinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiştir.