Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2010/16107 K.2011/132

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 8.Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 21.09.2010 tarih ve 2010/711 - 2010/711 D.İş sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi ihtiyati hacze itiraz eden (borçlu) vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

İhtiyati hacze itiraz eden vekili, müvekkili aleyhine çeke dayalı ihtiyati haciz kararı verildiğini, muhatap bankanın Tekirdağ’da bulunduğunu, müvekkilinin ikametgahının da bu yerde olduğunu, diğer cirantanın ikametgahının ise Çorlu’da bulunduğunu, mahkemenin yetkili olmadığını ileri sürerek, yetkisizlik nedeniyle ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İhtiyati haciz talep eden vekili, çekin karşılıksız çıktığını, BK'nun 73 ve HUMK'nun 10.maddeleri uyarınca mahkemenin yetkili bulunduğunu savunarak, itirazın reddini istemiştir.

Mahkemece, toplanan kanıtlar ve tüm dosya kapsamına göre, ihtiyati hacze konu çekin alacaklısı şirketin ikametgahının İstanbul Ticaret Mahkemeleri yetki alanında kaldığı, karşılıksız kalan çek nedeniyle oluşan borcun götürülecek borç niteliğinde olduğu, HUMK'nun 10 ve BK'nun 73. maddeleri uyarınca alacaklının bulunduğu yer mahkemesinin de yetkili olduğu gerekçesiyle itirazın reddine karar verilmiştir.

Kararı, ihtiyati hacze itiraz eden vekili temyiz etmiştir.

İstem, karşılıksız çıkan çeke dayalı verilen ihtiyati haciz kararına itiraza ilişkindir.

İİK'nun 258.maddesi uyarınca ihtiyati hacze aynı Kanun'un 50.maddesine göre yetkili mahkeme tarafından karar verilir. Anılan düzenlemede de HUMK'nun yetkiye ilişkin hükümlerine atıf yapılmıştır. Alacaklı olduğunu iddia eden kimse, HUMK'nun 9-27. maddelerine göre belirlenecek veya geçerli yetki sözleşmesi yapılmış ise kararlaştırılan yer mahkemelerinden birinden ihtiyati haciz kararı verilmesini talep edebilecektir.

İİK'nun 265. maddesi uyarınca aleyhine ihtiyati haciz kararı verilen kimsenin, borcun sebebine, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı itiraz edebileceği hükme bağlanmıştır. Uyuşmazlığa konu olayda itiraz eden vekili, ihtiyati haciz kararında mahkemenin yetkili olmadığını ileri sürmüştür. Yazılı gerekçe ile yetki itirazı ret edilmiştir. Ancak, ihtiyati haciz kararı çeke dayalı olarak tesis edilmiştir. Çek, kambiyo senetlerindendir.

Kambiyo senetlerinden doğan alacaklar, aranacak alacaklardandır. Bu alacaklar için, borçlunun ikametgahında dava açılması gerekir. Çeke dayalı davalarda da çekin ödeme yeri ile borçlunun ikametgahı yer mahkemeleri yetkilidir. Dairemizin yerleşik uygulaması da bu yöndedir.

Somut olayda çekin keşidecisi olan ve karara itiraz eden şirketin ikametgahı Tekirdağ İli’indedir. Muhatabı da Tekirdağ Türkiye Finans Katılım Bankası Şubesidir. Diğer borçlu cirantanın ikametgahı da Çorlu İlçesi’ndedir. Başka bir anlatımla, çekin borçlularının ikametgahı ile ödeme yeri İstanbul Ticaret Mahkemesinin yargı çevresinde bulunmamak- tadır. Bu durum karşısında, ihtiyati hacze itiraz eden vekilinin yetkiye yönelik itirazının kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.