Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2010/18 K.2010/3514

...olarak açılan davada Kayseri Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 27.02.2008 gün ve 2007/606-2008/74 sayılı kararı onayan Daire’nin 05.10.2009 gün ve 2008/5440-2009/10020 sayılı kararı aleyhinde davacı vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili şirketin fabrikasının 01.12.2007 tarihinde ağır hasarlı olarak yangın geçirdiğini, fabrikanın tüm işletmesi, demirbaşları tavanlar dahil büyük hasar gördüğünü, hasar çalışmaları, yangın sigortası ekspertiz raporları için fabrikanın kapalı kaldığını, temizlik ve hasar tespiti yapılamadığını, müvekkilinin 17.12.2007 tarihinde muhasebe bölümünde bulunan tüm defter ve kayıtlarında yandığını gördüğünü, idare binası dahil muhasebe bölümünde de hiçbir defter ve evrak bulunamadığını, tamamen yandığını ileri sürerek,

1998, 1999, 2000, 2001, 2002, 2003, 2004, 2005 ve 2006 yıllarına ait yevmiye defteri, envanter defteri, defteri kebirler, alış irsaliyeleri, mal alış faturaları, hizmet alış faturaları, masraf alış faturaları, ücret bordroları, satış irsaliyeleri, satış fatzuraları ile irsaliye ve faturaların yangın sebebiyle yandığına dair zayi belgesi kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece, itfaiye raporlarından açıkça anlaşıldığı üzere yangının 01.12.2007 tarihinde çıktığı, 05.12.2007 tarihinde mahallinde mahkeme aracılığı ile tespit yaptırıldığı, ancak davanın 28.12.2007 tarihinde açıldığı, TTK.

68/son maddesinde belirtilen 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde dava açılmadığı gerekçesiyle, davanın reddine dair verilen karar, davacı vekilinin temyizi üzerine, Dairemizce fabrikada maydana gelen yangının ardından düzenlenen itfaiye raporundan fabrikanın muhasebe kısmı da dahil olmak üzere tamamen yandığının anlaşıldığına, hayatın olağan koşullarına göre davacı şirketin defterlerinin de zayi olduğunu aynı gün öğrenmiş olduğunun kabulü gerektiğine, bu öğrenme tarihinden itibaren davanın TTK'nun 68/son maddesinde belirtilen hak düşürücü süre içerisinde açılmamış bulunduğuna işaret edilmek suretiyle gerekçe eklenerek onanmıştır.

Davacı vekili, karar düzeltme isteminde bulunmuştur. Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davacı vekilinin HUMK’nun 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteğinin reddi gerekir.

KARŞI OY GEREKÇESİ

Mahkemece, TTK’nun 68. maddesine dayalı dava, özellikle, davacı yanca yaptırıldığı belirtilen tespit tarihi esas alınarak, hak düşürücü süreden sonra açıldığı gerekçesiyle reddedilmiş ise de, söz konusu tespit talebinin davadışı bina sahibi tarafından dile getirilmiş olduğu dosya kapsamı ile sabit olup mahkemenin bu kabule dayalı gerekçesi yerinde değildir.

Öte yandan, hüküm, davacının, TTK’nun 68/son maddesinde belirtilen öğrenme tarihine ilişkin delilleri toplanmaksızın, bu meyanda ikame edilen tanıklar dinlenmeksizin verilmiş olup eksik inceleme ürünüdür.

Diğer bir yandan, TTK’nun 68/son maddesindeki “öğrenme” kavramı zarara sebebiyet veren olaya ıttıla etmek olmayıp, yasa maddesinde sözü edilen ve zayi olan ticari evrakın nelerden ibaret olduğunun, vukubulan olay nedeniyle zayi belgesini gerektirir şekilde zarar görüp görmediğinin kesin ve mantıklı bir şekilde öğrenilmesi olarak anlaşılmak gerekir.

Bu olgunun her somut olayın özelliğine göre ve ileri sürülen deliller tümüyle toplandıktan sonra değerlendirilip davanın hak düşürücü süre içerisinde açılıp açılmadığı konusunda karar verilmesi gerektiği kanısındayım.

Tüm bu nedenler ile, yerel mahkemece davanın reddine ilişen hükmün gerekçe ilavesi suretiyle onanmasına ilişkin Dairemiz kararının kaldırılarak, eksik incelemeye dayalı mahkeme kararının bozulması reyinde olduğumdan muhterem çoğunluğun aksi yöndeki kararına katılmıyorum.